Selçuk Geçer'den korkutan dolar ve döviz yorumu

Türkiye ekonomisi, döviz dengelerindeki bozulma ve artan dış borç yükü nedeniyle kritik bir eşiğe yaklaşıyor.

Piyasaların yakından takip ettiği Yeniçağ yazarı Selçuk Geçer, son kaleme aldığı analizinde, mevcut ekonomik verilerin geçmişteki büyük krizlerle olan benzerliğine dikkat çekerek korkutan bir tablo çizdi.

BORÇ YÜKÜ VE REZERV DENGESİZLİĞİ

Merkez Bankası verilerine dayanarak yapılan analizlerde, Türkiye’nin kısa vadeli dış borç stokunun 173,4 milyar dolar seviyesine ulaşması endişeleri artırıyor. Ancak asıl tehlike, önümüzdeki 12 ay içinde ödenmesi gereken toplam borcun 239 milyar doları bulması.

Selçuk Geçer, bu devasa ödeme takvimine karşın swap hariç net rezervlerin 54,3 milyar dolara gerilemesini, olası bir spekülatif atakta savunma kalkanının çökmesi olarak değerlendiriyor.

YABANCI SERMAYE REKOR HIZLA TERK EDİYOR

Piyasalardaki asıl hareketlilik ise yabancı çıkışıyla yaşanıyor. 13 Mart haftasında tahvil piyasasında 2,9 milyar dolarlık rekor bir satış gerçekleşirken, "carry trade" olarak adlandırılan sıcak para gruplarının yaklaşık 12 milyar doları sistemden çekerek yurt dışına yöneldiği belirtiliyor.

Geçer, yabancının bu ani kaçışının döviz kuru üzerindeki baskıyı kırılma noktasına getirdiğini vurguladı.

KRİZİN ANATOMİSİ: 1994 VE 2001 HATIRLATMASI

Türkiye’nin ekonomik hafızasındaki karanlık dönemler yatıyor. Bugün yaşanan borç-rezerv dengesizliği, 1994 krizindeki dinamikleri anımsatıyor. O dönemde de yüksek kısa vadeli borçla büyüme stratejisi izlenmiş, ancak rezervlerin yetersiz kalması Türk lirasının bir gecede büyük değer kaybetmesiyle sonuçlanmıştı.

Selçuk Geçer, benzer bir tablonun bugün de oluştuğunu belirterek, "Tarih tekerrür mü ediyor?" sorusunu gündeme taşıyor.

"KAPİTÜLASYON" BENZETMESİ VE GELECEK SENARYOLARI

Selçuk Geçer, analizinde geçmişteki krizlerin Türkiye’yi IMF ve ağır dış reçetelere mahkum ettiğini hatırlatıyor.

Borç sarmalının büyümesi durumunda, ülkenin yeniden uluslararası sermayenin ağır şartlarına teslim olabileceği uyarısında bulunuyor. 90’lı yılların yüksek faiz-düşük kur sarmalının, bugün yerini "belirsiz rezerv-yüksek dış borç" denklemine bıraktığı görülüyor.

BİR BAHANE BEKLENİYOR

Ekonomi çevreleri her ne kadar iyimser mesajlar verse de, Selçuk Geçer’in işaret ettiği veriler "yeni bir kur şokunun" tetiklenmesi için küçük bir kıvılcımın yeterli olabileceğini gösteriyor. Rezervlerin erimesi ve yabancı güveninin kaybolması, piyasalarda fırtına öncesi sessizlik olarak yorumlanıyor. Eğer bu borç sarmalından çıkış için somut bir adım atılmazsa, Türkiye’yi ekonomik açıdan oldukça sert bir dönem bekliyor.