THY’de maliyetler mercek altında: Vatandaş neden pahalı uçuyor?

HABERERK | ÖZEL HABER – EKONOMİ
THY'de Maliyetler Mercek Altında: 66 Bin Çalışan, Milyarlarca Dolarlık Gider! Pekinda, Vataş Neden Pahalı Uçuyor?
Türk Hava Yolları ile Pegasus'un 2025 yılı faaliyet raporları, havacılık sektöründeki personel sayısı, çalışan maliyetleri ve verimlilik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. THY'nin büyüklüğü ve uluslararası başarısı dikkat çekerken, yönetim giderleri ve bilet fiyatları konusunda cevap bekleyen sorular bulunuyor.
THY ile Pegasus arasında büyük personel farkı
Habererk'in kamuya açık finansal raporlar üzerinden yaptığı incelemeye göre Türk Hava Yolları A.O. ve bağlı ortaklıklarında 2025 yılı sonunda 66 bin 649 kişi çalışıyordu. Pegasus'un çalışan sayısı ise yaklaşık 9 bin 260 seviyesindeydi.
THY Grubu aynı yıl 92,6 milyon yolcu taşırken Pegasus 43,26 milyon yolcuya hizmet verdi. 
Ortaya çıkan rakamlar dikkat çekici olsa da iki şirketin çalışan sayılarını doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir. THY'nin kargo, teknik bakım ve bağlı ortaklık faaliyetleri, Pegasus'un düşük maliyetli taşımacılık modelinden farklı bir organizasyon gerektiriyor.
Bununla birlikte kamuoyunun merak ettiği soru değişmiyor: THY'nin personel organizasyonu, uluslararası rakiplerine göre ne kadar verimli?
Pegasus'un personel gideri 28 milyar lirayı aştı
Pegasus'un 2025 yılı finansal tablolarına göre personel giderleri 28 milyar 354 milyon liraya ulaştı. Şirketin bir önceki yıl aynı kalemdeki gideri 18 milyar 256 milyon liraydı.
Böylece personel giderlerinde nominal olarak yaklaşık yüzde 55'lik artış gerçekleşti.
Aynı dönemde Pegasus'un yakıt giderleri ise 40,9 milyar liraya yaklaştı. 
Bu rakamlar havacılık sektöründe personel giderlerinin önemli bir maliyet unsuru olduğunu ortaya koyuyor. Ancak giderlerdeki artışın ne kadarının ücret zamlarından, ne kadarının yeni istihdamdan kaynaklandığı ayrıca incelenmeli.
Asıl tartışma çalışan maaşları değil, yönetim maliyetleri
THY çalışanlarının maaş ve sosyal haklarının diğer hava yollarına göre daha avantajlı olduğu yönündeki değerlendirmeler, şirketin toplu iş sözleşmesi uygulamalarıyla birlikte ele alınmalı.
Pilotların, kabin memurlarının ve teknik personelin aldığı ücretlerin yüksekliği tek başına bir verimsizlik göstergesi sayılamaz. Havacılıkta nitelikli personel, uçuş güvenliğinin temel unsurlarından biridir.
Ancak çalışanlara ödenen ücretler kadar, üst yönetim kadrolarının maliyetleri de kamuoyu açısından önem taşıyor.
Özellikle yönetici ücretleri, primler, danışmanlık harcamaları, temsil ve ağırlama giderleri ile ücretsiz veya indirimli uçuş haklarının şirket bütçesine toplam etkisinin ayrıntılı biçimde ortaya konulması gerekiyor.
Çalışanların maliyetleri konuşulurken, yöneticilerin maliyetlerinin aynı açıklıkla tartışılması neden sağlanmasın?
THY'nin biletleri neden pahalı?
Vatandaşın en fazla şikâyet ettiği konuların başında uçak bileti fiyatları geliyor.
Özellikle tatil dönemlerinde, bayramlarda ve yoğun seyahat günlerinde iç hat biletlerinin aile bütçelerini zorlaması, hava yolu taşımacılığının ulaşılabilirliğini tartışmaya açıyor.
Ancak bilet fiyatlarının yalnızca personel maliyetlerinden kaynaklandığını söylemek mümkün değil.
Yakıt giderleri, havalimanı ücretleri, vergiler, uçak finansmanı, doluluk oranları ve şirketlerin fiyatlandırma politikaları da bilet ücretlerini etkiliyor.
Bu nedenle THY'nin maliyetlerini değerlendirirken aynı güzergâhlarda faaliyet gösteren Pegasus, AJet ve SunExpress ile karşılaştırılabilir verilerin incelenmesi gerekiyor.
Kamuoyunun cevap beklediği sorular
Habererk'in araştırması, THY yönetiminin açıklık getirmesi gereken bazı başlıkları gündeme taşıyor:
THY'de uçak ve yolcu başına düşen personel maliyeti rakiplerine göre ne durumda?
Üst yönetim kadrolarının yıllık toplam maliyeti ne kadar?
Danışmanlık, temsil, ağırlama ve yönetici seyahat giderleri son beş yılda nasıl değişti?
Şirketin ücretsiz ve indirimli bilet uygulamalarının yıllık maliyeti ne kadar?
Yönetim giderlerinde sağlanabilecek tasarruflar bilet fiyatlarına yansıtılabilir mi?
Bu sorulara verilecek şeffaf cevaplar, hem THY'nin kurumsal itibarına hem de kamuoyunun doğru bilgilendirilmesine katkı sağlayacaktır.
THY dünya markası, ama hesap verebilirlik de önemli
Türk Hava Yolları'nın uluslararası başarıları, Türkiye açısından önemli bir kazanım. Dünyanın çok sayıda noktasına uçuş gerçekleştiren şirketin büyümesi ve küresel rekabet gücü elbette değerlidir.
Ancak şirketin büyüklüğü, maliyetlerinin ve yönetim tercihlerinin sorgulanmasına engel değildir.
Burada amaç, THY çalışanlarının kazanılmış haklarını tartışmaya açmak değil; şirket kaynaklarının ne ölçüde verimli kullanıldığını ortaya koymaktır.
Çünkü bir hava yolu şirketinin başarısı yalnızca uçak sayısıyla, taşıdığı yolcuyla veya ulaştığı ülkelerle değil, aynı zamanda vatandaşına sunduğu hizmetin kalitesi ve ekonomik erişilebilirliğiyle de değerlendirilmelidir.
Sonuçta sorulması gereken soru çok açık: Türk Hava Yolları dünyanın dört bir yanına uçarken, Türk vatandaşının kendi ülkesinde uçabilmek için bütçesini zorlamasının sebepleri nelerdir?
Habererk olarak bu sorunun cevabının yalnızca çalışanların maaşlarında değil, şirketin bütün maliyet kalemlerinde ve yönetim tercihlerinde aranması gerektiğini düşünüyoruz