Trump'ın Gazze Planı: Umut mu, Yeni Kriz mi?

ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile birlikte sunduğu 20 maddelik Gazze Planı, uygulanabilirliği ve bölgeye getireceği sonuçlar açısından tartışılmaya devam ediyor. Plan, İsrail'in çıkarlarını ön planda tutarken, Gazze için ciddi yükümlülükler ve belirsizlikler barındırdığı yönünde eleştiriler alıyor.

PLANIN UYGULANABİLİRLİĞİ VE TEPKİLER

Jakarta Post'tan Ian Parmeter'ın analizine göre, planın duyurulması İsrail'in Gazze'deki bombardımanını artırdığı bir döneme denk geldi. İsrail kamuoyunda savaşın sona ermesi yönünde bir talep olsa da, Gazze'deki halk büyük yıkımın durmasını istiyor. Ancak Orta Doğu'daki tarihsel süreçler göz önüne alındığında iyimser olmak zor. Trump'ın planını tartışmalı hale getiren başlıca sorunlar arasında taraflar arasındaki derin güvensizlik, Gazze'ye ağır şartlar dayatan asimetrik koşullar, planın uygulama detaylarındaki belirsizlikler, Batı Şeria'nın yok sayılması ve Netanyahu'nun sağcı kabinesinin varlığı öne çıkıyor.

HAMAS'IN TEPKİLERİ VE PLANIN GELECEĞİ

Hamas cephesinden gelen tepkiler de planın geleceği hakkında soru işaretleri yaratıyor. Hamas'ın askeri kanat lideri İzz el-Din el-Haddad planı reddederken, Katar'daki siyasi liderlik bazı değişikliklerle ilerlenebileceği görüşünde. Ancak rehineler üzerindeki kontrolün askeri kanatta olması, pazarlık gücünü sınırlıyor. Planın 72 saat içinde tüm rehinelerin serbest bırakılmasını şart koşması, Hamas'ın elindeki tek kozu ortadan kaldırıyor. Ayrıca, İsrail'in hava saldırıları ve Gazze'de geçici bir Uluslararası İstikrar Gücü konuşlandırılması öngörüsü, Hamas tarafından yeni bir işgal biçimi olarak görülüyor. Hamas Siyasi Büro Üyesi Muhammed Nezzal, planı ciddiyetle ele aldıklarını ve Filistin halkının en yüksek çıkarlarını gözeteceklerini belirtse de, zaman baskısı ve tehditlerle hareket etmediklerini vurguladı. Beyaz Saray, 29 Eylül'de Trump'ın "Gazze Çatışmasını Sonlandıracak Kapsamlı Planı"nı açıklamıştı. Plan, taraflarca kabul edilmesi halinde savaşın sona ereceğini, İsrail'in Gazze'den çekileceğini, Hamas'ın rolünün olmadığı yeni bir sürecin başlayacağını ve tüm esirlerin serbest kalacağını öngörüyordu. Netanyahu planı desteklerken, Katar ve Mısır planı Hamas'a iletmişti.