Şirketlerin döviz açığı 3 yılda 2,8 kat arttı

Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, Türkiye ekonomisinde son üç yılda uygulanan programların şirketlerin döviz açık pozisyonunu tehdit edici seviyelere taşıdığına dikkat çekti. Yılmaz, Haziran 2023'te 75 milyar dolar olan şirketlerin döviz açık pozisyonunun, Haziran 2026'ya kadar yüzde 174 artışla 205,8 milyar dolara yükseldiğini belirtti. Bu rakamın, 2018'deki tarihi zirve olan 208 milyar dolara yaklaştığını ve artışın yaklaşık 2,8 kat olduğunu vurguladı.

Bireyler dövize yöneldi, KKM sıfırlandı

Prof. Dr. Yılmaz, bireylerin döviz pozisyon fazlasının 282,8 milyar dolardan 300,7 milyar dolara sınırlı bir artış gösterdiğini, ancak portföy dağılımının önemli ölçüde değiştiğini ifade etti. Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarının tamamen sıfırlandığını ve bu kapsamda 104,6 milyar dolarlık birikimin yatırım fonlarına, emeklilik fonlarına ve mevduata (döviz tevdiat hesaplarına) yöneldiğini aktardı. Bu süreçte KKM kaynaklı görev zararının yaklaşık 60,3 milyar dolar olduğunu ve bunun büyük ölçüde Merkez Bankası tarafından ödendiğini ekledi.

Kur riski özel sektöre ve yabancılara kaydı

Ekonomist Yılmaz, son üç yılda özel sektörün toplam döviz pozisyon fazlasının 210,4 milyar dolardan 95 milyar dolara gerilemesinde şirketlerin artan döviz açık pozisyonunun temel etken olduğunu belirtti. Aynı dönemde yabancı yatırımcıların TL pozisyonunun yaklaşık yüzde 600 artışla 135,3 milyar dolara çıktığını ve bunun büyük ölçüde carry trade niteliği taşıyan yatırımlardan oluştuğunu söyledi. Bu sermaye girişiyle kamunun döviz açık pozisyonunun azaldığını ancak yabancı yatırımcıların çıkış yapması durumunda riskin yeniden kamu kesimine ve Merkez Bankası rezervlerine yansıyabileceği uyarısında bulundu. Yılmaz, artan kur riskinin üretim ve istihdam üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini ve bu durumdan çıkışın geleceği güvence altına alacak programlara bağlı olduğunu dile getirdi.