“Terörsüz Türkiye” Yasası Meclis’ten Geçti: İşte 12 Maddelik Düzenlemenin Tüm Ayrıntıları

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan “Terörsüz Türkiye” çerçeve yasası; soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden infaz düzenlemelerine, 6 aylık başvuru süresinden izleme mekanizmasına kadar birçok önemli hüküm içeriyor.

Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye çerçeve yasası” olarak adlandırılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.

TBMM’de yapılan elektronik oylamada 562 milletvekili oy kullandı. Kanun, 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla kabul edildi. 31 milletvekili ise oylamaya katılmadı.

12 maddeden oluşan düzenleme, PKK/KCK’nın silah bırakması ve fiili varlığının sona erdiğinin tespit edilmesinin ardından uygulanacak soruşturma, kovuşturma ve infaz hükümlerini belirliyor.

1. Madde: Amaç ve kapsam

Kanunun temel amacı, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve örgütün kontrolündeki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki süreci belirlemek.

Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından teyit edilmesi ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

Düzenleme; örgüt kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçlar ile Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçları kapsıyor.

2. Madde: Tanımlar

Kanunda kullanılan temel kavramlar bu maddede tanımlanıyor.

“Örgüt” ifadesi PKK/KCK ve bağlı oluşumlarını, “Kurul” ifadesi ise kanunun 7’nci maddesi kapsamında oluşturulacak kurulu ifade ediyor.

3. Madde: Soruşturma ve kovuşturmalar ertelenebilecek

MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından kanun kapsamındaki bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinin önü açılacak.

• Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl ertelenebilecek.
• Üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda erteleme süresi 10 yıl olacak.
• Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları bu düzenlemenin dışında tutulacak.
• Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek.
• Dosyalar ve deliller korunacak.
• Erteleme kararlarına iki hafta içinde itiraz edilebilecek.

MGK kararından önce işlenmiş ancak kanun kapsamına giren suçlarla ilgili daha sonra başlatılacak soruşturmalar ise kurulun iznine bağlanacak.

4. Madde: Tutuklama ve adli kontrol kaldırılabilecek

Kanun kapsamına giren suçlar nedeniyle verilmiş tutuklama ve adli kontrol kararları yeniden değerlendirilebilecek.

Yetkili hâkim veya mahkeme, şartların oluşması halinde tutuklama ve adli kontrol tedbirlerini kaldırabilecek. İstinaf veya temyiz aşamasındaki bazı dosyaların da yeniden değerlendirilmesinin önü açılacak.

Bu hükümlerin uygulanabilmesi için MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması ve öngörülen süre içinde yazılı başvuru yapılması gerekecek.

5. Madde: Yeni terör suçu işlenirse erteleme sona erecek

Ertelemeden yararlanan kişinin erteleme süresi içinde yeni bir terör suçu işlemesi halinde verilen haklar geri alınacak.

• Erteleme kararı kaldırılacak.
• Soruşturma veya kovuşturma devam edecek.
• Yeni mahkûmiyetin infazı ertelenmeyecek.
• Mahkûmiyetin tüm hukuki sonuçları uygulanacak.

Erteleme süresi yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, dava aşamasındaki dosyalarda ise davanın düşmesine karar verilebilecek.

6. Madde: Hapis cezalarının infazı ertelenebilecek

Düzenlemenin en dikkat çeken hükümlerinden biri kesinleşmiş hapis cezalarının infazına ilişkin olacak.

• Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların infazı 5 yıl ertelenebilecek.
• 15 yıldan fazla hapis cezası alanlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanların infazı 10 yıl ertelenebilecek.
• Kararları infaz hâkimlikleri verecek.

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar infaz ertelemesinden yararlanamayacak.

Erteleme süresi içinde yeni terör suçu işlenmesi halinde erteleme kaldırılacak. Sürenin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde ise ceza infaz edilmiş sayılacak.

7. Madde: Süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurul izleyecek

Kanunun uygulanmasını takip etmek ve kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlamak amacıyla bir kurul oluşturulacak.

Kurulda şu makamlar yer alacak:

• Cumhurbaşkanı Yardımcısı
• Adalet Bakanı
• Dışişleri Bakanı
• İçişleri Bakanı
• Milli Savunma Bakanı
• Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri
• Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı
• Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri

Kurul; sürecin ilerleyişini takip edecek, örgütün tamamen tasfiyesine ilişkin gelişmeleri değerlendirecek, gözlem raporlarını inceleyecek ve gerekli görülmesi halinde yeni adli, idari veya yasal düzenlemeler talep edebilecek.

Ayrıca TBMM bünyesinde bir İzleme Komisyonu oluşturulacak.

8. Madde: Silah ve mühimmat kayıt altına alınacak

Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.

Kayıt işlemlerinin usul ve esasları İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

9. Madde: Başvuru için 6 aylık süre

Kanundan yararlanmak isteyenlere 6 aylık başvuru süresi tanınacak.

Bu süre, kanunun TBMM’de kabul edildiği tarihte değil, MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren başlayacak.

Başvurular Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilecek kurumlara yazılı olarak yapılabilecek.

10. Madde: Görevlilere hukuki güvence

Kanunun uygulanması kapsamında görev alan kişilerin, yürüttükleri faaliyetler nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı hükme bağlanıyor.

Düzenleme, sürecin uygulanmasında görev alan kamu görevlilerine yasal güvence sağlıyor.

11. Madde: Yürürlük

Kanun, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.

Ancak soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesine ilişkin temel hükümler için MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması gerekecek.

12. Madde: Yürütme

Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.

Çerçeve yasa genel af mı?

Kanun metninde genel af düzenlemesi bulunmuyor. Düzenleme, belirli suçlar ve belirli şartlar kapsamında soruşturma, kovuşturma ve infazın ertelenmesine ilişkin hükümler getiriyor.

Özellikle örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile kanunda belirtilen bazı ağır suçlardan hüküm giyenler infaz ertelemesinden yararlanamayacak.

Yasanın en kritik başlıkları

Düzenlemenin öne çıkan hükümleri; PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin tespiti, MGK teyidi, 5 ve 10 yıllık erteleme süreleri, 6 aylık başvuru dönemi, TBMM’de İzleme Komisyonu kurulması ve sürecin Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurul tarafından takip edilmesi olacak.