Özel: Zeytinci antik çağlardan beri bu kadar perişan

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Balıkesir’in Edremit ilçesinde zeytin üreticileriyle buluştu. Bölgede 2 bin yılı aşkın süredir zeytin yetiştirildiğini belirten Özel, “Antik çağlardan beri ilk kez zeytin üreticisi bu kadar perişan durumda” dedi. Üreticilerin sorunlarının Edremit’le sınırlı olmadığını savunan Özel, dane zeytine 20 lira, zeytinyağına 50 lira doğrudan ilave destek verilmesini istedi. Edremit Zeytinli Köy Meydanı’ndaki toplantıda kadın üreticiler yaşadıkları maliyet ve gelir sorunlarını anlattı. Gülsüm isimli üretici, “Zeytincilik bitti” diyerek bir çuval zeytini 300 liraya sattıklarını, toplama ve işçilik maliyetinin ise 6 bin liraya ulaştığını söyledi. Zeynep isimli üretici de oğlunun 30 dönüm buğday ekemediğini belirterek, “Mazot oldu 100 lira” dedi; tarlayı sürmenin 5 bin liraya mal olduğunu aktardı. Diğer üreticiler, TARİŞ’in fiyat açıklamadığını, işçi bulmakta zorlandıklarını ve zeytinlerin dalda kaldığını dile getirdi. Bir kadın üretici, “Kazançlarımızı sağlayamaz, çocuklarımıza harçlık veremez olduk” derken, Edremit’in Pınarbaşı Köyü’nden bir üretici “Zeytinlerimiz dalda kaldı” diye konuştu. Bir başka kadın üretici, “Size inanıyoruz, güveniyoruz, arkanızdayız” sözleriyle Özel’e seslendi. Kadınların sosyal güvencesinin bulunmadığını söyleyen üreticilerden biri, “Bizim sosyal güvencemiz yok” dedi.

Üreticiler maliyetlerin altında satış yaptıklarını anlattı

Dört kuşaktır zeytincilik yaptığını söyleyen erkek bir üretici, geçen yıl 50 lira olan zeytinin bu yıl 20-25 liraya alındığını, işçi ve gübre giderlerinin yükseldiğini belirtti. “Bakandan çoban bile olmaz” diyen üretici, ürün satışının işçi ücretini karşılamadığını söyledi. Hayvancılıkla uğraşan Mustafa Salı ise mandıra süt fiyatının 23 lira olduğunu, yem fiyatlarının her hafta arttığını ve şap hastalığının da sorun yarattığını anlattı. YENİ Parti’nin tarım politikalarından sorumlu ismi Sencer Solakoğlu, alım garantisi sağlayacaklarını söyledi. Buğdayda açıklanan 16,5 liralık fiyatla alım yapılmadığını, ürünün Türkiye genelinde 12,5 liraya satıldığını, borsa fiyatının ise 21 lira olduğunu belirten Solakoğlu, “Bunun temelindeki problem alıcının fiyat belirliyor olması” dedi. Kamunun alımları netleştirmesi gerektiğini savundu.

Özel’den alım garantisi ve ihracat desteği önerisi

Özel, sofralık zeytinin geçen yıl 90 liradan satıldığını, bu yıl üretim maliyetinin 75 liraya çıktığını ve alıcıların ürünü 40-50 lira aralığında almaya çalıştığını söyledi. Zeytinyağında maliyetin 280 lira, satış fiyatının 220 lira ve altı düzeyine gerilediğini belirten Özel, TARİŞ’in bu yıl fiyat açıklamadığını ve bazı şirketlerin fiyatları aşağı çektiğini öne sürdü. Çay, fındık, Antep fıstığı, üzüm, buğday, kayısı ve limon üreticilerinin de benzer sorun yaşadığını; maliyetlerin en az yüzde 50-70 arttığını, birçok üründe fiyatların geçen yılın yarısına indiğini kaydetti. Üreticinin ürünü satma konusunda güvencesiz olduğunu söyleyen Özel, altyapı projelerinde müteahhitlere 20, 25 ya da 30 yıllık geçiş, yolcu ve hasta garantileri verildiğini, zeytin üreticisine ise gelir güvencesi sağlanmadığını savundu. “Bundan sonra kim geçim garantisi veriyorsa oyu o alacak” diyen Özel, iktidarlarında üreticiye geçim garantisi verileceğini ifade etti. Özel, Türkiye’de 250 milyon zeytin ağacı bulunduğunu belirterek zeytin ve zeytinyağının stratejik ürün kapsamına alınmasını istedi. Türkiye’nin üretimde birinci, ihracatta altıncı sırada olduğunu; Tunus’un üretiminin yüzde 80’ini, Türkiye’nin ise yüzde 10’unu ihraç ettiğini söyledi. İtalya’nın ürettiğinden fazla zeytinyağı sattığını belirten Özel, Türk ürünlerinin İtalya’ya götürülüp bu ülkenin markasıyla daha yüksek fiyata pazarlandığını öne sürdü. Ürünün marka ve katma değerli ürün olarak ihraç edilmesi gerektiğini söyledi. Üreticinin alım gücünün gerilediğini anlatan Özel, geçen yıl 1 kilogram zeytinle 1,5 litre mazot alınabildiğini, bu yıl 1 litre mazot için 2 kilogram zeytin satılması gerektiğini kaydetti. Üç yıl önce yaklaşık 2 kilogram zeytinyağının bir günlük yevmiyeye denk geldiğini, bugün ise 10 kilogram zeytinyağı satılması gerektiğini belirtti. Kadın ve erkek işçiler arasındaki yevmiye farkının 200 lira olduğunu söyleyen Özel, çalışan kadınlara prim desteği, ücretli çalışamayan ve bakım sorumluluğu üstlenen kadınlara sosyal güvence sağlayacaklarını, “Tüm kadınların emeklilik hakkı olacak” dedi. Özel, Türkiye’nin dış politikasının kişiler üzerinden yürütüldüğünü savunarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ilişkiden Amerika’nın kazançlı çıktığını ileri sürdü. Trump’la görüşme sürecinde Türkiye’nin 250 uçak alması, sıvılaştırılmış doğal gazı en yüksek fiyattan tedarik etmesi ve Amerikan mallarına uygulanan vergileri kaldırmasının istendiğini iddia etti. Türkiye’den ABD’ye giden zeytinyağına yüzde 12,5 vergi konulduğunu belirtti. Özel, kısa vadede dane zeytine 20 lira, zeytinyağına 50 lira doğrudan destek verilmesi gerektiğini söyledi. Rekolte, stok ve ihracat verilerinin düzenli açıklanmasını, ürün fazlası olduğunda kamu alımlarının artırılarak stok oluşturulmasını ve dünya fiyatlarının gerilediği dönemlerde ihracat desteği verilmesini önerdi. İhracat yasaklarının pazar kaybına yol açtığını savunan Özel, “Tüketiciyi korumanın yolu üreticinin pazarını kaybettirmek olamaz” dedi. Avrupa Birliği ile tarım ürünlerini kapsayan Gümrük Birliği anlaşması yapılmasını, öncelikle üzüm, zeytin ve fındığın ele alınmasını istedi. Taban fiyatın gerçek maliyet ve geçim koşulları dikkate alınarak belirlenmesi ve bu fiyatın altında alım yapanlara karşı yaptırım uygulanması gerektiğini söyledi.