Seyman: Bütçe halkın yaşamındaki değişimle ölçülmeli

CHP Genel Başkan Yardımcısı Yaşar Seyman, partisinin Genel Merkezi’nde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2027 bütçesine ilişkin açıklama yaptı. Seyman, bütçenin başarısının harcama tutarıyla değil, yurttaşların hayatında yarattığı değişimle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bakanlık için 2027’de yaklaşık 95 milyar lira ödenek önerildiğini belirten Seyman, bu kaynağın ne kadarının sanat üretimine, bağımsız tiyatrolara, yazarlara, çevirmenlere, müzisyenlere, yerel kültür çalışmalarına ve kütüphanelere ayrılacağını sordu. Seyman, konuşmasına Mustafa Kemal Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli kültürdür” sözünü anarak başladı. Bütçelerin siyasi tercihleri yansıttığını dile getiren Seyman, sanatçıların, yazarların, tiyatro emekçilerinin ve müzisyenlerin yanı sıra Anadolu’nun uzak köylerinde kitap bekleyen çocukların, gençlerin sanatla buluşma hakkının ve kadınların kültürel üretimde eşitliğinin bütçede karşılık bulması gerektiğini ifade etti. “Bütçenin başarısı harcanan paranın büyüklüğüyle değil, halkın yaşamında yarattığı değişimle ölçülür” dedi.

Kültür politikası ve sanatçı hakları

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçmişte kültürel hegemonya kurmada başarı sağlanamadığı yönündeki yakınmasını hatırlatan Seyman, kültür ve sanatın ideolojik amaçlarla çevrelenemeyeceğini söyledi. Çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapan coğrafyada kimsenin kültürel hegemonya kurmaması gerektiğini belirtti. Cumhuriyet’in ilk yıllarında sanatın kalkınma ve aydınlanma politikası olduğunu, 1934’te yoksul Cumhuriyet’in opera ürettiğini söyleyen Seyman; bugün sanatçıların ekonomik güvensizlik yaşamasını, bağımsız tiyatroların ayakta kalmakta zorlanmasını ve çocukların tiyatro, opera, bale, müze ve sanat eğitimine yeterince erişememesini eleştirdi. Sanatçıların emeğinin bir yardım konusu değil, hak olduğunu vurgulayan Seyman, “Sanatçının emeği sadaka konusu değil, hak konusudur” dedi. Yazar ve çevirmenlerin telif haklarının, müzisyenlerin sosyal güvencesinin, tiyatro ve sinema çalışanlarının güvenceli çalışma koşullarının korunmasını istedi. Telif mevzuatının günün koşullarına göre güçlendirilmesi, hak sahiplerinin gelirlerinin güvenceye alınması ve ihlallerin denetlenmesi gerektiğini kaydetti. Sanatçıların siyasi yakınlıklarına göre değil, emek ve üretimlerine göre değerlendirilmesi gerektiğini de söyledi.

Turizm ve kültürel miras

Seyman, turizm başarısının yalnızca ziyaretçi sayısı, otel doluluk oranı ve döviz geliriyle ölçülemeyeceğini belirtti. Mevsimlik işçiler, otel çalışanları, turist rehberleri, müze görevlileri, arkeologlar ve kültürel mirasın korunmasında çalışanların koşullarının da gözetilmesini istedi. Turizm yatırımları sırasında kıyıların, ormanların, tarihi kentlerin ve arkeolojik alanların korunması gerektiğini; müze, ören yeri ve tarihi eserlerin yalnızca gelir kaynağı sayılmaması gerektiğini ifade etti. CHP’nin kültür politikası önerileri arasında kamusal kaynakların artırılması ve kullanımının şeffaf biçimde denetlenmesi, kültür çalışanlarının telif, sosyal güvenlik, örgütlenme ve çalışma haklarının korunması yer aldı. Seyman, kütüphane, tiyatro, konser salonu ve kültür merkezlerinin Anadolu’daki bütün il ve ilçelerde yaygınlaştırılmasını; yerel yönetimlerin kültür sanat üretiminin desteklenmesini ve belediye etkinliklerine siyasi ayrımcılık uygulanmamasını istedi. Kadınların, gençlerin, çocukların ve engelli yurttaşların kültürel yaşama eşit katılımını sağlayacak politikalarla Türkiye’nin kültürel çeşitliliğinin korunması çağrısı yaptı. Sanatın siyasi ve ideolojik baskıdan uzak tutulmasını ve Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında yeni bir kültür ve sanat seferberliği başlatılmasını önerdi.