Tarihimizdeki “azîm bir hatâ-yı siyâsî”
Bundan 109 yıl evvel 27 Nisan 1909 günü Meclis-i Umumî-i Millî, Sultan II. Abdülhamid'in hal'ine ve veliahd Mehmed Reşad Efendi'nin tahta çıkmasına karar verdi.

Bu kararın gerçekleşmesi için fetva alınması şarttı ve fetvanın şeriat hükümlerine uygunluğunu denetleyen "Fetva Eminliği"nce tasdiki gerekti.
İstenen fetvâ alındı ve oya sunuldu. İttihatçı mebusların tehditleriyle Meclis’ten geçirildi.
Sıra bu kararı Sultan’a tebliğ etmeye gelmişti. Kararı alanların bile istemediği bu vazifeye, dört kişi gönüllü oldu:
Gürcü Arif Hikmet Paşa,
Ermeni Aram Efendi,
Arnavut Esad Toptanî Paşa
Yahudi Emanuel Karasu Efendi
İttihatçı yazarlarca bile, "azîm bir hatâ-yı siyâsî", "Af olunmaz bir hata ve silinmez bir leke" olarak nitelenen bu heyet, Yıldız Sarayı’na giderek Türk hakanına, utanmadan "Millet seni azletti" dediler.
"Hüküm Allah'ındır" sözleriyle durumu kabullenen Sultan II. Abdülhamid Han, tahtan indirilmekten ziyade kararın kimlerce ne nasıl tebliğ edildiğine üzüldü.
33 yıl devletiyöneten Sultan’ın, Çırağan Sarayı'nda ikamet etme isteği reddedildi ve Selânik’e Alatini Köşkü’ne gönderildi.
