Özlale, ekonomik güvenlik programı için 3 ay istedi
Ümit Özlale, 2027 bütçe görüşmelerinde enerji diplomasisi, Orta Koridor ve AB politikaları için somut strateji istedi. Türkiye'nin ekonomik güvenliği için üç ay içinde program talep etti.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Dışişleri Bakanlığı ve bağlı kuruluşların 2027 yılı bütçesi görüşülürken söz alan YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, Türkiye’nin ekonomik çıkarlarına yönelik somut bir dış politika stratejisi hazırlanmasını istedi. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş’un başkanlık ettiği komisyonda konuşan Özlale, “Dışişleri Bakanlığı'nın sunumunu güvenlik stratejisi üzerine kurdunuz. Ancak Türkiye'nin bir de ekonomik güvenliği var. Sizden üç ay içerisinde bir ekonomik güvenlik programı talep ediyoruz” dedi. Özlale, sunumda Çin, Hindistan ve Rusya politikalarının yeterince ele alınmadığını belirtti. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini oluşturan bu ülkelerden Çin’in sunumda bir kez anıldığını, Hindistan ve Rusya’ya ise neredeyse hiç değinilmediğini söyledi. Belirsizliğin ve jeopolitik risklerin yükseldiği dönemi, 1800’lerin sonundaki küreselleşme ve Sanayi Devrimi’nin ardından yaşanan iki dünya savaşı ve Büyük Buhran’la; 1978 sonrasındaki küreselleşme ve sanayi dönüşümünü izleyen ekonomik krizle karşılaştırdı. 1939’da İkinci Dünya Savaşı’nın başladığını da hatırlattı.
Enerji ve Orta Koridor başlıkları
Enerji jeopolitiğine ilişkin değerlendirme beklediğini ifade eden Özlale, Türkiye’nin enerji ihtiyacının 2024’ten 2030’a kadar iki ya da üç katına çıkmasının öngörüldüğünü aktardı. Hürmüz’deki kriz ve tedarik zinciri sorunlarının etkilerine dikkat çekerek Dışişleri ve Ticaret bakanlıklarından daha ayrıntılı bilgi istedi. Orta Koridor değerlendirilirken küresel tedarik zincirlerinin geçiş noktalarından Malakka Boğazı’nın da hesaba katılmasını ve Türkiye’nin Asya kaynaklı zincirlerdeki rolünün açıklanmasını talep etti. Özlale, Çin’i Avrupa’ya bağlayan Orta Koridor’un Türkiye’ye yatırım fırsatları sunabileceğini, ancak Çin mallarının Avrupa pazarına kolay ulaşmasının Türkiye imalat sanayisi için risk oluşturduğunu kaydetti. Taşıma süresinin önce yarıya, 2040’a gelindiğinde ise üçte bire düşme potansiyelinden söz ederek, koridorun ekonomik coğrafyası konusunda Dışişleri ve Ticaret bakanlıklarının ortak çalışma yürütmesini istedi. Güney Kafkasya’daki bağlantı seçeneklerini de gündeme getiren Özlale, Kars üzerinden Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu’nun Gürcistan aracılığıyla Azerbaycan ve Hazar’a ulaştığını belirtti. Ermenistan üzerinden açılabilecek hatlar, sınır ticareti ve gümrük işlemleri için hangi adımların planlandığını sordu. Zengezur bağlantısının, Azerbaycan ana karasıyla Nahçıvan’ı Ermenistan üzerinden bağlama ihtimali nedeniyle ekonomik ve siyasi açıdan önem taşıdığını söyledi. Özlale, Azerbaycan’la ilişkilerde basına yansıyan gerilim ve soğukluğun ticaret potansiyeli bakımından dikkate alınması gerektiğini ifade etti. İsrail’in bölgede en büyük destekçisinin Azerbaycan olduğunu öne süren Özlale, Türkiye’nin bu konuda Azerbaycan’a yaptırım uygulayamamasını ve etkili olamamasını Türk dış politikası açısından zayıflık olarak değerlendirdi.
AB politikası ve yatırım ortamı
Türkiye’nin coğrafi avantajını ekonomik kazanıma çevirmek için enerji diplomasisi, Orta Koridor, Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve hukukun üstünlüğüyle birlikte ele alınacak yatırım diplomasisi alanlarında daha yoğun çalışma gerektiğini belirten Özlale, sunumda geçen “Made in EU” konusunun açıklanmasını istedi. AB’nin yeni sanayi politikası karşısında Türkiye’nin yaklaşımını ve alacağı önlemleri sordu. Özlale’nin aktardığı verilere göre Türkiye ihracatının yüzde 43’ünü AB’ye yapıyor; karşılıklı mal ticareti 217,6 milyar euro düzeyinde ve doğrudan yabancı yatırımların üçte ikisi AB’den geliyor. Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde Türkiye’nin 143 ülke arasında 117’nci, hükümet yetkililerinin denetlenmesinde ise 136’ncı sırada bulunduğunu belirten Özlale, hukukun üstünlüğünün ekonomik kazanımlarla da bağlantılı olduğunu söyledi.

