Trump'ın Gazze Planı: Netanyahu kabul etti, dünya basınında yankı buldu

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından merakla beklenen Gazze Planı'nı kamuoyuyla paylaştı. Netanyahu'nun da kabul ettiğini açıkladığı plan, dünya basınında geniş yankı buldu.

BASINDA YANKILAR

İsrail basını, görüşmeyi ve planı sert bir dille eleştirdi. News Israel gazetesi, Netanyahu'nun Beyaz Saray'da "tarihin en büyük tiyatrosunu sergilediğini" ve "eşi benzeri olmayan bir oyuncu" olduğunu belirterek, Trump'a yönelik iltifatlarını "utanç verici bir hayranlık gösterisi" olarak nitelendirdi. Kikar haber sitesi ise Netanyahu'nun Katar Başbakanı'ndan özür dilemesini eleştirerek, bu görüşmenin Tel Aviv için "mutlak bir başarısızlık" olduğunu savundu. İsrailli aşırı sağcı bakanların da plana tepki gösterdiği ve "Hamas'ı Gazze'de bırakmak yerine, ordumuzun bölgeyi terk etmesi saçmalık" gibi söylemlere yer verildiği aktarıldı. ABD basınından Washington Post, planın "Beyaz Saray'ın iki yıldır devam eden acımasız savaşı sona erdirme yönündeki çabalarının bir yansıması olduğunu" belirtirken, barış yolunda "Hamas'ın onayının gerekli" olduğunu vurguladı. Vox haber sitesi ise planın "gerçekçiliğini" sorgulayarak, en büyük tehlikenin İsrail ve Hamas'ın prensipte "evet" demesi ancak daha sonra planın maddelerini müzakere ederek savaşı uzatması olduğunu ifade etti. Sky News, planın Netanyahu için "sonun başlangıcı" anlamına gelebileceğini analiz ederken, İsrailli aşırı sağcı bakanların tepkilerinin Netanyahu hükümetinin içeriden devrileceğine dair inançları artırdığını belirtti.

PLANIN DETAYLARI VE ULUSLARARASI TEPKİLER

Diğer yandan, Yunanistan'dan iEidiseis gazetesi görüşmeyi "Gazze için bir umut ışığı" olarak nitelendirirken, Trump'ın "Bugün büyük, çok büyük bir gün, belki de medeniyet tarihinin en büyüklerinden biri" sözlerine yer verdi. Ancak Hamas'ın henüz yanıt vermediğine dikkat çekildi. Topontiki gazetesi ise Netanyahu'nun "köşeye sıkıştığını" ve Trump tarafından Katar'dan özür dilemeye zorlandığını iddia etti. Fransa'dan RFI, planın Filistinliler arasında "karışık eleştiriler" aldığını ve "Hiçbir şeyi değiştiremeyecekler, bunların hepsi uydurma" gibi yorumlara yer verildiğini aktardı. İtalya'dan First Online, planı "Gazze için potansiyel tarihi dönüm noktası" olarak tanımlarken, İspanya'dan El Pais, planı "garantisi olmayan bir tuzak" olarak değerlendirdi ve Hamas'a verilen 72 saatin sembolik olduğunu belirtti. İngiliz The Guardian, Netanyahu ve Trump konuşurken bile Gazze'de saldırıların devam ettiğini vurguladı. Katar merkezli Al Jazeera ise Netanyahu'nun planla ilgili "farklı planları olabileceği" ve Trump'ın planıyla çelişen yorumlarda bulunduğu çıkarımını yaptı. Trump'ın açıkladığı plana göre, Gazze komşularına tehdit oluşturmayan, radikalleşmeden arındırılmış ve terörden temizlenmiş bir bölge olacak. Tarafların teklifi kabul etmesiyle savaş derhal sona erecek ve İsrail güçleri anlaşılmış bir hatta çekilecek. 72 saat içinde tüm rehineler iade edilecek ve ardından İsrail, 250 müebbet mahkumu ve 7 Ekim'den sonra gözaltına alınan 1.700 Gazzeliyi serbest bırakacak. Hamas üyelerine af sağlanacak ve Gazze'ye günde 600 yardım tırı girecek. Gazze, Filistinli teknokratlardan oluşan geçici bir geçiş hükümeti tarafından yönetilecek ve BM ile Kızılay tarafından dağıtılacak yardımlarla yeniden inşa edilecek. Hamas'ın Gazze yönetiminde rolü olmayacak ve saldırı amaçlı askeri altyapı yok edilecek. Bölgesel ortaklar, Hamas ve diğer grupların yükümlülüklerine uymasını sağlamak için güvenlik garantisi verecek. ABD, Arap ve diğer uluslararası ortaklarla birlikte Gazze'de güvenliği denetleyecek geçici bir uluslararası istikrar gücü oluşturacak. İsrail, Gazze'yi işgal veya ilhak etmeyecek ve elindeki mevcut bölgeleri kademeli olarak devredecek. Planın reddedilmesi veya geciktirilmesi durumunda, maddeler terörden arındırılmış bölgelerde uygulanacak ve bu bölgeler uluslararası istikrar gücüne devredilecek. İsrail, gelecekte Katar'a saldırı düzenlemeyeceğini kabul edecek. Halkı radikalleştirmek için bir süreç oluşturulacak ve Filistin Devletine ulaşmak için güvenilir bir yolun koşulları oluşmuş olabilir. ABD, İsrail ile Filistinliler arasında barış içinde bir arada yaşama konusunda siyasi bir gelecek belirlemek amacıyla bir diyalog başlatacak.