Neden kilo alıyoruz? Uzmanlar metabolik hafızayı açıkladı
Metabolizmanın yalnızca alınan kalori miktarına göre işleyen basit bir mekanizma olmadığını ortaya koyan güncel bilimsel yaklaşımlar, “metabolik hafıza” kavramını yeniden tartışmaya açtı.
Beslenme ve diyet uzmanlarına göre insan bedeni; geçmişte maruz kaldığı kilo artışı, yüksek kan şekeri ve inflamasyon gibi durumları hücresel düzeyde kaydediyor ve ilerleyen süreçte vereceği biyolojik yanıtları bu birikime göre belirliyor.
Metabolizma araştırmalarında yeni bir paradigma değişimi yaşandığını vurgulayan umanlar, insan vücudu, yalnızca kalori dengesi üzerinden işleyen mekanik bir yapı olmadığını. Aksine; geçmiş deneyimlerden izler taşıyan, biyolojik kayıt tutabilen ve çevresel koşullara göre yeniden şekillenen oldukça karmaşık bir canlı sistemi olduğunu düşünüyor.
Uzmanlar, metabolik hafızanın, organizmanın daha önce karşılaştığı metabolik koşulları hücre düzeyinde iz bırakacak biçimde depolayabildiğini savunan kuramsal bir yaklaşım olduğunu ifade ediyor.
Uzmanların görüşüne göre: Uzun süre devam eden kilo fazlalığı, kronik iltihabi süreçler, yüksek kan şekeri atakları ya da metabolik baskı oluşturan durumlar hücrelerde kalıcı biyolojik işaretler oluşturur. Bu biyolojik izler, metabolizmanın gelecekteki işleyiş biçimini doğrudan etkiler. Başka bir ifadeyle beden yalnızca o anki beslenme modeline tepki vermez; geçmişte yaşanan metabolik sürece de yanıt üretir. Bu kavram ilk kez diyabet alanındaki çalışmalarla dikkat çekti.
Uzun soluklu klinik araştırmalar, hastalığın erken döneminde metabolik dengeyi sağlayabilen bireylerin yıllar sonra bile daha düşük komplikasyon oranlarına sahip olduğunu gösterdi. Buna karşılık, başlangıçta metabolik kontrolün sağlanamadığı hastalarda risklerin ilerleyen yıllarda da devam ettiği saptandı. Bilim çevreleri bu olguyu ‘metabolik hafıza’ olarak adlandırdı.
