Türkiye'nin demir yolu ağı genişliyor: 2053 hedefinde 28 bin 600 kilometre

Türkiye'nin demir yolu macerası, 23 Eylül 1856'da, 130 kilometrelik İzmir-Aydın hattına verilen imtiyazla başladı. Yıllar içinde ülke genelinde yapılan hatlarla demir yolu, yük ve yolcu taşımacılığında önemli bir alternatif haline geldi. Son 23 yılda yaklaşık 3 bin kilometre yeni hat eklendi ve 2024 sonu itibarıyla ülkenin toplam demir yolu ağı 13 bin 919 kilometreye ulaştı.

DEMİR YOLLARINA YATIRIM ARTIYOR

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ahlat'taki Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, son 23 yılda demir yollarına 64 milyar dolar yatırım yapıldığını belirtti. Erdoğan, hedefin demir yolu ağını 2028'de 17 bin 500 kilometreye, 2053'te ise 28 bin 600 kilometreye çıkarmak olduğunu ifade etti. Demir yoluyla ihracat, sınır kapılarından ve limanlara demir yolu bağlantısıyla kombine olarak gerçekleştiriliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, geçen yıl demir yoluyla yaklaşık 7 milyon tonluk ihracat yapıldığını açıkladı. Uraloğlu'nun verdiği bilgiye göre, geçen yıl sınır kapılarından 2 milyon 104 bin ton, liman bağlantılı 4 milyon 562 bin ton olmak üzere toplam 6 milyon 666 bin ton ihracat demir yoluyla taşındı.

STRATEJİK ÖNEMDE PROJELER

Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı, taşımacılıkta stratejik bir öneme sahip. Türkiye, Edirne üzerinden Avrupa'ya, Van üzerinden İran'a ve Bakü-Tiflis-Kars Hattı ile Orta Asya'ya demir yoluyla doğrudan ihracat yapıyor. 2017'de hizmete giren Bakü-Tiflis-Kars Hattı, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'den başlayıp Gürcistan'ın Tiflis ve Ahılkelek şehirlerinden geçerek Kars'a uzanıyor. Bu 829 kilometrelik hat, Avrupa ile Çin arasında kesintisiz yük taşımacılığını sağlıyor. Bu hat sayesinde Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan, Rusya, Hazar Denizi geçişiyle Orta Asya ülkeleri ve Çin'e doğrudan demir yoluyla yük taşıyabiliyor. Orta Koridor üzerinden yapılan yük taşımacılığıyla Türkiye'nin ticaretine büyük katkı sağlayan hat üzerinden yılın ilk 7 ayında 250 bin ton yük taşındı. Yeni projelerle ihracat rekorlarının artırılması hedefleniyor ve mevcut hatlara yenilerini eklemek için çalışmalar devam ediyor.

ZENGEZUR KORİDORU VE KALKINMA YOLU PROJESİ

Zengezur Koridoru, Orta Asya, Hazar Bölgesi, Azerbaycan ve Ermenistan'ı Türkiye'ye bağlayan sosyoekonomik, jeopolitik ve jeostratejik bir güzergah. Türkiye, Orta Koridor'un önemli bir parçası olacak bu hat için çalışmalara başladı. Geçen hafta Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Hattı'nın temeli atıldı. Yılda 5,5 milyon yolcu ve 15 milyon ton yük taşıma kapasitesine sahip olacak bu 224 kilometrelik hat, Kars ile Nahçıvan arasında bir köprü görevi görecek. Orta Koridor'un tamamlayıcı unsuru olan Zengezur Koridoru ve Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Projesi ile hattın kapasitesi ve etkinliği artırılacak. Koridorun, Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan arasında ekonomik işbirliğini güçlendirmesi, bölgesel barışı pekiştirmesi ve Güney Kafkasya'da ekonomik işbirliğini artırarak sınırların açılmasını ve diplomatik ilişkilerin normalleşmesini hızlandırması bekleniyor. Kalkınma Yolu ise Irak'ın Basra Körfezi'ndeki Fav Limanı'ndan başlayıp 1200 kilometre ile Türkiye'ye bağlanan bir ulaştırma projesi. Türkiye'de Ovaköy'e, oradan da Kapıkule'ye kadar uzanacak ve üç denize bağlantısı olacak bu koridorla demir yolu ve kara yoluyla Orta Doğu'nun Avrupa'ya ulaşımı kısalacak. Süveyş Kanalı'ndan daha uygun maliyetli ve kısa mesafeli olacak koridor, doğu-batı yönündeki koridorları kuzey-güney yönünde bağlayacak. 'Yeni İpek Yolu' olarak nitelendirilen Kalkınma Yolu ile Türkiye'nin ekonomik ve jeopolitik statüsü güçlenecek. Basra Körfezi'nden Türkiye sınırlarına kadar uzanacak demir yolunun Türkiye'deki bağlantısı için Ovaköy-Nusaybin hattında 127 kilometre demir yolu inşa edilecek. Kalkınma Yolu'nda Türkiye tarafında toplamda 727 kilometre demir yolu, Irak tarafında ise 1200 kilometrelik otoban ve demir yolu hattı yapılması planlanıyor. Mevcut ve yeni hatların ihracat rekorlarına katkı yapması bekleniyor. Türkiye'nin temmuz sonu itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatı 269,5 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, Cumhuriyet tarihi rekoru. Orta Vadeli Program'da Türkiye'nin ihracatının bu yıl sonu itibarıyla 279,6 milyar dolara çıkması hedefleniyor.