Ekonomi

Petrol 4 Haftanın Zirvesinde!

ABD ile İran arasında tırmanan askeri gerilim ve çatışmaların dünya enerji ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı'na sıçraması, küresel emtia piyasalarında büyük bir dalgalanmaya yol açtı.
HABER MERKEZİ
HABER MERKEZİ
3 dk Sesli Dinle 0
Petrol 4 Haftanın Zirvesinde!

Petrol fiyatları arz endişeleriyle son 4 haftanın en yüksek seviyesini görürken, güvenli liman arayışındaki yatırımcıların etkisiyle altın fiyatları da sert kayıpların ardından toparlanma eğilimine girdi.

Petrol Piyasasında "Hürmüz" Alarmı

ABD'nin bölgedeki operasyonları ve İran'ın misilleme açıklamalarıyla Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaşan gerilim, küresel petrol arzının kesintiye uğrayacağı endişesini zirveye taşıdı.

Brent Petrol: Önceki seansta yüzde 9,6 yükselerek Mayıs 2020'den bu yana en sert günlük artışını kaydeden Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 2 değer kazanarak 84,98 dolara ulaştı.

WTI (ABD Tipi Ham Petrol): Yüzde 2,1 artış kaydederek 79,79 dolardan alıcı buldu.

Uzmanlar, dünya petrol ticaretinin kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki abluka ve olası yeni saldırıların fiyatlardaki oynaklığı daha da tırmandırabileceği konusunda uyarıyor.

Türkiye ve Bölge Ülkelerindeki Durum

Savaş tamtamlarının çaldığı Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin yaklaşık %20'sinin geçtiği kritik bir geçiş noktasıdır. Bu bölgedeki tıkanıklık, doğrudan Türkiye ve komşu coğrafyaları farklı kulvarlarda etkilemektedir.

Türkiye: Enflasyon ve Pompa Fiyatlarında Baskı

Türkiye, enerji ihtiyacının çok büyük bir kısmını ithal eden bir ülke olması sebebiyle petroldeki dalgalanmalara karşı oldukça hassastır.

 Akaryakıt Zamları Kapıda: Brent petroldeki bu ani yükseliş (85 dolar barajının aşılması) ve döviz kurundaki hareketlilik, Türkiye'de önümüzdeki günlerde benzin ve motorin gruplarında doğrudan pompa fiyatlarına zam olarak yansıyacaktır.

 Enflasyonist Baskı: Ulaşım ve lojistik maliyetlerinin artması, iğneden ipliğe tüm tüketim ürünlerinde fiyat artışına neden olarak enflasyonla mücadele sürecini zorlaştırabilir.

 Cari Açık Tehdidi: Enerji ithalatı faturasının büyümesi, ülkenin cari açık dengesi üzerinde ek bir yük oluşturma riski taşımaktadır.

Körfez Ülkeleri ve Bölgesel Üreticiler: Gelir Artışı vs. Güvenlik Riski

Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak gibi bölgedeki büyük petrol üreticileri için bu durum çift taraflı bir etkiye sahip:

 Artan Gelirler: Yükselen varil fiyatları, bütçeleri büyük ölçüde petrole dayalı olan Körfez monarşilerinin gelirlerini kısa vadede ciddi oranda artıracaktır.

 Lojistik ve Güvenlik Krizi: Ancak madalyonun diğer yüzünde ciddi güvenlik tehditleri bulunuyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nda BAE'ye ait tankerleri füzelerle hedef alması, bölgedeki sevkiyat rotalarının güvenliğini tamamen tehlikeye düşürüyor. Alternatif boru hatları ve liman arayışları hız kazanmış durumda.

İran: Abluka ve Ekonomik Kıstırılmışlık

ABD'nin deniz ablukasını yeniden devreye sokması, İran'ın ham petrol ihraç ederek ekonomisini ayakta tutma çabalarına büyük bir darbe vuruyor. Gerilimin tırmanması, İran'ı askeri kartlarını daha agresif oynamaya iterken, ülke içindeki ekonomik sıkışmışlığı ve enflasyonu daha da körüklüyor.

Orta Asya ve Rusya Coğrafyasında Benzin Fiyatları Ne Durumda?

Küresel piyasalarda petrolün varil fiyatı Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimle son 4 haftanın zirvesine tırmanırken, üretici ülkelerdeki iç piyasa benzin fiyatları (litre başına dolar bazında) şu şekilde seyrediyor:

Azerbaycan: $0,676

Kazakistan: $0,687

Rusya: $0,940

Beyaz Rusya (Belarus): $0,942

Kırgızistan: $1,016

Enerji koridorunun merkezindeki bu ülkelerde, özellikle devlet sübvansiyonları ve yerel üretim kapasiteleri sayesinde benzin fiyatlarının küresel dalgalanmalara rağmen halen nispeten düşük seviyelerde tutulduğu gözleniyor.

Altın Kayıplarını Telafi Ediyor

Jeopolitik krizin ilk şokuyla petrol fiyatlarında yaşanan patlama, küresel enflasyon beklentilerini artırmış ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği endişesi yaratmıştı. Bu durum, altının bir önceki seansta yaklaşık yüzde 3 değer kaybederek son bir ayın en sert düşüşünü yaşamasına neden olmuştu.

Ancak kritik ABD enflasyon verileri öncesinde güvenli liman talebinin yeniden devreye girmesiyle altın yaralarını sarmaya başladı:

Spot Altın: Seansın ilk saatlerinde 1 Temmuz’dan bu yana en düşük seviyeye gerilemesinin ardından hızlı toparlanarak yüzde 0,3 değer kazandı ve ons başına 4 bin 14 dolardan işlem gördü.

Altın Kontratları: ABD'de ağustos vadeli altın kontratları ise yüzde 0,4 yükselişle ons başına 4 bin 21 dolarayükseldi.

Gözler Kritik Sinyallerde

Analistler, enerji piyasalarındaki yangının enflasyonu körükleme riski barındırdığına dikkat çekiyor. Piyasalar, önümüzdeki günlerde hem ABD ile İran arasındaki savaşın seyrini hem de Fed'in faiz politikasına yön verecek olan ABD enflasyon verilerini yakından takip etmeye devam edecek.

Bu Yazıyı Paylaş