TBMM Dışişleri Komisyonu'ndan Suriye ve zeytinyağına onay: 80 milyon dolarlık bütçe ve pazar kaybı tartışıldı

TBMM Dışişleri Komisyonu, Fuat Oktay başkanlığında toplandı ve iki önemli kanun teklifini onayladı. Bu tekliflerden ilki, Suriye'deki Şam Kalp Hastanesi ve Halep Onkoloji Hastanesi'nin işletilmesine ilişkin protokolü kapsıyor. İkinci olarak ise, Uluslararası Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşması'nın 36. maddesinde yapılan değişiklik onaylandı. Komisyondaki görüşmelerde, Suriye'ye ayrılan 80 milyon dolarlık kaynağın denetimi, Türkiye'deki sağlık hizmetleri ve zeytinyağı ihracatındaki pazar kaybı gibi konular yoğun şekilde tartışıldı.

Suriye Sağlık Sistemine Destek ve Kaynak Tartışmaları

Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürü Muhammet Emin Demirkol, Suriye'deki sağlık sistemini yeniden ayağa kaldırma hedefiyle bu protokolün hayata geçirildiğini belirtti. Demirkol, Aralık 2024'teki rejim değişikliği sonrası ülkenin yeniden yapılanma sürecine destek verdiklerini ve sağlık sektörünün bu süreçte öncelikli alanlardan biri olduğunu vurguladı. Yaklaşık 13 milyon Suriyelinin sağlık hizmetlerine erişimde sorun yaşadığını dile getiren Demirkol, Türkiye'nin amacının Suriye'nin kendi sağlık sistemini sürdürülebilir hale getirmesi ve altyapısını güçlendirmesi olduğunu söyledi. Şam Kalp Hastanesi'nin 24 Ağustos 2025'te hasta kabulüne başladığını ve bugüne kadar yaklaşık 2 bin anjiyo ile 350'nin üzerinde açık kalp ameliyatı gerçekleştirildiğini aktardı. Ancak İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun, 80 milyon dolarlık bütçenin denetimi, kaynak dağılımı ve Türkiye'nin üstleneceği mali yük gibi konularda sorular yöneltti. DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp ise denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve insan hakları güvencelerinin artırılması gerektiğini savundu.

Zeytinyağı Anlaşmasındaki Değişiklik ve Pazar Kaybı Endişeleri

Komisyonda görüşülen bir diğer önemli konu ise Uluslararası Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşması'nın 36. maddesinde yapılan değişiklik oldu. Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya, bu değişiklikle Uluslararası Zeytin Konseyi'nin karar alma süreçlerinin daha etkin ve hızlı hale getirilmesinin amaçlandığını belirtti. Türkiye'nin sofralık zeytin üretiminde dünyada birinci, zeytinyağı üretiminde ise ikinci sırada yer aldığını vurgulayan Kulaklıkaya, uluslararası standartların belirlenmesinde aktif rol almanın önemine dikkat çekti. Ancak İYİ Parti Milletvekili Metin Ergun, zeytinyağı ihracatına yönelik daha önce uygulanan kısıtlamaların tamamen kaldırılıp kaldırılmadığını sordu ve bu uygulamanın sektörde ciddi pazar kaybına yol açtığını belirtti. Ticaret Bakanlığı yetkilileri ise zeytinyağı ihracatına yönelik uygulamanın geçici bir düzenleme olduğunu ve tamamen kaldırıldığını, şu anda böyle bir uygulamanın bulunmadığını açıkladı. Düzenlemenin aynı zamanda dökme yerine ambalajlı ve katma değerli ihracatı teşvik etmeyi amaçladığı ifade edildi.