Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, son iki haftada İtalya'daki Gastech 2025 ve ABD'deki Birleşmiş Milletler Zirvesi'nde kaydettiği başarılarla LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) alanında dünya rekoru kırdı. İmzalanan 12 anlaşma, kaynak çeşitliliğini artırmanın yanı sıra Türkiye'nin Rusya ve İran gibi ülkelere olan enerji bağımlılığını da önemli ölçüde azaltacak.
ENERJİ BAĞIMLILIĞI AZALIYOR
Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği Başkanı Ali Rıza Öner, Türkiye'nin bu yıl ve gelecek yıl Rusya ve İran ile olan uzun dönemli doğal gaz kontratlarının sona ereceğine dikkat çekerek, "Bu yıl Türkiye'nin enerji stratejisinde kritik bir kırılma noktası yaşanacak. Yeni anlaşmalarla Türkiye'nin enerjide Rusya’ya bağımlılığı azalacağı gibi arz güvenliğinde de ciddi bir ivme yakalanacak" dedi.
3 YILDA 15 MİLYAR METREKÜP LNG TESLİMİ
Öner, 9-10 Eylül tarihlerinde İtalya'nın Milano kentinde düzenlenen Gastech 2025 fuarında Botaş'ın, küresel enerji devleriyle LNG ticareti, kargo takası ve optimizasyonu konularında iş birliğini geliştirmek üzere 10 ayrı anlaşma imzaladığını belirtti. Oman LNG, PetroChina International, BP, Shell, Eni, CHENIERE, Equinor, Hartree, JERA ve SEFE şirketleriyle yapılan anlaşmalar kapsamında, 2025-2028 yılları arasında Türkiye'ye 15 milyar metreküp doğal gaz eşdeğeri LNG teslim edilmesi öngörülüyor. Bu tedarik, BOTAŞ'ın alım planlamaları için operasyonel ve ticari öngörülebilirliği artıracak.
ABD İLE 2 BÜYÜK ANLAŞMA
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmenin Türk enerji diplomasisi açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu vurgulayan Öner, bu görüşmeler sonucunda BOTAŞ ile uluslararası ticaret devi Mercuria arasında 20 yıllık bir LNG tedarik anlaşması imzalandığını aktardı. Bu anlaşma ile Türkiye, 2026 yılından itibaren yılda 4 milyar metreküp LNG alacak ve toplamda yaklaşık 70 milyar metreküp LNG tedarik edecek. Ayrıca BOTAŞ, Avustralyalı Woodside Energy ile 2030'dan başlayarak 9 yıl boyunca yılda 5,8 milyar metreküp LNG için ön anlaşma imzaladı.
ENERJİDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLIYOR
Öner, Türkiye'nin mevcut enerji ithalatında boru gazının payının yüzde 72, LNG'nin payının ise yüzde 28 olduğunu belirtti. Boru gazı ithalatında Rusya'nın yüzde 56 ile ilk sırada yer aldığını, ardından Azerbaycan ve İran'ın geldiğini söyledi. LNG'de ise ABD'nin yüzde 38, Cezayir'in yüzde 29 ve Katar'ın yüzde 14 paya sahip olduğunu ifade etti. Türkiye'nin enerji tablosunu kökten değiştirecek gelişmelerin bu yıl yaşanacağını belirten Öner, Rusya ile yapılan Mavi Akım ve Türk Akım anlaşmalarının kontrat süresinin bu yıl dolacağını, İran kontratının ise Temmuz 2026'da sona ereceğini hatırlattı.
SİYASİ GERİLİMLER TEDARİKİ ETKİLEYEBİLİR
İmzalanan LNG anlaşmalarının Türkiye'nin Rusya'ya olan enerji bağımlılığını azaltmasının yanı sıra arz güvenliğinde de önemli bir ivme kazandıracağını belirten Öner, Türkiye'nin Saros, Dörtyol, Aliağa ve Marmara Ereğlisi'ndeki LNG terminallerinin bu süreçte kritik rol oynayacağını vurguladı. Ancak Öner, LNG tankerlerinin Cebelitarık, Süveyş, Türk Boğazları ve Doğu Akdeniz gibi jeopolitik açıdan hassas geçitlerden geçmek zorunda olduğunu, bu rotalarda yaşanabilecek siyasi gerilimler veya güvenlik tehditlerinin Türkiye'nin arz güvenliğini doğrudan etkileyebileceği uyarısında bulundu.
