Trafikte cezalar için "caydırıcılık" çağrısı
Trafikte Haklarım Platformu Başkanı Yasemin Usta, trafik kazalarında verilen cezaların caydırıcılığını sorguladı. Usta, "insan hayatına mal olan kazalarda hapis cezasının para cezasına dönüşebilmesi kabul edilemez" dedi.

Trafikte Haklarım Platformu Başkanı Yasemin Usta, ehliyetsiz araç kullanmaya 200 bin lira idari para cezası kesilirken, bir insanın hayatını kaybettiği trafik kazalarında verilen bir yıllık hapis cezasının 36 bin 500 lira adli para cezasına çevrilebilmesinin "ciddi bir çelişki" olduğunu belirtti.

Kazalarda hayatını kaybedenler anılıyor
Her yıl kasım ayının üçüncü pazar günü Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen Dünya Trafik Mağdurlarını Anma Günü'nde trafik kazalarında yaşamını yitirenler anılıyor. 2015-2025 yılları arasında Türkiye'de trafik kazalarında 68 bin 796 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 3,5 milyon kişi ise yaralandı.

Kişisel deneyimler ve mücadele
Trafikte Haklarım Platformu Başkanı Yasemin Usta, trafik mağdurlarının yaşadığı sorunları kendi hayatından örneklerle anlattı. Usta, "2012 yılında 18 yaşındaki kuzenim Gökhan Demir, ehliyetsiz, aşırı hızlı ve hatalı sollama yapan asli kusurlu bir sürücünün neden olduğu kazada hayatını kaybetti. 8 yıl süren hukuk mücadelemizin sonunda sanık, infaz yasasındaki değişiklikler nedeniyle bir gün bile cezaevine girmedi," dedi. Usta, "Ocak 2024'te, 22 haftalık hamile kız kardeşim Çiğdem ve 7 yaşındaki kızı Nilüfer, okul önünde yüzde 100 asli kusurlu bir sürücünün çarpması sonucu ölümden döndü. Kız kardeşim bebeğini kaybetme tehlikesi yaşadı. Yeğenimin bacağı üç yerinden kırıldı, üç kez ameliyat geçirdi," diye ekledi. Usta, aradan geçen zamana rağmen dosyanın hâlâ soruşturma aşamasında olduğunu belirtti.
Haklara erişim ve maliyet
Usta, trafik mağdurunun asıl mücadelesinin kazadan sonra başladığını vurgulayarak, “Tek bir kaza; mağduru sağlık, güvenlik, adalet, sosyal güvenlik, yerel yönetimler ve sigorta sistemi arasında uzun bir bürokratik sürece mahkûm ediyor. Kurumlar arasında koordinasyon sağlanmalı, haklara erişim kolaylaştırılmalı,” dedi. Noter ve vekâlet ücretleri, dava harçları, bilirkişi giderleri ve üst mahkeme başvuruları dikkate alındığında, bir mağdurun hak arama maliyetinin 2026 yılı verilerine göre en az 120 bin ile 140 bin liraya ulaşabildiğini belirten Usta, “Manevi tazminat kararı verilse bile bu paranın mağdura fiilen ödenmesi her zaman mümkün olmuyor. Yani mağdur, hakkını elde edebilmek için ikinci bir mücadele veriyor,” ifadelerini kullandı.
Cezaların adil olması talebi
Usta, mevcut sistemde mal varlığına mı, yoksa insan hayatına mı daha fazla değer verildiğini anlamakta güçlük çektiğini dile getirerek, “Kaldırımda yürüyen bir yayanın çantasını kapıp kaçmanın cezası 5 ile 10 yıl hapisken aynı yayaya araç çarparak ölümüne neden olmanın cezası 2 ile 6 yıl arasında değişiyor. Hakimlerin alt sınırdan ceza vermesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi, adli para cezasına çevrilmesi ve denetimli serbestlik gibi uygulamalar da cezaların caydırıcılığını azaltıyor,” dedi. Usta, trafik suçlarında cezaların, adil ve caydırıcı bir anlayışla yeniden ele alınması gerektiğini sözlerine ekledi.
