Nobel Ekonomi Ödülü, teknolojik büyüme teorisyenlerine verildi

Bu yılın Nobel Ekonomi Ödülü, teknolojik yeniliğin uzun vadeli ekonomik büyümeyi nasıl beslediğini açıklayan çalışmalarıyla Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt'e takdim edildi.

TEKNOLOJİK YENİLİĞİN EKONOMİK BÜYÜMEDEKİ ROLÜ

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından yapılan açıklamada, ödülün Northwestern Üniversitesinden Joel Mokyr’e, Collège de France ve Londra Ekonomi Okulu’ndan Philippe Aghion’a ve Brown Üniversitesi'nden Peter Howitt’e verildiği duyuruldu. Akademiye göre, ödülün yarısı Joel Mokyr’e “teknolojik ilerleme yoluyla sürdürülebilir büyümenin ön koşullarını tanımladığı” için, diğer yarısı ise Philippe Aghion ve Peter Howitt’e “yaratıcı yıkım yoluyla sürdürülebilir büyüme kuramı” için verildi. Resmi adı “Alfred Nobel Anısına İsveç Merkez Bankası Ekonomi Bilimleri Ödülü” olan ödülün değeri 11 milyon İsveç kronu olarak belirlendi.

MOKYR'İN SANAYİ DEVRİMİ ANALİZİ VE AGHION-HOWITT'İN YARATICI YIKIM MODELİ

Northwestern Üniversitesinin önde gelen iktisat tarihçilerinden Joel Mokyr, fikirlerin, kurumların ve kültürel etkenlerin Sanayi Devrimi sırasında sürekli büyümeyi nasıl mümkün kıldığını ayrıntılı biçimde incelediği çalışmalarıyla tanındı. Araştırmaları, bilgi ve yeniliğin refahın temel motorları olduğunu ortaya koyarak teknolojik ilerlemenin modern ekonomilere nasıl yerleştiğini ele aldı. Ödüle layık görülen diğer iki isim, Philippe Aghion ve Peter Howitt ise uzun süredir birlikte çalışan ve günümüzde “Schumpeteryen büyüme modeli” olarak bilinen “yaratıcı yıkım” sürecine dayanan teorik çerçeveyi geliştiren isimler olarak öne çıktı. Söz konusu model, eski teknolojilerin sürekli olarak yeni ve daha verimli olanlarla yer değiştirdiği süreci izah ediyor. İkilinin 1992 tarihli modeli, bu süreci matematiksel biçimde formüle ederek şirketlerin yenilik yapma güdülerinin rekabet, siyaset camiası ve kurumsal yapı tarafından nasıl şekillendiğini ortaya koydu.

EKONOMİ ÖDÜLÜ VE DİĞER NOBEL DALLARI

Akademi, ödül sahiplerinin “teknolojik ilerlemenin verimliliği nasıl artırdığını, piyasaları nasıl şekillendirdiğini ve toplumları zaman içinde nasıl dönüştürdüğünü daha derin biçimde kavramamıza katkı sunduklarını” vurguladı ve çalışmalarının hem iktisat teorisini hem de siyasi karar alma süreçlerini derinden etkilediğini belirtti. Bu çalışmaların eğitim, araştırma-geliştirme (AR-GE) yatırımları, rekabet politikası ve iklim yenilikleri gibi alanlardaki tartışmalara yön verdiği ifade edildi. Bu yılki ekonomi ödülü, tıp, fizik, kimya, edebiyat ve barış dallarındaki duyuruların ardından Nobel sezonunu tamamladı. Fizyoloji veya Tıp Ödülü, bağışıklık sisteminin düzenlenme mekanizmalarını keşfettikleri için Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi’ye verildi. Fizik Ödülü, kuantum mekaniği ve elektrik devreleri alanındaki öncü çalışmaları nedeniyle John Clarke, Michel Devoret ve John Martinis’e gitti. Kimya Ödülünü, karbondioksit gibi gazları yakalayabilen metal-organik kafes malzemelerini geliştiren Susumu Kitagawa, Richard Robson ve Omar M. Yaghi paylaştı. Edebiyat Ödülü, Macar edebiyatçı László Krasznahorkai’ye verildi. Nobel Barış Ödülü ise Venezuelalı muhalif lider María Corina Machado’ya takdim edildi. Resmi Nobel Ödül Töreni, 10 Aralık’ta Stockholm’de yapılacak.