Sudanda kanlı bilanço: Faşir düştü, binlerce can kaybı, 62 bin kişi göç yolda
Sudanda iç savaşın acımasız yüzü Faşirde bir kez daha ortaya çıktı. HDKnin kenti ele geçirmesiyle binlerce sivil yaşamını yitirdi, 62 binden fazla kişi göç yollarına düştü. BM ve DSÖden acil insani yardım ve soruşturma çağrısı geldi.

Sudanın batısındaki Kuzey Darfur eyaletinin stratejik öneme sahip kenti Faşir, Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) 26 Ekimde kontrolü ele geçirmesinin ardından kan gölüne döndü. Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), sadece dört gün içinde 62 binden fazla kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını ve binlerce sivilin hayatını kaybettiğini bildirdi.

FELAKET GİDEN GÖÇ VE KAYIPLAR
IOMun saha ekiplerinden alınan bilgilere göre, 26-29 Ekim tarihleri arasında Faşir ve çevresindeki köylerden tam 62 bin 263 kişi göç etmek zorunda kaldı. Bu kitlesel yerinden edilme, bölgedeki insani krizi derinleştirirken, hayatını kaybedenlerin sayısının binleri bulduğu gelen bilgiler arasında.

KATLİAMLARA BAĞIMSIZ SORUŞTURMA ÇAĞRISI
Yaşanan insanlık dramına sessiz kalmayan Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Sözcüsü Seif Magango, Faşir ve çevresinde meydana gelen katliamların bağımsız, şeffaf ve hızla soruşturulması için acil çağrıda bulundu. Magango, bu sorumluluğun öncelikli olarak Sudandaki yetkililere ait olduğunu vurguladı.
SAĞLIK SİSTEMİ ÇÖKME TEHLİKESİNDE
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Sudanda devam eden saldırılar ve hayat kurtarıcı yardımların engellenmesi nedeniyle milyonlarca insanın temel sağlık hizmetlerinden mahrum kaldığını belirtti. Bu durum, salgın hastalık riskini artırırken, bölgedeki insani felaketin boyutunu gözler önüne seriyor.
KATLİAMLARIN BAŞINDAKİ İSİM: MUHAMMED HAMDAN DAGALU
Sudanda orduya karşı verdiği mücadeleyle bilinen ve Darfur başta olmak üzere ülkenin çeşitli bölgelerindeki sivillere yönelik katliamlarla suçlanan Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ve lideri Muhammed Hamdan Dagalu (Hımidti), uluslararası kamuoyunun mercek altına aldığı bir isim. 1974 doğumlu Dagalu, ilkokul eğitimini yarıda bırakıp askeri eğitim almadan Cancavid milislerine katıldı ve zamanla Hımidti lakabıyla anılan bir güce dönüştü. Darfurdaki çatışmalarda sivillere yönelik cinayet, tecavüz ve işkence gibi savaş suçlarıyla itham edilen Dagalunun liderliğindeki HDK, altın madenleri aracılığıyla büyük bir servet elde etti ve Yemen, Libya gibi bölgelerde de etkili oldu. Rusya ve Birleşik Arap Emirlikleri ile yakın ilişkiler kuran Dagalu, siyasi bir aktör olarak da öne çıktı. Orduyla entegrasyon konusunda yaşanan anlaşmazlıkların ardından 15 Nisan 2023ten beri süren çatışmalarda HDK, başkent Hartum ve birçok eyaletten çıkarılsa da Darfur bölgesindeki etkisini sürdürüyor. Özellikle Masalit kabilesine yönelik katliam iddiaları ve Faşir kentindeki vahşet görüntüleri, Dagalunun insan hakları ihlallerindeki rolünü bir kez daha gündeme getirdi. Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) Darfurdaki suçlarla ilgili ilk mahkumiyeti açıklamasının ardından, insan hakları örgütlerinin Dagalunun güçlerinin ihlalleriyle ilişkilendirilmesine rağmen hakkında henüz bir suçlama yöneltilmemesi dikkat çekiyor.
