TMMOB Raporu Alarm Verdi: İstanbul'un Su Yönetiminde Kritik Veriler

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Çevre Mühendisleri Odası, 5 Haziran Dünya Çevre Günü kapsamında hazırladığı "İstanbul Çevre Durum Raporu"nu kamuoyuyla paylaştı.

Raporda İstanbul'un içme suyu kaynakları, atık su yönetimi, hava kalitesi, arazi kullanımı, kentleşme baskısı ve çevresel etki değerlendirme süreçlerine ilişkin veriler yer aldı.

Su Talebinde Artış, Yağış Kaynaklı Beslenmede Düşüş

Rapora göre İstanbul'da günlük ortalama su tüketimi son yıllarda yükseliş gösterdi.

2021 yılında günlük ortalama 2 milyon 942 bin 439 metreküp olan su tüketiminin, 2025 itibarıyla 3 milyon 214 bin 606 metreküpe ulaştığı belirtildi.

Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:

"Beş yıllık süreçte yıllık ortalamanın yaklaşık 272 bin metreküp/gün artmış olması, kentin su talebinin yapısal olarak büyüdüğünü göstermektedir."

Aynı raporda, iklim değişikliğinin etkileriyle barajlara yağışlardan ulaşan su miktarının son beş yılda yüzde 32 oranında azaldığı bilgisi paylaşıldı.

Üç Baraj İstanbul'un Su Temininde Kritik Rol Oynuyor

Raporda İstanbul'un içme suyunun önemli bölümünün Ömerli, Terkos ve Büyükçekmece barajlarından sağlandığı belirtildi.

Kentte kullanılan içme suyunun yaklaşık yüzde 77'sinin bu üç kaynağa bağlı olduğuna dikkat çekilen raporda, kaynak çeşitliliğinin sınırlı olmasının olası kuraklık dönemlerinde kırılganlığı artırabileceği ifade edildi.

Su Havzalarındaki Yapılaşma Uyarısı

Raporda, su havzalarında artan yapılaşmanın su kaynakları üzerindeki etkilerine de yer verildi.

Özellikle Sazlıdere Havzası çevresindeki yapılaşmanın doğal su döngüsü ve havza koruma politikaları açısından değerlendirilmesi gerektiği belirtilirken, kentleşme baskısının çevresel etkilerinin dikkate alınması çağrısında bulunuldu.

İSKİ'nin Enerji Maliyetleri Arttı

Raporda yer alan verilere göre, İSKİ'nin elektrik giderlerinde son yıllarda önemli artış yaşandı.

2021-2025 döneminde kurumun enerji maliyetlerinin yüzde 464 yükseldiği belirtilirken, kullanılan elektriğin yaklaşık yüzde 76,7'sinin içme suyu tesislerinde tüketildiği kaydedildi.

ÇED Süreçlerine İlişkin Değerlendirmeler

Çevre Mühendisleri Odası raporunda çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreçlerine ilişkin eleştiriler de yer aldı.

Raporda, çevresel etkilerin değerlendirilmesinde daha kapsamlı analizlere ihtiyaç duyulduğu belirtilerek su havzaları, tarım alanları ve ekolojik açıdan hassas bölgelerin süreçlerde daha detaylı ele alınması gerektiği ifade edildi.

Sazlıdere ve Ömerli Havzalarına İlişkin Açıklama

Çevre Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi ve çeşitli sivil toplum temsilcileri tarafından yapılan açıklamada, Sazlıdere Barajı çevresindeki yapılaşma faaliyetlerine ilişkin endişeler dile getirildi.

Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"Ulaşım yatırımı olarak sunulan yaklaşık 127 kilometrelik Kuzey Demiryolu Geçişi projesi; Kuzey Ormanları'nı parçalayacak, yaban hayatı koridorlarını kesintiye uğratacak, Ömerli, Büyükçekmece, Sazlıdere ve Alibey gibi kentin kritik su havzaları üzerinde ciddi baskılar yaratacak bir hat üzerinde tasarlanmıştır."

Aynı açıklamada, İstanbul'un su kaynaklarının korunmasına yönelik planlamaların önemine vurgu yapıldı.