Türkiye-ABD ilişkileri geçen yüzyılın özeti niteliğinde

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılı vesilesiyle yaptığı değerlendirmede, iki ülke arasındaki ilişkinin geçmiş bir yüzyılın dünya tarihini adeta özetlediğini belirtti.

Stratejik yeniden yapılanma dönemi

Duran, New York'ta katıldığı bir panelde yaptığı konuşmada, günümüzde uluslararası sistemin yeniden şekillendiği kritik bir dönemden geçildiğini vurguladı. 2027'nin, her iki ülkenin de uluslararası sistemdeki rollerini yeniden tanımlayacağı bir yıl olacağını ifade eden Duran, bu 100. yıl dönümünün stratejik bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ilişkilerin 1927'de kurulduğunda yeni bir uluslararası sistemin içinde yer aldığını belirten Duran, bugün de mevcut uluslararası düzenin yeniden yapılanma sürecinde olduğunu dile getirdi. Bu yeni düzende güç dağılımının birden fazla merkeze yayıldığını ve bölgesel aktörlerin önem kazandığını, ekonomik bağımlılıkların sürdüğünü ve jeopolitik rekabetin derinleştiğini sözlerine ekledi.

İlişkinin dayanıklılığı ve geleceği

Duran, Türkiye-ABD ilişkilerinin doğrusal bir ilerlemeden ziyade, işlevsel uyum sağlama kapasitesiyle öne çıktığını ifade etti. Değişen koşullara uyum sağlama yeteneğinin Türkiye için önemli bir güç kaynağı olduğunu belirten Duran, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde Türkiye-ABD ilişkilerinin dinamiklerinin temelden değiştiğini ve diplomatik angajmandan stratejik bütünleşmeye doğru ilerlediğini anlattı. Soğuk Savaş boyunca yaşanan Kıbrıs sorunu ve savunma ilişkilerindeki krizler gibi anlaşmazlıklara rağmen, ittifakların görüş ayrılıklarını yönetme mekanizmalarına sahip olması gerektiğini vurguladı. Duran, en zorlu dönemlerde dahi diyaloğun sürdürülmesinin, ilişkinin stratejik dayanıklılığının bir göstergesi olduğunu belirtti. Liderler arasındaki doğrudan diyalogun, yıllardır çözülemeyen meselelerde ilerleme kaydedilmesine olanak tanıdığını ve üst düzey siyasi liderliğin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu ekledi. Yeni yüzyılda, kriz yönetimi yerine stratejik ortaklığın yeni iş birliği alanları yaratması gerektiğini söyleyen Duran, savunma sanayisi, enerji, ticaret, ileri teknoloji ve yapay zeka gibi alanlarda iş birliği fırsatları bulunduğunu belirtti.

Toplumsal bağların önemi

İletişim Başkanı Duran, Türk-Amerikan ilişkilerinin aynı zamanda toplumlar arasındaki bir ilişki olduğunu vurgulayarak, ABD'de yaşayan Türk toplumunun köprü görevi gördüğünü ifade etti. Atlantic Records'un kurucusu Ahmet Ertegün ve Nobel Ödüllü bilim insanı Aziz Sancar gibi isimlerin Amerikan bilimine, kültürüne ve sanatına önemli katkılarda bulunduğunu hatırlattı. Fulbright Programı gibi kurumların, Türk ve Amerikalı öğrencileri ve akademisyenleri bir araya getirdiğini belirtti. Duran, 100. yıl dönümünün, geçmişin hafızasını korumak, toplumlar arasındaki bağları güçlendirmek ve bu ilişkiyi gelecek nesillere taşımak için üç temel amaca hizmet etmesi gerektiğini söyledi. İkinci yüzyılda ihtiyaç duyulan ilişkinin, akılcı, öngörülebilir ve tarafların birbirlerinin gerçeklerini açıkça tanımasına dayanan bir ilişki olduğunu sözlerine ekledi. İletişim Başkanlığı'nın 2027 yılı boyunca düzenleyeceği kültürel ve diplomatik etkinliklerle ülkeler arasındaki dostluk ve iş birliğinin kutlanacağını duyurdu.