TBMM'den yapay zeka atağı: Türkiye Yapay Zeka Kurumu kuruluyor

TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, ülkenin yapay zeka alanındaki geleceğine ışık tutacak kapsamlı bir rapor hazırladı. Raporda, 'Yapay Zeka Diplomasi Stratejisi' oluşturulması, 'Avrupa Konseyi Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi'nin imzalanması ve 'Ulusal Yapay Zeka Güvenlik Stratejisi'nin hazırlanması gibi kritik öneriler yer alıyor. Ayrıca, TBMM bünyesinde 'Yapay Zeka, İleri Teknolojiler ve Yenilik Komisyonu' ile 'Türkiye Yapay Zeka Kurumu'nun kurulması da teklif edildi.

TÜRKİYE'NİN YAPAY ZEKA VİZYONU

Komisyon Başkanı Fatih Dönmez, yapay zekanın artık sadece bir teknoloji olmadığını, hayatın her alanını etkileyen, ekonomik rekabeti belirleyen, ulusal güvenliği güçlendiren ve toplumsal dönüşümü hızlandıran bir güç olduğunu vurguladı. Dönmez, Türkiye'nin yapay zeka alanında sadece kullanıcı değil, aynı zamanda geliştirici, düzenleyici ve küresel normlara katkı sunan bir aktör olmasını arzuladıklarını belirtti. Türkiye'nin teknoloji üretim kapasitesi, dijital altyapısı ve insan kaynağı ile küresel ilk 20 içinde kalıcı bir konuma gelmeyi hedeflediklerini söyleyen Dönmez, bunun bir prestij meselesi değil, rekabet gücü, stratejik bağımsızlık ve gelecek vizyonu meselesi olduğunu ifade etti. 'Teknolojiyi tüketen değil, üreten Türkiye' idealini yapay zeka alanında da hayata geçirmek istediklerini sözlerine ekledi.

YASAKLAYICI DEĞİL, DÜZENLEYİCİ YAKLAŞIM

Dönmez, yapay zekanın sunduğu büyük fırsatların yanı sıra ciddi riskleri de beraberinde getirdiğine dikkat çekerek, algoritmik ayrımcılık, veri güvenliği ihlalleri, mahremiyet sorunları, istihdam dönüşümü ve etik sınırlar gibi konuların doğru yönetişim mekanizmalarıyla ele alınması gerektiğini belirtti. Komisyonun, etik standartların belirlenmesi, risk temelli regülasyon modeli geliştirilmesi ve kurumsal koordinasyonun güçlendirilmesi yönünde somut öneriler sunduğunu aktaran Dönmez, yaklaşımlarının yasaklayıcı değil, düzenleyici ve dengeleyici olduğunu söyledi. Amaçlarının inovasyonu engellemek değil, güvenli bir ortam oluşturarak sürdürülebilir bir ekosistem inşa etmek olduğunu vurguladı. Raporun, TBMM'nin yapay zeka dönüşümünün seyircisi olamayacağını gösteren stratejik bir yol haritası olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Dönmez, yasama organı olarak görevlerinin yön vermek, düzenlemek, dengelemek ve toplumsal faydayı maksimize etmek olduğunu dile getirdi. Türkiye'nin yapay zeka çağında edilgen bir ülke olmayacağını, dijital dönüşümün sadece tüketicisi değil, üreticisi ve düzenleyicisi olacağını sözlerine ekledi.

KRİTİK KAMU HİZMETLERİ VE YENİ KURUM ÖNERİLERİ

900 sayfayı bulan raporda yer alan öneriler arasında, Türkiye'nin yarı iletken ve yapay zeka donanım alanındaki envanterinin çıkarılması, ihtiyaç analizi yapılması ve kısa, orta, uzun vadeli yatırım planlarının oluşturulması yer alıyor. Avrupa Konseyi Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi'nin imzalanması, siber tehditleri proaktif tespit eden yerli yapay zeka altyapılarının geliştirilmesi için Ulusal Yapay Zeka Güvenlik Stratejisi'nin hazırlanması da önemli başlıklar arasında bulunuyor. Sağlık, tarım, adalet, vergi uyumu, afet yönetimi ve akıllı şehirler gibi kritik kamu hizmetlerinin yapay zeka ile desteklenmesi, veri ve teknoloji altyapısının güçlendirilmesi ve uluslararası endekslerde Türkiye'nin üst sıralara taşınması hedefleniyor. Ayrıca, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki uluslararası görünümünü geliştirmek için 'Yapay Zeka Diplomasi Stratejisi' oluşturulması, Türk Devletleri Teşkilatı ile ortak büyük dil modelleri ve YZ standartları geliştirilmesi öneriliyor. Yapay zeka yönetişimi alanında daha hızlı ve güçlü adımlar atabilmek adına mevcut kurumların dönüştürülmesi veya bu kurumları koordine edecek 'Türkiye Yapay Zeka Kurumu'nun kurulması da raporda öne çıkan diğer önerilerden.