SİYONİST İSRAİL’İN DÜRZİ STRATEJİSİ
Hakkı Öznur, Dürziler, İsrail ilişkileri ve Davud Koridoru projesini ele aldığı çarpıcı bir makale yayımladı; Siyonist bağlantılara dikkat çekti.

HAKKI ÖZNUR: İSRAİL DÜRZİLER VE KÜRTLERİ KULLANARAK DAVUD KORİDORUNU AÇMAYA ÇALIŞIYOR
Türkiye’nin en önemli araştırmacı yazarlarından biri olan, alanında otorite olarak kabul edilen, “Ortadoğu’nun Cahşları” adlı çok önemli başucu kaynak kitabın yazarı Ülkücü fikir ve siyaset adamı Hakkı Öznur; Dürziler, Dürzi inancı, Dürzi Canpolat ailesini, İsrail Dürzi ilişkilerini, Siyonist İsrail’in Davud Koridoru projesini, İsrail’in sadık hizmetkârlarını ve Hikmet Hicri gibi Siyonist uşaklarını ele alan geniş kapsamlı bir makale yayınlamıştır.
Öznur makalesinde, “Terör rejimi İsrail, Suriye’nin kuzey ve kuzeydoğusunda YPG, güneyinde Dürzî şeyhi El Hicri aracılığıyla Dürzileri kışkırtarak iç isyan çıkarma ve Suriye’yi parçalama peşindedir. Süveyda’daki çatışmalar, yalnızca yerel bir iç çatışma değil, aynı zamanda İsrail’in Suriye’deki nüfuz mücadelesinin bir yansıması. İsrail'in gaz vermesiyle ayaklanan Dürziler, Süveyda Havalimanı'nı işgal ederken Suriye bayrağını indirdi. İsrail, Dürziler üzerinden hem Golan’daki varlığını pekiştiriyor hem de Suriye rejiminin güneydeki kontrolünü zayıflatıyor. İsrail, Dürzileri sadece stratejik bir müttefik olarak değil, aynı zamanda psikolojik bir propaganda aracı olarak kullanmaktadır. Bölgede İsrail’e bağlı kukla bir 'Cebel el Dürzi” rejim peşindedir. Siyonist rejim SDG/YPG ve Dürzileri maşa olarak kullanarak Davud Koridorunu açmaya çalışmaktadır. Davut Koridoru: İsrail'in Doğu Akdeniz'i yeniden şekillendirmeye yönelik örtülü projesi” diyor.
Öznur açıklamasında, “1897'deki Siyonist Kongre'den bu yana şekillenen “Büyük İsrail” projesi, bugün Davud Koridoru adı altında sahaya indiriliyor. İşgalci İsrail’in Golan’dan Deyrizor’a kadar uzanan bir koridor kurma projesi, sadece askeri değil, aynı zamanda mezhepsel ve etnik fay hatlarını derinleştirmeyi hedefliyor. Türkiye, Yahudilerin Davut Koridoruna asla müsaade etmez ve geçit vermez! Devletimiz bu Yahudi oyununa sessiz kalmaz!” demiştir.
Hakkı Öznur’un çok önemli makalesinin tam metni:
İSRAİL DÜRZİLER ÜZERİNDEN SURİYE’Yİ VURMAYA DEVAM EDİYOR
Korsan devlet, terörist İsrail, bölgedeki Dürzi toplumu ile yakın ilişkiler kurarak, güvenlik politikalarını bu topluluk üzerinden şekillendiriyor. Suriye, Lübnan ve İsrail gibi ülkelerde yaşayan özgün bir etnik olan Dürziler Suriye- İsrail çatışmasının ardından gündeme geldi. Tarih boyunca stratejik önem taşıyan Dürzi topluluğu Suriye'de Dürziler ve Bedeviler arasında başlayan çatışmalarla dünya gündeminin odağına taşıdı.
Dürziler, dünya genelinde son yüzyılların en çok kan akan bölgelerinin başında gelen bir coğrafyanın göbeğindeki azınlık bir grup olarak temsiliyetlerini sürdürüyor.
Küçük çaplı protesto ve çatışmalar dışında Suriye devrim sürecinin dışında kalan Dürziler, son dönemde İsrail ile olan ilişkileriyle anılıyor. Dürzilerin bir kısmı yeni Suriye yönetiminden yana tavır alırken, bir kısmı ise İsrail ile olan ilişkilere ağırlık vermiş durumda. Özellikle son dönemde İsrail, "Suriye'deki Dürzileri koruma" adı altında bölgeye yönelik saldırılar düzenliyor ve Suriye'deki yeni yönetimi tehdit ediyor.
Suriye'deki siyasi düzende Dürziler tarihsel olarak kırılgan bir konumda yer alıyor. Yaklaşık 14 yıldır süren Suriye iç savaşında Dürziler güneyde kendi "milis güçlerini" oluşturdular. Suriye'de iç savaş boyunca zaman zaman bölgedeki Bedevi aşiretlerle Dürziler arasında şiddet olayları yaşandı.
29 Nisan'da da Şam kırsalında Sünni silahlı gruplar ve Dürzi gruplar arasında çatışma çıkmıştı. O dönem de çatışmalar önce Şam kırsalında farklı mahallelere, ardından Süveyda'ya sıçradı. Olayların Süveyda'ya sıçraması sonrası Şam yönetimi bölgeye ordu birlikleri gönderdi. O dönem de bölgeye asker gönderilir gönderilmez İsrail, Suriye'deki yeni hükümete yönelik iki hava saldırısı düzenledi.
Ardından İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, "Şam'ın güneyine güç konuşlandırılmasına ya da Dürzi topluluğa yönelik herhangi bir tehdide izin vermeyeceğiz" dedi.
Son olaylar da, Bedeviler ve Dürzilerin yaşadığı mahallelerde başladı ve 13 Temmuz 2025 günü Süveyda genelinde çatışmalar yaşandı.
15 Temmuz'da hükümete bağlı birlikler Dürzi mahallelere girdi. Bölgeye sevk edilen Suriye güvenlik güçlerine, Dürzi grupların saldırılarında onlarca Suriye askeri öldü.
Güvenlik güçleri ile yerel silahlı Dürzi gruplar arasındaki çatışmaların büyümesinin ardından taraflar arasında ateşkes sağlandı. Ateşkes kısa sürede bozulurken İsrail ordusu, Suriye güvenlik güçlerini hedef alan saldırılar düzenledi. İsrail içindeki Dürziler de İsrail devletine, Suriye'deki akrabalarını koruması çağrısı yaptı, bu sebeple İsrail Şam'ı bombaladı.
İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz, 16 Temmuz'da İsrail'in Şam'a yönelik saldırılarından kısa süre sonra sosyal medyada şu açıklamayı yaptı:
"Şam’daki uyarılar sona erdi, şimdi acı darbeler gelecek."
Suriye TV’nin başkent Şam'daki Savunma Bakanlığı binasının karşısındaki stüdyosundan yaptığı canlı yayın sırasında, binanın vurulması ve sunucunun yayını terk ederek kaçması ekranlara yansırken ise işte "acı darbeler geliyor" paylaşımı yaptı.
İsrail hava kuvvetleri, 16 Temmuz'da Suriye Cumhurbaşkanlığı yerleşkesi, Genelkurmay Başkanlığı ve Savunma Bakanlığı'nı vurdu. Süveyda'da aynı gün hükümet ile yerel gruplar arasında ateşkes yeniden sağlanırken, İsrail savaş uçakları Şam ve Dera'ya saldırılar düzenledi.
Şam yönetiminin bölgeye asker, silah ve zırhlı birlikleri göndermesi sonrası İsrail, Süveyda etrafındaki Suriye ordu birliklerini bombaladı. Bu, Dürzilerle Suriye'deki yeni yönetime bağlı birliklerin arasındaki ilk çatışma değil. İsrail de ilk kez müdahil olmuyor.
İsrail’in Süveyda, Dera ve Kuneytra’daki bombardımanları, yalnızca yerel çatışmalara bir tepki olarak değil, aynı zamanda bölgesel hegemonya arayışından başka bir şey değil. İsrail, bu bölgeleri “stratejik derinlik” olarak tanımlayarak, iç cephe güvenliğini sağlama ve tampon bölgeyi genişletme niyetini açıkça ortaya koyarken Süveyda ve çevresindeki askeri hedeflere yönelik insansız hava aracı saldırıları, İsrail’in Suriye’nin güneyini kendi güvenlik politikalarının bir uzantısı olarak gördüğünü göstermekte.
İsrail’in bu hamleleri, uzun vadeli bir stratejiye işaret ediyor: Süveyda’da bir Dürzi devletinin temellerini oluşturamasa bile en azından sadece Dürzilerin değil, bütün azınlıkların hamisi konumuna kendisini getirmek.

İSRAİL –DÜRZİ İLİŞKİSİ
Terörist İsrail ordusu, önce Süveyda'da bulunan Dürzi mahallelere konuşlanan Suriye ordusu askerlerini; sonra Dürzileri koruma gerekçesiyle doğrudan başkent Şam'ı hedef aldı. Peki İsrail neden Suriye'deki Dürzileri korumak için komşusunu vuruyor? Dürzilerin İsrail için önemi nedir?
Filistin'deki İngiliz işgali döneminde Siyonistler çeteler kurup Müslüman Araplara karşı savaşırken Dürziler de onları destekledi. 1948 yılında İsrail bağımsızlığını ilan ettiğinde ve Arap devletleriyle savaş patlak verdiğinde Dürziler İsrail'in yanında savaştı. Eski İsrail Cumhurbaşkanı Chaim Herzog bu ilişkiyi "Dürziler ve İsrail'deki Yahudiler arasında uzun süredir devam eden bir dostluk vardır. Bağımsızlık savaşımızda, birçok Dürzi, Arap işgalini püskürtmek için Yahudilerle omuz omuza savaşmıştır." ifadeleriyle anlatmaktadır.
İsrail’in Dürzilerle kurduğu ilişki, Ortadoğu siyasetinde azınlık politikalarının en sofistike örneklerinden birini temsil eder. 1948’de İsrail vatandaşı statüsüne alınan Dürziler, Arap toplulukları içinde bir istisna olarak devletin askeri ve bürokratik mekanizmalarına entegre edilmiş, “sadık azınlık” paradigmasının neredeyse laboratuvar düzeyinde incelenebilir bir modeli hâline gelmiştir. Bu durum, Dürzileri bir dini-etnik cemaat kimliğinden çıkararak, İsrail’in bölgesel güvenlik stratejisinin içsel bir unsuru hâline getirmiştir; yani Dürziler, İsrail açısından artık bir topluluk değil, bir stratejik aygıttır.
İsrail’de yaşayan Dürzilerin çoğu kendilerini Suriyeli olarak tanımlıyor ve 1967'de İsrail'in bölgeyi işgalinden bu yana İsrail vatandaşlığı teklifini reddediyorlar. Bu kişilere İsrail'de oturma izni verilmiş olsa da İsrail vatandaşı olarak kabul edilmiyorlar.
İsrail'deki Dürziler, 1974 yılındaki Hıttin Hibesi gibi, tarihlerinde çok önemli sayılan bazı olaylara tanık oldu. Bu olaylar arasında Dürzilerin Şuayb Peygamber'in türbesini ziyareti, Dürzilerin zorunlu askerliği, içinde bulundukları hayat şartlarını protestosu, Dürzi topluluğunun İsrail'e entegrasyon sürecinin güçlendirilmesine katkıda bulunan parlamento ve kamu soruşturma komitelerinin oluşturulması yer aldı. Ancak, Dürzi gençler arasında ulusal kimliklerinin yeniden inşası ve çeşitli sloganlarla zorunlu askerlik hizmetini reddetmelerini sağlamayı amaçlayan ordu karşıtı hareketler kuran bazı kadrolar, zorunlu askerlik meselesini tartışmaya halen devam ediyor. Söz konusu hareketler, aynı zamanda İsrail'deki Arap partilerine ve hareketlerine, İsrail'in ayrılıkçı politikasını reddetmeleri ve bu konuda Dürzilerle açıktan diyaloga girmeleri çağrısında bulunuyor.
İsrail’in, kendi topraklarındaki Dürzîlerle ilişkilerini iyi tutarak, çevre ülkelerdeki Dürzî nüfusun sempatisini toplama arzusu ve Dürzîlerin İsrail’e oldukça bağlı olması Dürzî topluluğun, İsrail ordusu içinde Dürzî askerlerden oluşan özel bir birliğe sahip olması, kendi kimliklerinin ve dinlerinin ayrı bir statü olarak kabul edilmesi gibi imtiyazlar elde etmesine neden olmuştur. Öte yandan Yahudi yöneticiler Dürzîleri İsrail devletine adapte etme adına, Dürzîlere özel dinî mahkemeler açmak, onlara özel eğitim müfredatı hazırlamak ve çeşitli dinî bayramlar düzenlemek gibi birçok yeniliğe imza atmıştır.
İSRAİL’DE 150 BİN DÜRZİ YAŞIYOR
İsrail'de yaklaşık 150 bin Dürzi var. Dürzi Arap vatandaşları, Karmel ve Celile bölgelerindeki 18 kasabada yaşıyor. İsrail'in Hayfa bölgesi ve Kuzey bölgesinde yaşayan bu Dürziler büyük ölçüde İsrail kimliği ile özdeşleşmiş durumdalar ve İsrail ordusunda zorunlu askerlik yapıyorlar. Kendileriyle Yahudiler arasında bir tür "kan ahdi" olduğunu ifade ediyorlar. Bu kapsamda birçok Dürzi geçmişten bugüne İsrail ordusu için savaştı.
İsrail yönetimi ve bu topraklarda yaşayan Dürzîlerin arasındaki iyi ilişki, Suriye ve Lübnan gibi bölgelerde yaşayan Dürzîlere de yansımıştır. İsrail, kendi toprakları dışında yaşayan Dürzîlerle iyi ilişkiler geliştirmiş, onlarla Yahudilere saldırmamaya dair anlaşmalar imzalamıştır. İsrail devleti tesis edilen bu iyi ilişkiyi zaman zaman Suriye ve Lübnan’ın iç işlerine karışmak için de kullanmıştır. İsrail'de yaşayan Dürzîlerin büyük bir çoğunluğu Golan Tepeleri'nde yaşamaktadır.
İsrail'de Dürziler siyaset ve ordu içerisinde bazı önemli kademeleri ellerinde bulunduruyor. Dürziler, Müslüman ve Hıristiyan Arapların aksine, İsrail'de zorunlu askerlik yapmaya mecbur tutuluyorlar ve bu durum Dürziler tarafından bir ayrıcalık olarak görülüyor. Dürzilerin yaklaşık yüzde 80’i İsrail ordusu saflarına katıldı. Bu oran, askerlik hizmeti yapan Yahudilerin oranının çok üzerinde.
Dürzi gençler arasında ulusal kimliklerinin yeniden inşası ve çeşitli sloganlarla zorunlu askerlik hizmetini reddetmelerini sağlamayı amaçlayan ordu karşıtı hareketler kuran bazı kadrolar, zorunlu askerlik meselesini tartışmaya devam ediyor.
Tüm bunlara karşın Dürziler İsrail tarafından gerekli ilgiyi görmemekten ve "ikinci sınıf vatandaş" olmaktan şikâyetçi. Dürziler özellikle 2018'de İsrail'i resmen bir "Yahudi devleti" ilan eden ulus devlet yasasını en şiddetli eleştirenler arasındaydı.
İsrail'i "Yahudi halkının ulus devleti" olarak tanımlayan yasaya tepki göstermek için Tel Aviv'de on binlerce Dürzi toplanmış ve bu yasanın kendilerini ikinci sınıf vatandaş statüsüne düşürdüğünü savunmuştu.
İsrail hükümeti, 18 Kasım 2024 de Dürzi Arap topluluğu için temel bir yasa çıkarmayı (İsrail'in bir anayasası olmadığı için temel yasaların özel bir statüsü vardır) planladığını ve böylece Vatandaşlık Yasası’nı iptal etmeden Dürzi Araplara özel bir statü vermeyi amaçladığını açıkladı. Bunun üzerine Yahudi olmayanlar için de eşitliğin sağlanması dâhil olmak üzere yasada değişiklik yapılmasını talep eden başka sesler de yükseldi.
Bu seslerle birlikte Dürziler arasında söz konusu yasanın kaldırılmasının talep edilmesi ya da Dürzilerin Yahudilerle eşit haklara sahip olması için alternatifler bulunması gerektiği konusunda tartışma da devam etti. Dürzilerin ruhani ve siyasi liderleri, İsrailli yetkililere bireysel ve heyet halinde mesajlar gönderdi. Dürzilere eşitlik verilmesi konusunu kamuoyunda gündeme getirme çabaları arttı. İsrail’deki Dürzilerin önde gelen isimlerinden biri olan eski Knesset üyesi Akram Hassoun, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'ya bir mektup gönderdi.Mektupta şunlar yazıyordu:
“Bu zorlu savaş günlerinde Dürzi topluluğunun Vatandaşlık Yasası’nın yürürlükten kaldırılmasını ya da Dürzi topluluğunun statüsüne ilişkin yeni bir yasanın çıkarılmasını talep etmek zorunda kalmasından derin üzüntü duyulmaktadır. Dürziler, İsrail'in kuruluşunun üzerinden geçen 75 yılın ardından halen üçüncü sınıf vatandaş muamelesi görmektedir.”
İsrail'deki Dürzi topluluğu içinde kimlik sorunları yaşandığı görülmektedir. Bazı Dürzi aktivistler, "Dürziler, Arap'tır ve Filistinlidir. İsrail kimliği diye bir şey yoktur. Ya Yahudi’sindir ya da Filistinlisindir.” görüşünü savunmaktadır. Ancak İsrail'deki Dürzi siyasetçiler ise "Biz Filistinli değiliz. Biz İsrail'in bir parçasıyız. İsrail devletinin Yahudi devleti olduğunu kabul etmekteyiz ama eşitliği ortadan kaldıran bu yasaya da karşıyız." görüşündedir.
İsrail’deki Dürziler için keskin bir değişim beklentisine girmek için bir sebep ise görünmüyor. Golan Tepeleri’nde etki alanını arttıran İsrail’in kısa dönemde geri adım atmayacağı düşünülerse Golanlı Dürzilerin fiili durumundaki ironik durum devam edecek. İsrail’in oradaki hedefi de fiili toprak ilhakını sürdürüp Golan’daki Dürzileri vatandaşlık için ikna ederek mevcut durumu perçinlemek yönünde olacaktır.
Siyonistlerin 1967'den bu yana işgal altındaki Golan'ın Arap ve Suriyeli kimliğini değiştirme çabası sürüyor ve rejim bu proje kapsamında yaklaşık 42 bin civarında olan Golan sakinlerini Suriyeli kimliklerinden koparmaya çalışıyor. İsrail’in Golan Tepelerinde kalabilmesinin iki temel nedeni bulunmaktadır. Birinci neden bölgenin düşük nüfus yoğunluğudur. İkinci neden ise İsrail’in Dürzilerle kurduğu angajmandır.
1956 yılında, İsrail'de yaşayan Dürziler için zorunlu askerlik yasası çıkarıldı. Bu yasa, İsrail'de Yahudiler dışında hiçbir Arap topluma uygulanmazken, Dürziler için bir “sadakat testi” ve aynı zamanda “entegrasyon aracı” olarak devreye sokuldu.
Bu durum, Dürzi toplumu içerisinde ikiye bölünmeye yol açtı. Bir kısmı İsrail’e entegre olmayı ulusal bir çıkar olarak görürken, diğer kısmı bu iş birliğini “gizli bir asimilasyon süreci” olarak yorumladı. Ancak ne olursa olsun İsrail, Dürzilerle kurduğu bu özel ilişkiyi hem iç politikada hem de dış müdahalelerde bir koz olarak kullanmayı sürdürdü.
Katil İsrail ordusu bünyesinde kurulan “Herev Taburu” (Kılıç Taburu), yalnızca Dürzi askerlerden oluşuyordu. Uzun yıllar boyunca bu birlik, İsrail’in Lübnan, Golan ve Gazze saldırılarında aktif görev aldı. 2015’te resmi olarak dağıtılmış olsa da Dürzi askerlerin ordu içerisindeki etkisi azalmadı.
ESAD REJİMİNİN YIKILMASINDAN SONRA İSRAİL SURİYE’YE YÖNELİK SALDIRILARDA BULUNDU
Suriye'de 27 Kasım'da şiddetlenen çatışmaların ardından 8 Aralık 2024 günü 61 yılık Baas iktidarının çökmesiyle eş zamanlı, İsrail ordusunun Suriye'ye saldırıları arttı. Rejim ordusundan kalan askeri altyapı ve imkânları imha etmeye başlayan İsrail ordusu, Suriye toprağı olan Golan Tepeleri'ndeki işgalini genişletti.
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, 28 Ocak' 2025’te yaptığı açıklamada, uluslararası hukuka göre Suriye toprağı Golan Tepeleri'ndeki işgalini genişlettiği Hermon Dağı'nda "kalıcı" olacaklarını ileri sürdü Katz, İsrail'in Suriye'nin güneyindeki "dost halklarla" temas kuracağını vurgulayarak, "Özellikle İsrail'deki Dürzi kardeşlerimizle tarihi ve yakın aile bağları olan büyük Dürzi topluluklara odaklanacağız" ifadesini kullandı.
Şam'a bağlı Ceramana Mahallesi'nde 28 Şubat'ta yerel Dürzi gruplarla Suriye yönetimine bağlı ordu arasında çatışmalar yaşandı. İsrail Başbakanı Netanyahu, bu olayların üzerine 1 Mart'ta yaptığı açıklamada, askerlere Şam'ın güneyinde Dürzilerin yoğunlukta yaşadığı Caramana bölgesini Suriye ordusuna karşı koruma talimatı verdi.
Açıklamada, "Suriye'deki rejim Dürzilere zarar verirse biz de zarar veririz. Yerleşim, şu anda rejim güçleri tarafından saldırı altında ve biz İsrail'deki Dürzi kardeşlerimize Suriye'deki kardeşlerine zarar gelmesini önlemek için her şeyi yapma konusunda kararlıyız" ifadelerine yer verildi.
İsrail hükümeti, 9 Mart'ta uluslararası hukuka göre Suriye toprağı olan Golan Tepeleri'ndeki Dürzi ve Çerkez topluluklarına 1 milyar doların üzerinde 5 yıllık yatırım paketi açıkladı.
HİKMET SELMAN EL- HİCRİ LİDERLİĞİNDEKİ DÜRZİLER İSRAİL’İN MAŞASIDIRLAR
Başbakan Benyamin Netanyahu, onaylanan yatırım paketine ilişkin, "Dürzi toplumundaki kardeşlerimize karşı derin bir bağlılığımız var. Bu bağlılık, aynı zamanda bölgedeki, özellikle de Suriye'deki Dürzileri de kapsamaktadır." açıklamasında bulundu. İsrail yönetimiyle "uyumlu ve eş zamanlı" açıklamalar yapan Hicri, Tel Aviv yönetiminin desteğine karşılık olarak 14 Mart 2025’te yaptığı değerlendirmede, Şam yönetimini "aşırıcı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından aranan bir yapı" olarak tanımladı.
Nisan’da ise sosyal medyada yayılan ses kaydında Dürzi topluluğun yoğun yaşadığı Süveyda ilinden olduğunu belirten kişinin Hz. Muhammed'e hakarette bulunması yoğun tepkilere yol açtı. Ceramane Mahallesi'nde Suriye hükümetine bağlı güvenlik güçleri ile Dürzi toplumuna bağlı silahlı gruplar arasında ses kaydının yayılmasının ardından çatışmalar çıktı. İşgal altında bulunan Golan Tepeleri'ndeki Dürziler, İsrail'i Suriye'ye müdahaleye çağıran gösteriler düzenledi.
Dürzi toplumunu Şam yönetimine karşı kışkırtan İsrail, 30 Nisan'da Dürzileri koruma bahanesiyle Suriye'ye saldırılar düzenledi. Suriye'nin başkenti Şam'ın güneyinde silahlı Dürzi grupların Suriye hükümetine bağlı güvenlik güçlerine karşı saldırılarıyla başlayan çatışmalarda yaralanan 5 Dürzi'nin, tedavi için İsrail'e getirildiği belirtildi.
Suriye yönetimi, Ceramane Mahallesi'nde bazı Dürzi silahlı grupların başlattığı ve Sahnaya semtine yayılan çatışma sonrası bölgede 1 Mayıs'ta kontrolü sağladığını bildirdi.
Bunun üzerine 2 Mayıs'ta İsrail ordusu, Şam'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı yakınlarında bir hedefi vurdu. Hecri, bu olayların üzerine Washington Post'a yaptığı açıklamada, "krizde" olduklarını belirterek, "Uluslararası müdahale çağrısında bulunuyoruz." dedi. Dürzi lider Hicri, İsrail'in "düşman olmadığını" vurguladı.
The Jerusalem Post, 3 Mayıs'ta yaptığı haberde, EL-Hicri'yi "Şam yönetimi karşıtı" şeklinde niteleyerek Dürzilere karşı "haksız bir soykırım" yaşanabileceğinden endişe ettiğini işledi.
DÜRZİLER POLİTİK OLARAK ÜÇE AYRILMIŞ BİR TOPLUM
Dürzi toplumu, Esad rejiminin devrilmesinin ardından yeni kurulan geçiş yönetimiyle birlikte Suriye’deki geleceğini yeniden şekillendirme sürecine girmiştir. Ahmed el Şara’nın liderliğinde kurulan ve geçici olarak ülke idaresini üstlenen emanetçi hükümetin göreve başlamasıyla birlikte Dürzilerin, yıllardır süren savaşın ardından nasıl bir siyasî ve toplumsal pozisyon alacakları önemli bir gündem haline gelmiştir. Özellikle İsrail sınırına yakınlığı ve Golan Tepeleri çevresindeki jeopolitik önemi nedeniyle Dürziler, hem iç politikada hem de bölgesel denklemde kritik bir aktör olarak öne çıkmaktadır.
Lübnan ve Suriye'de ise yaklaşık bir milyon Dürzi yaşıyor. Dürziler çoğunlukla Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta, ayrıca Cebel Lübnan ve Vadi et Teym çevresinde yaşıyorlar. Suriye'de ise güneydeki Süveyda ile çevresinde ve başkent Şam'ın Ceramana gibi bazı mahallelerinde Dürziler bulunuyor
Esad rejimi yıkıldıktan sonra Suriye ordusu bölgeye girdiğinde bunu memnuniyetle karşılayan gruplar da var, Cumhurbaşkanı Şara'ya hiç güvenmeyen ve onu 'terörist' olarak adlandıran gruplar da. Bazı gruplar iç savaş boyunca silahlanarak kendilerini korumayı öğrendiklerini; yeni yönetime güvenemeyeceklerini söylüyor ve kendi özerk yönetimlerini oluşturmak istiyor.
Bazı gruplar Suriye'deki merkezi yapıyla anlaşmak ve eski düzeni korumaktan yana; bu konuda Şam'daki yeni yönetime de güveniyor.
Diğer bir grup ise, İsrail'le anlaşarak İsrail ordusunun güvenliklerini sağlamasını istiyor. Ancak bu çok hassas bir konu, Süveyda'da İsrail'in çıkarlarının kendileri için olumlu sonuçlar doğurmayacağına inanan ve bu görüşe şiddetle karşı çıkan bir grup da var.
Suriye'nin güneyindeki stratejik Süveyda ilinde etkili olan Dürzi toplumu, tarihsel olarak güçlü bir ruhani liderlik geleneğine sahip. Bu gelenek, toplumun siyasal tutumlarını da belirleyen önemli bir etken olmayı sürdürüyor.
Dürzilerin dini liderlerine "Şeyh el-Akıl" denilmektedir. Suriye'deki Dürzi topluluğunu üç Şeyh el-Akıl yönetmektedir: Şeyh Haceri, Şeyh Hannavi ve Şeyh Cerabua. Bu üç lider, farklı siyasî görüşleri temsil etmektedir.
Şeyh Haceri, İsrail ve Suriye Demokratik Güçleri ile iletişim halinde olup Süveyda için otonom bölge talebinde bulunmaktadır. Kendisinin özellikle Dürzi Dağı ve kırsalındaki Dürziler üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Şeyh Hannavi ise siyasetten uzak durmakla birlikte Suriye'nin toprak bütünlüğünden yana bir tutum sergilemekte ve İsrail'e karşı mesafeli durmaktadır. Şeyh Hannavi’nin özellikle Süveyda vilayetinin kuzey bölgelerinde daha etkili olduğu aktarılmaktadır. Öte yandan, Şeyh Cerabua’nın geçmişte Esed rejimiyle işbirliği yaptığı bilinmektedir. Ancak Dürzi kaynakların aktardığına göre Şeyh Cerabua, eski rejim yanlısı biri değildir. Şeyh Cerabua’nın aslında Şam yönetimiyle çalışmaktan yana olduğu belirtilmektedir. Kendisi özellikle şehirli Dürziler üzerinde etkilidir.
Daha önce Beşar Esad hükümetiyle ilişkileri ve Suriye’deki mevcut siyasi denklemlere yaklaşımları farklılık gösteren üç önemli ruhani lider, Dürzi toplumunun yönünü belirlemede başat roller üstleniyor. Bu liderler, kuşaklar boyunca süregelen dini otorite zincirinin temsilcileri olarak kabul ediliyor.
Dürzilerde ruhban sınıfının toplum üzerindeki otoritesi, günlük yaşamdan tutun siyasî ilişkilere kadar geniş bir çerçeveyi kapsamaktadır. "Ukkal" olarak bilinen dinî hiyerarşinin en üstündeki sınıf, mezhebin sırlarına vakıf olmuş kişilerden oluşmaktadır. Bunların arasından seçilen Şeyh el-Akıl, Dürzilerin günlük hayatlarına dair dinî ve hukuki meseleleri belirlemekle yükümlüdür.
Dürzi feodal liderler ve onlarla genellikle uyum içinde olan ruhban sınıfı, tarih boyunca Dürzi toplumunun bekasını koruyan ve yönlendiren kişiler olarak görülmüştür. Dürzilerin siyasî ve ruhanî liderleri arasındaki ilişki ise günümüze kadar büyük ölçüde feodal aileler arasındaki rekabetler tarafından belirlenmiştir.
Venezuela doğumlu, Süveydalı Dürzi lider Hikmet Selman el-Hicri, Suriye'nin bir parçası olduğunu yinelese de talepleri, Şam yönetimiyle ilişkileri kâğıt üzerinde bırakacak dış destekli otonom yapıya çıkıyor. İsrail'in "düşman olmadığını" vurgulayan Hicri, sık sık uluslararası müdahale çağrısında bulunuyor.
Hicri, babasının 1950'li yıllarda çalışmak için gittiği Venezuela'da 1965'te doğdu. Daha sonra eğitim için Suriye'ye döndü ve ilkokuldan liseye kadar öğrenimini burada tamamladı. Şam Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1990 yılında mezun oldu. Hicri, mezun olmaya hazırlandığı sırada 1989'da ağabeyi Ahmed el-Hicri, Süveyda'da önemli ruhani liderliklerden birinin başına geçti.
Suriye'de 2011 baharında başlayan rejim karşıtı halk hareketlerine sempatiyle bakan ve bazı Dürzi askerlerin Özgür Suriye Ordusu'na katılımına yeşil ışık yakan Ahmet el-Hicri'nin 2012'de şüpheli trafik kazasında ölümünün ardından koltuğu Hikmet el-Hicri'ye kaldı. Hicri, ağabeyi Ahmed'in aksine rejimle ilişkilerine özen gösterdi.
Öte yandan, Suriye eski Devlet Başkanı Beşar Esad, 2012’de ülkedeki Dürzi toplumunun ilk büyük Şeyhi olan Şeyh Ahmed Salman Hicri’nin vefatı üzerine taziyelerini sunmak üzere Süveyda'daki Kanavat kasabasını ziyaret etti.
Bu ziyaret sırasında Hikmet Hicri, Esed’e hitaben yaptığı konuşmada rejime olan bağlılığını açıkça dile getirerek şunları söyledi:
“Bu durum (taziye) sevince dönüştü. Sen umut ve vatanın Beşşar’ısın. Araplığın ve Arapların Beşşar’ısın. Allah ömrünü uzun etsin ve elinden tutsun.”
Hicri, 2018 yılına kadar Süveyda halkının rejim ordusuna katılmasından yana oldu ve askerlikten kaçanların aftan faydalanmasını telkin etti. Hicri'nin döneminde kendisine bağlı Dürzi topluluğunda bölünme yaşandı.
Kanavat kasabası Hicrilerin merkez üssü olurken ayrılan gruplar, Ayn ez-Zaman Türbesi'nin şeyhleri Yusuf Cerbu ve Hammud El-Hanavi çatısı altında toplandı.
Hicri'nin Esad rejimiyle ilişkilerinde 2021'te bazı çatlaklar meydana geldi.
Hicri, Süveyda’da protestoların giderek arttığı, Beşar ve babası Hafız Esad’ın heykellerinin yıkılması gibi önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönemde, özellikle rejim güçlerinin sivil göstericileri öldürmesi sonrasında sessiz kalması nedeniyle Dürzi aktivistlerin eleştirileriyle karşı karşıya kaldı.
Hikmet Hicri, Esad rejimine karşı tavır alınması yönündeki defalarca çağrıya rağmen, 2021 yılında Süveyda’dan bir tutuklunun akıbeti için yaptığı bir telefon görüşmesi sırasında, Askeri İstihbarat Şube Müdürü Luay el Ali tarafından aşağılanana kadar geri adım atmadı.
Bu telefon görüşmesi, Esed rejimiyle uzun süredir devam eden ittifakı sona erdirdi ve Süveyda’daki önde gelen güvenlik görevlisinin Hicri’ye yönelik muamelesini kınayan halk protestolarını tetikledi. Bundan sonra Hicri, istihbarat servisleri ve rejimin eylemlerine karşı bir söylem benimsedi.
ESAD’I DESTEKLEMEKTEN ONA SIRT ÇEVİRMEYE
10 Haziran 2022’de ise, rejimin güvenlik birimlerinin başkanlarını toplum içinde kaos ve bölünme tohumları ekmekle suçlayarak, Süveyda’daki görevlerinden alınmaları çağrısında bulundu.
Süveyda, devrim yılları boyunca rejimin kontrolü altında olmasına ve diğer bölgelerde görülen şiddet olaylarından nispeten uzak kalmış olmasına rağmen, zaman zaman Esad’ın eylemlerine karşı düzenlenen gösterilere sahne oldu.
Rejime karşı temkinli tepkiselliğe giren Hicri, 2021 ve 2022'de ülke çapında hayat standartlarının iyice kötüleşmesini protesto eden hareketlere açık destek verdi.
Rejim, bunun üzerine bir diğer Dürzi "ruhani lideri" olan Şeyh Yusuf Cerbu'yu yanına çekerek Dürzi toplumunun yeni yüzü olarak öne çıkarmaya çalıştı.
Suriye rejiminin 16 Ağustos 2023’te aldığı akaryakıt zammı kararından bir gün sonra, başta Dera ve Süveyda olmak üzere birçok kentte gösteriler başladı.
Bu gösterilere Esad yönetiminin desteğini kestiği Hicri'ye bağlı gruplar da katıldı.
ABD, bu durumu fırsat bilirken 27 Eylül 2023’te ABD Dışişleri Bakanlığının Yakın Doğu İşlerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Ethan Goldrich, Dürzi ruhani lideri Hicri ile görüşerek Süveyda'daki gösterilere destek verdiklerini açıkladı.
Rejim ise 13 Mayıs 2024’te protestoların devam ettiği Süveyda'nın kontrolden çıkma riskine binaen eski istihbarat şefini vali olarak atadı.
2024 Aralık'ta Suriye'de Esad rejiminin devrilmesinin ardından 9 Aralık'ta yaptığı açıklamalarda Hicri, Suriye halkını, "yozlaşmış ve nefret dolu" olarak tanımladığı rejime karşı ana vatanlarını kurtardıkları için tebrik etti. Hicri, 30 Aralık 2024'te AA'ya verdiği röportajda da "Suriye’nin 60 yıllık sömürge döneminden çıktığını" belirterek, eski yönetimi "tiranlık" olarak tanımladı.
Hikmet Hicri, aynı konuşmasında "yerel toplulukların özgürlüğünü garanti eden ancak merkezi yönetimle bağını koparmayan yeni idari sistem" talebinde de bulundu. Dürzi lider Hicri'nin Suriye yönetimi karşıtı söylemleri, İsrail'in Suriye'nin güneyindeki varlığının artmasıyla daha da belirgin hale geldi.
Hicri, Dürzi toplumunun çıkarları için mücadele ettiklerini, her topluluğun zenginliğinin insanları, kadroları ve ulusal mirasıyla ölçüldüğünü belirterek, "Var olma ya da olmama aşamasındayız" dedi.
Aynı açıklamasında Hicri, "Bu atmosferde ilerleyeceğiz ama bazı şeyler değişmezliğini koruyor. Şam’daki mevcut hükümetle herhangi bir anlayış ya da mutabakat yok" ifadelerini kullandı. Hicri, "Ya varız ya da yokuz" diyerek bu konuda taviz vermeyeceklerini ve bu taleplerin hakları olduğunu savundu.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, geçici anayasanın temel hükümlerinin belirlendiği bildirgeye 13 Mart'ta imza attı. Bunun üzerine Hicri, 15 Mart'ta yaptığı açıklamada, Şam'daki yeni yönetimin yayımladığı anayasa bildirgesini "mantıksız" olarak nitelendirdi. Ardından 10 Haziran'da Rudaw’a verdiği röportajda Hicri, Suriye'de geçiş sürecine dair yayımlanan anayasal bildirgeyi "zalimce" olarak tanımladı. Hicri, bu bildirinin ülkedeki tüm mezhepler ve halk bileşenleri için yetersiz olduğunu hatta Sünni topluluğun bile bundan memnun olmadığını savundu.
Anayasada toplumun çeşitliliğini gözeten hükümlerin bulunmadığını ve geçici yönetimin bu haliyle halkın iradesini temsil edemeyeceğini öne süren Hicri, bu bağlamda siyasi çözümün mezhep temelli değil toplumsal haklar temelinde ilerlemesi gerektiğini vurguladı.
ABD İSRAİL VE BATI DESTEĞİNDEKİ DÜRZİLER ÖZERKLİK İSTİYOR
Süveyda ilinde Dürziler ile Bedevi Arap aşiretleri arasında çatışmalar sürerken 13 Temmuz'da Dürzi güçlerin, bölgeye sevk edilen Suriye ordusuna saldırısında 6 askerin öldüğü açıklandı. Dürzi lider Hicri, 15 Temmuz sabah saatlerinde Şam yönetimine bağlı güvenlik güçlerinin şehre girişini memnuniyetle karşıladığını açıklamasına rağmen aynı gün tutum değiştirerek destekçilerini güvenlik güçlerine karşı direnmeye çağırdı. İsrail'in Suriye'nin güneyini bombalayarak otorite boşluğu oluşturduğu bölgelerde yaşayan Dürzi nüfusu bu durumu fırsata çevirerek silahlı ayaklanma çıkardı.
Hicri'nin desteğini geri çekmesinin ardından İsrail ordusu, Tel Aviv yönetiminden gelen talimat doğrultusunda Suriye'nin güneyine saldırılar düzenlediklerini duyurdu.
Hikmet Hicri'nin 17 Temmuz'da açıklamalarının yayımlandığı sosyal medya hesabında yer alan paylaşımda, Süveyda ilindeki yaşam alanlarından PKK/YPG'nin işgalinde olan ülkenin kuzeydoğusundaki bölgelere "yol açılması" istendi.
Ürdün Kralı 2. Abdullah'a da çağrıda bulunulan açıklamada, Süveyda ile Ürdün arasında sınır geçişinin açılması talep edildi.
Hicri'nin talepleri, Süveyda'nın "ayakta kalabilmesi için" dış dünyayla doğrudan bağlantı kurmak istemesinin yanında İsrail'in genişleme siyasetinin yol haritası olduğu iddia edilen Davut Koridoru bağlamında da çokça tartışıldı..Son dönemde Dürzi toplumu için sık sık uluslararası koruma ve müdahale çağrısı yapan Hicri'nin Süveyda'da 5 bine yakın Bedevi Arap aileyi zorla yerinden eden saldırıları arkalaması ve geri dönüş umudu vermemesi ise Dürzi liderin burada etnik anlamda "pekişmiş", dış destekli ve şimdilik otonom bir hâkimiyet bölgesi inşa etme arzusunu gösterdi.
Hicri, her ne kadar Suriye'nin bir parçası olduklarını çeşitli açıklamalarda yinelemiş olsa da öne sürdüğü şartlar, Şam yönetiminin gerçek etkisinden bağımsız bir toprak parçasını tanımladı.
Dürzi toplumunun en yüksek dini otoritesi olarak görülen Şeyh Hikmet El-Hicri, halk arasında “Keramet Şeyhi” olarak tanınıyor. Gençler arasında geniş bir destek gören Hicri, Suriye geçiş hükümetine yönelik eleştirilerinde “radikal eğilimler” vurgusuyla mesafeli bir yaklaşım benimsiyor. Baskıya karşı direnişi savunan Hicri, Süveyda’daki muhalif hareketin manevi lideri konumunda.
Toplumun geleneksel ve hükümetle diyalogdan yana olan kesimini temsil eden Şeyh Mahmud Henavi, devlete karşı silahlı mücadelenin istikrarı bozacağı görüşünde. Henavi, daha çok ileri yaş grupları ve toplumsal kanaat önderleri tarafından destekleniyor. Henavi, Şam yönetimiyle anlaşma ve istikrarın korunmasını savunan ılımlı bir siyasi çizgi izliyor.
Süveyda şehir merkezi ve çevresinde etkin olan Şeyh Yusuf Cerbu, iki ana yaklaşım arasında denge kurmaya çalışan bir lider olarak öne çıkıyor. En başından beri silahlı çatışmalara karşı çıkan Cerbu, Dürzi toplumunun birliğini koruması ve sorunların diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini savunuyor.
Ancak temel çağrısı, gerilimin azaltılması ve Süveyda’nın devlet kurumlarıyla yeniden entegre edilerek istikrarın sağlanması yönünde. Bu üç liderin farklı siyasal pozisyonları, Dürzi toplumu içinde yalnızca ideolojik değil, aynı zamanda nesiller arası bir ayrışmayı da gözler önüne seriyor. Bir yanda genç kuşak ve muhalefet eğilimli kesimin temsilcisi Şeyh Hicri yer alırken, diğer yanda geleneksel yapı ve hükümetle uzlaşma yanlısı Şeyh Henavi ve Şeyh Cerbu bulunuyor.
İsrail'e yakınlığı ile bilinen Dürzi lider Hikmet Hicri, 13 Temmuz'dan beri hem İsrail'i hem de ABD'yi Suriye'ye müdahaleye davet ederken, Şam hükümetinin barış anlaşmalarının hepsini geri çevirdi.
Süveyda'da son çıkan olaylar sonrasında Suriye Dürzilerinin tanınmış dini şahsiyetlerinden Şeyh Yusuf el Cerbu ve Leys el Belus, Şam hükümeti ile anlaşmasına karşın Hicri'nin buna karşı çıkması Dürziler arasında bir kırılma oluşturdu.
Cerbu'nun "İsrail ya da herhangi bir dış müdahaleye karşıyız" açıklamasına karşı Hicri'nin İsrail'i Suriye'ye davet etmesi Dürzi toplumunda büyük yankı oluşturmuştur.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, İsrail'in müdahalesiyle yükselen tansiyonun ardından Süveyda'da tam ateşkes çağrısı yaptı. Şara, ülkesinin birliğine ve mezhepçilikle mücadeleye güçlü vurgu yaparken, uluslararası topluma seslenerek durumun ciddiyetine dikkat çekti.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, El-Cezire'ye yaptığı açıklamalarda, ülkenin güneyindeki Süveyda'da yaşanan olaylara ve İsrail'in müdahalelerine dair değerlendirmelerde bulundu. Şara, ülkenin temel değerlerine vurgu yaparak, "Suriye'deki Arap kabileleri her zaman asil değerlerin ve ilkelerin sembolü olmuştur" şeklinde konuştu. Süveyda'da yaşanan olaylar ışığında, "Arap aşiretlerini Süveyda'da tam ateşkese çağırıyoruz" diyerek barışçıl bir çözüm çağrısı yaptı.
Şara, "Dürzi toplumunun tamamını, küçük bir grubun tutumundan dolayı yargılamamalıyız" ifadelerini kullandı.
Şara, ülkedeki sükûnetin sağlanması için "aklın ve mantığın sesinin galip gelmesi" gerektiğini belirtti. Ayrıca, "intikam ve misilleme söylemlerini yayanlara karşı kararlılıkla harekete geçilmesi gerektiğini" vurguladı. "Mezhepçiliği körüklemeye çalışan herkese karşı kararlılıkla mücadele edilmelidir" diyerek altını çizdi.
Cumhurbaşkanı Şara, Suriye'nin gücünün halkının birlik ve beraberliğinde yattığını belirterek, "Herkes için adaletin sağlanmasının gerekliliğini vurguluyoruz" dedi.
Süveyda'daki bazı partilerin "dar çıkarlarının pusulanın değişmesine yol açtığını" ifade eden Şara, "Bu hassas durum Dürzi aşiretlerinin ve halkının birlik ve beraberliğini gerektiriyor" mesajını verdi.
Ayrıca, "Suriye'nin tüm topraklarında itibarını ve egemenliğini koruyabilecek tek güç Suriye Devleti'dir" diyerek devletin merkeziyetçi rolüne vurgu yaptı.
Suriye'nin güneyindeki Süveyda ilinde faaliyet gösteren Dürzi militanlar, İsrail’in desteğiyle Arap Dağı bölgesinde 21 Temmuz 2025 günü özerklik ilan etti. Gelişme, Şam yönetimiyle silahlı gruplar arasında yeni bir çatışma dalgası yaratabilir.
İsrail destekli Dürzi militanlar, Arap Dağı (Cebel el-Arab) bölgesinde özerklik ilan ettiklerini açıkladı. Yerel kaynaklara göre, söz konusu militan gruplar bölgedeki rejim güçlerinin bazı karakollarını kuşattı ve Şam yönetiminin otoritesini tanımadıklarını duyurdu. Kurulan fiili yönetim, Arap Dağı çevresindeki birçok kasaba ve köyde kontrol sağlamış durumda. Özerklik ilanının ardından militanlar kendi güvenlik, adalet ve idari yapılarını oluşturmaya başladı.
Suriye hükümeti, gelişmeyi “yasadışı ayrılıkçı bir kalkışma” olarak nitelendirirken, bölgeye askeri yığınak yapılmaya başlandığı bildiriliyor. Şam’ın kararlı bir operasyon hazırlığı içinde olduğu, ancak bölgedeki demografik yapı ve uluslararası denge nedeniyle temkinli davrandığı ifade ediliyor. Tasmalarını Batılı efendilerinin eline teslim eden Dürziler, Siyonizm’in kirli ‘Büyük İsrail’ planları doğrultusunda kendi halkına, vatanına ihanet etmiştir.
Dürzi Ruhani Liderliği, Süveyda’da komitelerin kurulduğunu açıkladı. Suriye’deki Miwehidin (Dürzi) Topluluğu Ruhani Liderliği, Şeyh Hikmet El Hicri'nin imzasıyla 27 Temmuz günü bir açıklama yaptı.
Açıklamada, “Süveyda’da vilayet genelinde hukuki ve insan hakları çalışmalarını örgütlemek ve yurttaşların haklarını korumak amacıyla hukuki insan hakları komitelerinin oluşturulduğu” belirtildi.
Liderlik, “komitelerin oluşturulmasının Süveyda halkının iradesi çerçevesinde gerçekleştiğini” vurgulayarak, “Amaç, zararların onarılması ve Süveyda halkının geleceğinin korunmasıdır” diye belirtti.
Açıklamaya göre kurulan komiteler şöyle:
- Üst Düzey Hukuk Komitesi
- Gerçekleri Araştırma ve Zararları Tespit Komitesi
- Şikâyetleri Değerlendirme Komitesi
- Yardım Dağıtım Komitesi
- Sağlık Komitesi
- Din Komitesi
- Hizmet Komitesi
SİYONİST İSRAİL’İN DÜRZİ STRATEJİSİ
İşgalci İsrail, yıllardır “sadık müttefik” dediği Dürzileri Ortadoğu satrancının piyonuna çevirdi. Şimdi Süveyda’da başlattığı yeni hamleyle bir halkı daha, çıkarları uğruna ateşe atıyor. Gölge operasyonlar, vekil milisler ve istikrarsızlaştırma politikası yeniden sahnede.
Ortadoğu’daki en büyük mücadele alanlarından biri de aidiyetler. İşgalci İsrail’in Dürzi toplumu ile kurduğu ilişki, bu kimlik mühendisliğinin en görünür ve stratejik örneklerinden biri. Yıllar boyunca 'sadakat' söylemiyle içeride meşrulaştırılan bu ittifak, bugün sınır ötesinde vekil savaşlarının bir parçasına dönüşmüş durumda."
Suriye’nin güneyindeki Süveyda vilayetinde yaşanan son gelişmeler, İsrail-Dürzi ortaklığını yeniden gündeme getirirken, bu ilişkinin arka planındaki stratejik hesapları da gözler önüne seriyor.
İsrail’in Dürzi stratejisinin en kritik boyutu, geleceğe dönük jeopolitik tahayyülünde gizlidir. Suriye’nin olası bir federal yapıya bölünme senaryosu, İsrail için yeni bir satranç tahtası anlamına gelir. Yarı-özerk bir Dürzi kantonunun oluşması, İsrail’e hem sınır güvenliğini sağlayan bir tampon, hem de bölgesel çıkarlarını koruyan sadık bir müttefik sunacaktır. Bu senaryo, İsrail’in Ortadoğu’daki genel azınlık stratejisiyle bütünüyle uyumludur: Azınlıklar, burada etnik ya da kültürel aidiyetleriyle değil; büyük Arap çoğunluklarını dengeleyen jeopolitik araçlar olarak değer kazanacaktır.
Dolayısıyla, İsrail’in bu politik tasarımı Dürzileri sıradan bir azınlık topluluğu olmaktan çıkararak, bölgesel güç dengelerinin hesaplı hamlelerinde kullanılan kritik bir satranç taşı konumuna yerleştirmiştir.
İsrail, Şam'da yönetimin değişmesinin hemen ardından "bölgedeki Dürzi azınlığı korumak" gerekçesini öne sürerek zaten uluslararası hukuka aykırı şekilde işgal altında tuttuğu Golan Tepeleri'nde daha da ilerleyerek askerlerini konuşlandırdı.
Şimdi benzer bir şeyi Suriye içinde, Süveyda'da yapmak istiyor
23 Şubat 2025'te İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, Şam'ın güneyinde Suriye'nin her türlü askeri varlığını reddettiklerinin altını çizerek Dürzi azınlığı koruma bahanesiyle Kuneytra, Dera ve Süveyda'nın askerden arındırılması gerektiğini vurguladı. Bu, Suriye'nin güneyinde İsrail hegemonyasını güçlendirmeye yönelik bir hamle niteliğinde.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, İsrail'in ulusal çıkarlarına hizmet edecek bölünme planlarına verdiği desteğe açık bir gönderme yaparak Suriye'nin federal bölgelere ayrılması çağrısında bulundu.
Terör devleti ve işgalci İsrail, Şam’ı gören stratejik konumda yer alan Hermon Dağı’nı da ele geçirerek, bu bölgedeki işgalin kalıcı olacağına dair net bir mesaj vermişti. İsrail Savunma Bakanı Katz, “Şeyh Dağı’nda, Colani her sabah Şam’daki saraydan gözlerini açtığında bizi izlediğini görecek” diyerek, işgalin süresiz olacağını duyurmuştu.
İsrail, Suriye’de Dürzi azınlığı koruma bahanesiyle Süveyda’da askeri operasyonlar düzenleyerek bölgedeki mezhepçi ve etnik çatışmaları körüklüyor.
100 KİŞİLİK İSRAİL YANLISI DÜRZİ GRUBU İSRAİL’E GİDEREK TEL AVİV YÖNETİMİNDEN ASKERİ MÜDAHALE İSTEMİŞLERDİR
Öyle ki, 14 Mart'ta 100 kişilik bir grup Dürzi dini lider, Suriye'den Golan Tepeleri'ne ve oradan İsrail'e geçerek İsrail'deki Dürzi dini liderlerle bir araya geldi. 52 yıl sonra ilk kez -İsrail'in de desteğiyle- yapılan bu tarihi ziyaretin, Şam yönetimine İsrail'le Dürzilerin arasındaki işbirliğini göstermek için sembolik bir önemi vardı.
İsrail basını, Suriye’deki Dürzi topluluğundan yaklaşık 100 kişilik bir heyetin İsrail’e ziyarette bulunduğunu ve bunun 52 yıl aradan sonra gerçekleşen ilk ziyaret olduğunu bildirdi. İsrail devlet televizyonunda yer alan haberde, ziyaretin "İsrail’deki Dürzi topluluğunun ruhani lideri Muvaffık Tarif’in koordinasyonuyla gerçekleştiği ve iki gün süreceği" belirtildi. Suriye Dürzi şahsiyetlerin ziyaretinin, "İsrail'in 1948'de kurulmasından bu yana ikinci, 1973'ten bu yana ise ilk" olduğuna işaret edildi.
Dürzilerin İsrail’e olan sadakati, sıradan bir toplumsal uyumun ötesine geçiyor. İsrail'in Filistin'de, Suriye’de ve Lübnan’da yürüttüğü zulme rağmen, Dürziler bu işgalci yapının içinde her daim kendilerine bir yer açmaya çalışıyor. İsrail askerî ve siyasi sisteminde aktif rol alan bu topluluk, Siyonist çıkarların bekçiliğini yaparak işgalin güçlenmesine katkı sunuyor.
Şimdi de işgal altındaki Golan Tepeleri’ni ziyaret eden bu grup, İsrail’in bölgedeki varlığını meşrulaştırma çabalarına hizmet ediyor. Oysa Golan Tepeleri, uluslararası hukuka göre hâlâ Suriye toprağı ve İsrail'in burada hiçbir meşru hakkı bulunmuyor. İsrail yanlısı bu grup döndüklerinde ise Süveyda'daki bazı Dürzi grupların tepkisiyle karşılaştılar. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, Suriye'deki Dürzi nüfusu yanına çekme çabaları kapsamında 650 Dürzi din adamının 26 Nisan günü Celile’deki Şuayb Peygamberin kabrinin bulunduğuna inanılan alanı ziyaret ettiğini açıkladı. Başbakan Netanyahu, Dürzilerin kutladığı Nebi Şuayb Bayramı'nda 650 Dürzi din adamının bugün 1967'den beri ilk kez Suriye'den İsrail'e giriş yaptığını belirtti.Suriye'deki Dürzilerle "giderek derinleşen bağlarının" bulunduğunu öne süren Netanyahu, Dürzi topluluğuyla aradaki bağlara yatırım yapmaya ve derinleştirmeye devam edeceklerini kaydetti.
İsrail basını, Savunma Bakanı Yisrael Katz'ın 600'ün üzerinde Dürzi'nin gelişini onayladığını ve İsrail'in Dürzi din adamlarına gece konaklamaları için izin vereceğini yazmıştı. Bu kapsamda İsrail'deki Başbakan Benyamin Netanyahu hükümeti, Suriye yönetiminin Dürzilere zarar vermek istediğini öne sürerek, İsrail ordusuna Dürzileri Şam yönetimine karşı koruma emri verildiğini ve gereken "her şeyi yapma" konusunda kararlı olduklarını duyurmuştu.
Lübnan'da yaşayan ve bölgenin en etkili Dürzi liderlerinden olan Velid Canbolat da, İsrail'e güvenmek yerine Dürzilerin kendi içinde çatışmaya yol açmayacak şekilde anlaşması gerektiğini söyledi. Şam'a giderek Dürzi grupların güvenliğini sağlamak üzere yeni yönetimle görüşmeler yaptı.
Benyamin Netanyahu, Dürzileri koruma bahanesiyle hava saldırılarıyla hedef aldıkları Suriye'nin güneyini silahsızlandıracaklarını iddia etti.
Başbakan Netanyahu, bir etkinlikte yaptığı konuşmada, Suriye ve tıkanan ateşkes müzakerelerine ilişkin açıklamalarda bulundu.
"Dürziler için elimizden gelen her şeyi yapacağız"
Suriye’deki "Dürzileri korumak için ellerinden gelen her şeyi" yapacaklarını iddia eden Netanyahu, Suriye ordusunun ülkenin güney bölgesinde bulunmasına izin vermeyecekleri yönündeki tehdidini yineledi.
Netanyahu, "Şam'ın güneyinde, sınırımız boyunca uzanan bölgenin silahlardan arındırılmasını sağlayacağız.” ifadesini kullandı.
SİYONİST BESLEMESİ, DÜRZİ ŞEYHİ KATİL NETANYAHUYA NOBEL ÖDÜLÜ VERİLMELİ DEDİ
Suriyeli Dürzi şeyhi Mervan Kivan, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'yu 'kahraman' olarak nitelendirerek ona Nobel Barış Ödülü verilmesini önerdi. Kivan, Süveyda'daki çatışmalara müdahalelerinden dolayı İsrail halkına teşekkür etti.
Kivan 26 Temmuz günü, İsrail'in i24 televizyonunun yayınına katılarak geçen hafta Suriye'nin güneyinde Süveyda'da yaşanan olaylara ilişkin açıklama yaptı.
Daha önce İslami değerlere hakaret etmesiyle gündeme gelen Kivan, İsrail halkına ve devletine Süveyda'daki çatışmalara müdahalelerinden dolayı teşekkür ederek, "Onlar olmasaydı Dürzi Dağı tamamen yok edilirdi." iddiasında bulundu.
Kivan, İsrail Başbakanı Netanyahu'yu "büyük Orta Doğu lideri" ve "kahraman" olarak niteledi, "Dürzi halkı adına, halkımızı kurtardığı için ona Nobel Barış Ödülü'nün verilmesini öneriyorum." dedi.
"Bize yardım eden ve bize yer veren Suriye'nin kuzeydoğusundaki Kürt medyasına da teşekkür ederim." diyen Dürzi şeyhi, dünyanın her yerinden gelen kişilere karşı savaşıp galip geldiklerini savundu.
Daha önce İslami değerlere hakaret etmesiyle gündeme gelen Kivan, Dürziler olarak İsrail'e katılmak istediklerini söyledi. Öte yandan, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, işgal altındaki Golan Tepeleri'nde yaşayan Dürzilerin liderlerinden Muvafak Tarif'i evinde ziyaret ettiğini açıkladı.
Katz, X hesabından yaptığı paylaşımda, Suriye'de Dürzi Dağı olarak adlandırılan bölgeye tıbbi ve insani yardım sağlama konusunda işbirliği teklif ettiğini öne sürdü.
Dürzi İsrail askerleriyle de bir araya geldiğini belirten Katz, Suriye'deki Dürzileri "korumak" için çalışmaya devam edeceklerini savundu.
İSRAİL DÜRZİLERİ BAHANE EDEREK SURİYENİN İÇİŞLERİNE MÜDAHALE EDİYOR
İsrail ile Dürzi toplumu arasındaki ilişkiler, tarih boyunca farklı dinamikler üzerinden şekillendi. Kimi zaman ittifaklarla güçlenen bu bağ, kimi zaman da kimlik mücadelesi ve siyasi çekişmelerle gerildi. Özellikle Golan Tepeleri’nde yaşayan Dürziler, İsrail’in bölgesel politikalarında önemli bir yer tutarken, Suriye ile olan bağlantılarını da koruma çabası içinde oldu.
İsrail' Dürzileri bahane ederek her daim Suriye'ye karışabilme ya da karışacağını ilan etmek istiyor İsrail'in derdi kendi sınırında bir daha asla güçlü bir Suriye olmaması. Öyle bir denge tutturmaya çalışıyor ki; istikrarlı ve güçlü bir Suriye asla olmasın ama bir yandan da sınırında İsrail'e tehdit olabilecek grupların yerleşebileceği bir alan olmasın. Bunun yolu da kendine orada dost bir grup ilan edip onu korumak bahanesiyle sınırdan diğer grupları uzak tutmak.
İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Herzi Halevi, yaptığı açıklamada, İsrail'in "Suriye topraklarına asker konuşlandırdığını" ifade etmişti.
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu da, İsrail'in kara işgalini genişletmeye çalıştığı Golan Tepeleri ve Esad rejiminin devrilmesine ilişkin konuşmuş ve Golan Tepeleri'nin "sonsuza dek İsrail'in ayrılmaz bir parçası olacağını" söylemişti.
"Bugün herkes Golan'daki varlığımızın, Golan'ın eteklerinde değil, oradaki varlığımızın ne kadar önemli olduğunu anlıyor" diyen Netanyahu, İsrail'in Golan Tepeleri'ndeki askeri varlığının ülkenin "güvenlik ve egemenliğini garanti altına aldığını" öne sürdü.
Bölgenin en yüksek noktalarından biri olan ve Şam'a sadece 60 kilometre uzaklıkta bulunan Golan Tepeleri'ni elinde tutan İsrail, bu sayede komşu ülkelere karşı büyük bir stratejik avantaj sağlıyor. Uluslararası hukuka göre Suriye toprağı olan ancak fiilen İsrail'in işgali altında bulunan Golan Tepeleri'nin bu iki ülke dışında Lübnan ve Ürdün'le de sınırı bulunuyor.
Yahudilere ait kutsal metinlerde birçok kez Golan bölgesine atıfta bulunulması da bölgeyi, çoğu dindar Yahudi'nin gözünde kutsallaştırıyor. Donald Trump, 45. ABD Başkanı olduktan sonra 25 Mart 2019'da Suriye toprağı Golan Tepeleri üzerindeki "İsrail egemenliğini tanıdıklarını" açıkladı.
İsrail son dönemde Suriye'deki Dürzileri de destekleyerek bu ülkeye müdahalede bulunmaya çalışıyor. Bu kapsamda Dürzilerin İsrail'e gelmesine izin verildi. Ayrıca Suriye yönetimine karşı savaşan Dürzilere yardımlar dağıtıldı, Dürzi milisler hava saldırılarıyla desteklendi ve yaralıları İsrail'e götürülerek tedavi edildi.
Suriye'deki Dürzilerden belli bir kısmı İsrail ile ilişkiler kursa da Suriyeli Dürzilerin önemli bir bölümü halen İsrail'e karşı Golan Tepeleri'ndeki dört köyden biri olan Mecdel Şems kasabasında ise, Arapça konuşan 25 bine yakın Dürzi yaşıyor. Golan Tepeleri'ndeki Dürziler İsrail'de çalışabiliyor ve eğitim görebiliyor ancak birçoğu İsrail vatandaşlığını kabul etmeyip Suriye'ye bağlılıklarını sürdürdüğü için sadece vatandaşlığı olanlar oy verip, askerlik yapabiliyor.
Golan Tepeleri'nin en yüksek noktasından Suriye'nin güneyiyle birlikte başkent Şam ve İsrail'in kuzeyi çok rahat gözlemlenebildiği için bölge büyük bir stratejik öneme sahip.
İsrail, 1967'de "6 Gün Savaşı" olarak da bilinen Arap-İsrail Savaşı'nda Suriye'ye ait Golan Tepeleri'ni işgal etti. İşgalci İsrail, kısa süre içinde bölgede Yahudi yerleşimleri kurmaya başladı. Suriye 1973'teki Yom Kippur Savaşı sırasında Golan Tepeleri'ni geri almaya çalışsa da başarılı olamadı. İsrail ile Suriye arasında 1974'de bir ateşkes anlaşması imzalandı. Birleşmiş Milletler'e (BM) bağlı bir gözlem gücü 1974'ten itibaren bölgedeki ateşkes hattına yerleşti. Fakat İsrail, 1981'de bölgeyi ilhak etti.
SİYONİST PROJE: DAVUT KORİDORU
İdeolojik kökleri, Siyonizmin kurucusu Theodor Herzl tarafından kuramlaştırılan ve Mısır'daki Nil Nehri'nden Irak'taki Fırat Nehri'ne kadar uzanan Tevrat'taki bir hududa atfedilen 'Büyük İsrail' vizyonuna dayanıyor. Bu bağlamda Davut Koridoru projesi, Kutsal Kitap'taki vaadi ve yayılmacı tarihsel arzuları gerçekleştirmeye yönelik bir adım olarak görülüyor.
Davut Koridoru"nun "Vaat Edilmiş Topraklara" ("Büyük İsrail") giden yolun tarihi adı olduğu unutulmamalıdır. Üç dine ev sahipliği yapan Kudüs'ün İsrail tekeline devredilmesi, "Büyük İsrail" projesinin hayata geçirilmesi yolunda bir adım olarak görülüyor.
Arz-ı Mev'ud için büyük planlar yapan İsrail' bu Davud Koridoru ile sözde Kürdistan'ı denize çıkarmayı hedefliyor. Davut Koridoru projesi İsrail'in askeri, ekonomik ve siyasi hırslarını yansıtarak Orta Doğu'nun jeopolitiğinde potansiyel bir değişimi temsil etmektedir.
İsrail için Dürziler sadece Suriye’de yayılmak için kullanılışlı ve konum itibariyle de vazgeçilmez bir aparattan başka bir şey değil. Dürzilerin çoğunlukta olduğu Süveyda İsrail için “Davut Koridoru” olarak bilinen çok daha büyük bir jeopolitik projenin de kilit noktası.
İsrail maşası Dürzi şeyhlerinden Hikmet el-Hicri’nin Suriye’nin Güneyi Süveyda’da başlattığı ayrılıkçı hareket kısa süre içinde İsrail’in Suriye’nin yeni rejimine dair bütün niyet ve planlarının ortaya dökülmesine yol açtı. İsrail’in Suriye’deki rejim değişikliğinden hiç memnun olmadığı zaten biliniyor.
İsrail’in Süveyda’daki Dürzileri harekete geçirerek resmen onlar üzerinden işgalini genişletme planı son girişimleriyle tescillendi. Bu, bazılarını o kadar heyecanlandırdı ki, bir anda Kuzey Suriye ile arada bir koridorun açılmasının ve İsrail’in Suriye’nin neredeyse yarısına hükmettiği bir haritanın heyecanla konuşulduğu ortamlar oluşuverdi.
Dürzi lider el Hicri PKK uzantısı PYD’ye hitaben kendileriyle aralarına bir koridor açılmasını açıkça talep etti. Hikmet el Hicri liderliğindeki Dürzilerin Süveyda’daki Arap aşiretlerine karşı yürüttüğü katliamlara müdahale etmek isteyen hükümet birliklerine karşı İsrail aleni destek vermekten geri durmadı.
Davut Koridoru, işgal altındaki Suriye'nin Golan Tepeleri'nden güney Suriye üzerinden Fırat Nehri'ne uzanan bir koridor oluşturmayı amaçladığı iddia edilen bir İsrail projesine atfen kullanılan bir terim. Google News'te Takip Et
