Savunma Sanayii Başkanı Görgün: KAAN savaş uçağı yerli motorla uçacak

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Milli Muharip Uçak KAAN ve yerli motor geliştirme çalışmalarının planlandığı gibi ilerlediğini bildirdi. Görgün, "Bizim nihai seri üretim uçaklarımız yerli motorla uçacak" şeklinde konuştu.

YERLİ VE MİLLİ ÇÖZÜMLER VURGUSU

Açık veya örtülü ambargolara karşı yerli ve milli çözümlere öncelik verdiklerini belirten Görgün, savunma sanayiinde uluslararası alanda yaşanabilecek her türlü kısıtlamayı dikkatle değerlendirdiklerini ve ülkenin çıkarlarını korumak için tüm imkanları seferber ettiklerini ifade etti. Özellikle motor teknolojileri alanında atılan adımların, Türkiye'nin stratejik gücünü ve özgüvenini pekiştirdiğini vurgulayan Görgün, bugüne kadar "yapamazsınız" denilen tüm platformların birer birer envantere kazandırıldığını ve hava araçları, kara araçları, helikopterler, insansız sistemler ve füzelerin artık milli motorlarla yoluna devam ettiğini kaydetti.

ASKERİ PROJELERDE GÜNCEL DURUM

Askeri motor teknolojileri konusundaki güncel gelişmeleri de paylaşan Görgün, kara araçlarında TUNA motorunun askerlerin kullanımına sunulduğunu, tank taşıyıcı ve lojistik araçları için geliştirilen AZRA Gen-2'nin test faaliyetlerinin başarıyla sürdüğünü belirtti. Yeni nesil paletli araçlarda görev yapacak UTKU motoru ve ALTAY tankı için geliştirilen BATU motorunun geliştirme ve test faaliyetlerinin tamamlandığını, her iki motorun da transmisyon test çalışmalarının başarıyla sürdürüldüğünü aktardı. İnsansız hava araçlarında TB3'e güç veren PD200 motorunun envantere girdiğini, ANKA ve AKSUNGUR'a entegre edilen PD170 motoru ile test faaliyetlerinin devam ettiğini ve Kargı İHA için PG50 motoru ile bağımsız kabiliyetler elde edildiğini söyledi. Helikopterlerde GÖKBEY helikopterinin kalbinde yer alan milli TS1400 turboşaft motorunun sertifikasyon testlerinin devam ettiğini ve seri üretim çalışmalarının başarıyla yürütüldüğünü bildirdi. Füze ve mühimmatlarda ATMACA ve SOM için KTJ3200, ÇAKIR için KTJ1750, KARA ATMACA için KTJ3700 jet motorlarının geliştirilip başarıyla kullanıldığını, ayrıca yeni nesil füze motorları geliştirme çalışmalarının sürdüğünü dile getirdi. Deniz platformlarında Marlin SİDA için LEVEND motoru, ULAQ SİDA için Marin X7 entegrasyonlarının yapıldığını, MİLGEM gemileri için MAVİ BATU bağımsız çözümünün hayata geçirilmesi için test faaliyetlerinin tamamlandığını aktardı. Jet motorları ve ileri aşama çalışmalarında ANKA-III için geliştirilen TF6000 turbofan motorunun başarıyla çalıştırıldığını, KIZILELMA için TF10000 geliştirme çalışmalarının devam ettiğini ve KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerinin başarıyla devam ettiğini belirtti. Türkiye'nin motor teknolojilerinde oluşturduğu bu geniş yelpazeyle kara, hava, deniz ve füze sistemlerinde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri yerli ve milli imkanlarla karşılamaya başladığını vurguladı. Başkanlık tarafından tam bağımsızlığın sağlanması yönünde stratejiler ve eylem planlarının Gaz Türbinli Motor Yol Haritası, Kara Araçları için Güç Grubu Yol Haritası, Milli Dizel Deniz Motorları Yol Haritası ve Milli Deniz Tipi Elektrikli Tahrik Sistemleri Yol Haritası yoluyla hazırlandığını ve bu doğrultuda kararlılıkla ilerlendiğini sözlerine ekledi.

KAAN İÇİN YERLİ MOTOR VURGUSU VE TEDARİK SÜRECİ

Görgün, KAAN için geliştirilen yerli motor konusunda yürütülen çalışmalara ilişkin olarak, "Milli Muharip Uçağımız KAAN’ın motor çalışmalarında da aynı anlayışla ilerliyoruz. KAAN seri üretimi yabancı değil yerli motor üzerinden planlandı. KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetleri başarıyla devam etmektedir. Savunma sanayiinde süreç daima bu şekilde işler. Önce mevcut motorlarla başlanır, ardından milli motor projeleri devreye alınır. Biz de KAAN’ı blok yaklaşımıyla üretiyoruz. Yani farklı aşamalarda, farklı kabiliyetlerle güçlenen versiyonlarını envantere kazandırarak, kademeli olarak geliştiriyoruz. Bu kapsamda KAAN savaş uçağımızın teslimat takviminde bir gecikme bulunmamaktadır. Seri üretimimizi riske atmamak için de yalnızca tek bir kaynağa bağlı kalmıyor, farklı tedarik kanallarıyla çalışıyor, alternatifleri eş zamanlı olarak değerlendiriyoruz. Böylece hem takvimi güvence altına alıyor hem de milli motor geliştirme yol haritamızı kesintisiz ilerletiyoruz. KAAN’ın geleceği hiçbir şekilde tek bir ülkenin motoruna bağlı değildir. Biz mühendislerimize güveniyoruz. TF35000’in seri imalat süreci planlandığı şekilde devam ediyor." dedi. KAAN prototip uçaklar için gerekli tüm motorların tedarik edilerek Türkiye'ye teslimatlarının tamamlandığını belirten Görgün, "Prototip uçaklarımızın üretimi son hızla devam etmektedir." diye konuştu. KAAN için ihtiyaç duyulan motorların ABD'den temini konusundaki talebe ilişkin güncel durumu paylaşan Görgün, "Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza teslim edilecek ilk blok belli sayıda KAAN seri uçaklarımız için ihtiyaç duyulacak motor tedarikine ilişkin ABD’ye resmi başvuru süreci tamamlandı. KAAN uçağımızın 6’ncı nesil üst düzey yetenekler kazanması için ihtiyaç duyduğumuz yerli motorumuzun geliştirme faaliyetleri planlandığı takvimle devam etmektedir. Bu aşamada yabancı farklı bir alternatif arayışımız söz konusu değildir. İhtiyaç olması durumunda ilk blok için motor değişikliği yapılması imkan dahilindedir. Bu durumdan kaynaklanacak bazı mühendislik geliştirme ihtiyaçlarının ortaya çıkması mümkün olmakla birlikte, uçak tasarım ve geliştirme faaliyetleri, tüm dünyada da olduğu üzere, sürekli bir iterasyon ve değişiklik yönetimi ihtiyacını bünyesinde barındırmaktadır. Böyle bir durumda önemli bir takvimsel dezavantaj yaşayacağımızı düşünmüyorum. Zira biz projelerimizi Çevik Sistem Mühendisliği yaklaşımıyla yönetiyoruz. Ancak belirttiğim üzere bizim nihai seri üretim uçaklarımız yerli motorla uçacak" ifadelerini kullandı. KAAN'a yönelik yerli motor geliştirme projesiyle ilgili karar süreçlerinde gecikme yaşandığı eleştirilerine ilişkin bir soru üzerine Görgün, "Bir gecikme söz konusuydu ilk ele aldığım konu bu oldu, şimdi sorumluluklar ve takvim net. Sorumluluk alan tüm şirketlerimiz vazifelerini zamanında yerine getiriyor, SSB Motor Daire Başkanlığı da yakından takip ediyor. Geçtiğimiz 2 yılda çok önemli yol katedildi. ANKA-III için geliştirilen TF6000 turbofan motorunun başarıyla ilk çalıştırılmasının yapıldığı, KIZILELMA için TF10000 geliştirme çalışmalarının devam ettiği ve nihayetinde KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerimizin planlandığı şekilde devam ettiği dikkate alındığında, motor alanında azımsanmayacak bir yol alındığı ve geleceğe güvenle bakabileceğimizi ifade etmek isterim." dedi. Görgün, Endonezya'ya ihraç edilmesi planlanan 48 adet beşinci nesil KAAN savaş uçağının, ABD menşeli motorlarla değil, milli motorlarla güçlendirileceğini de açıkladı.