Tanzanya'da kahraman sıçanlar: mayınları temizliyor, tüberkülozu teşhis ediyor

Tanzanya'da eğitimli sıçanlar, olağanüstü yetenekleriyle dikkat çekiyor. Arama-kurtarma çalışmalarında enkaz altındaki insanları buluyor, tehlikeli kara mayınlarını tespit ediyor ve tüberküloz vakalarını belirleyerek binlerce hayat kurtarıyorlar. Tanzanya merkezli APOPO adlı sivil toplum kuruluşu, Afrika dev keseli sıçanlarını bu önemli görevlerde kullanıyor.

HAYVANLARIN ÖNEMLİ ROLÜ

APOPO'nun verilerine göre, 2014'ten bu yana Angola ve Kamboçya'da 50 binden fazla mayın temizlendi. Sıçanlar, hassas burunlarıyla enkaz altındaki hayatta kalanları ve kara mayınlarını tespit edebiliyorlar. Laboratuvar ortamında ise tüberküloz teşhisinde büyük başarı sağlıyorlar. Eğitimli sıçanlar, hastalıklı örnekleri saniyeler içinde koklayarak tespit ederek, binlerce yanlış negatif teşhisi düzeltiyor ve hastalara tedavi imkanı sunuyor.

TÜBERKÜLOZLA MÜCADELEDE BÜYÜK KATKI

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, 2023'te 1,25 milyon kişi tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetti ve vaka sayısı 8,2 milyona ulaştı. APOPO sıçanları, 20 dakikada 100 örneği tarayabiliyor. Programın başlangıcından bu yana 30 binden fazla yanlış negatif teşhis düzeltildi. Ancak, bir sıçanın eğitimi yaklaşık 6 bin euroya mal oluyor. Eğitilen hayvanlar ortalama 10 yıl görev yapıyor. DSÖ, APOPO yöntemini birincil tanı aracı olarak kabul etmese de, yetkililer sıçanların binlerce hayat kurtardığını vurguluyor ve uluslararası fonlara ihtiyaç duyduklarını belirtiyor.