Türkiye'nin enerji çeşitlendirme stratejisi: ABD'den alınan LNG'nin ticari potansiyeli

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD temasları sırasında, Türkiye ile ABD arasında 100 milyar dolarlık bir ticaret hacmi hedefi belirlendiği ve bu hedefe ulaşmada enerjinin önemli bir rol oynadığı vurgulandı. ABD'nin dünyanın önde gelen petrol, doğalgaz ve nükleer enerji üreticisi olması, bu işbirliğinin stratejik önemini artırıyor.

ENERJİ ARZININ ÇEŞİTLENDİRİLMESİ

Türkiye, önemli bir doğalgaz tüketicisi olması ve sanayide de bu kaynağı kullanması nedeniyle, arz güvenliğini sağlamak amacıyla çeşitlendirme stratejisi izliyor. Avrupa'nın dördüncü büyük doğalgaz tüketicisi olan Türkiye, çevresindeki doğalgaz kaynaklarını boru hatlarıyla temin etmenin yanı sıra, tek bir rotaya, kaynağa veya enerji türüne bağlı kalmama prensibini benimsiyor. Bu kapsamda BOTAŞ'ın gazlaştırma terminali, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) alımını mümkün kılıyor.

ABD İLE YAPILAN ANLAŞMALAR VE PİYASA ANALİZİ

2024 sonrası Kuzey Amerika'da beklenen LNG dalgası, ihracat ve üretimin 2,5 katına çıkmasıyla doğalgazın ucuzlaması ve yeni seçeneklerin ortaya çıkması anlamına geliyor. Eylül ayından bu yana ABD ile toplamda 143 milyar metreküp doğalgaz anlaşması yapıldığı belirtiliyor. Bu anlaşmaların toplam tutarının 43 milyar dolar olduğu ve metreküp başına ortalama 600 dolar gibi bir rakamın yanlış olduğu, 143 milyar metreküpün 43 milyar dolara bölünmesiyle bu rakamın çıkmayacağı ifade ediliyor. Yeni yapılan anlaşmalarla 2027 ve sonrasında bollaşacak doğalgazdan faydalanılacak. ABD ile yapılan anlaşma öncesinde 6 aylık bir süreç bulunuyor. ABD LNG'si, 5 gazlaştırma tesisine gelebilir ve BOTAŞ, uluslararası bir ticaret şirketine dönüştürülerek ABD'den alınacak kargoların yüzde 50'sini tesislerde işleyip Türkiye'de kullanabilir veya Avrupa'ya satabilir. Bu durum, İstanbul'u bir fiyat oluşum merkezine dönüştürme hedefiyle de örtüşüyor. BOTAŞ'ın ticari bir şirkete dönüşmesiyle satma opsiyonu elinde olacak. Mevcut piyasa fiyatlarına bakıldığında, Japonya'da 1000 metreküp gaz 413 dolar, Avrupa'da 404 dolar, Birleşik Krallık'ta 391 dolar, ABD'de ise 103 dolar seviyesinde. 2027 sonrasında Türkiye'ye kendi ürettiğimiz ve Türkmen gazından sonra en ucuz gazın alınacağı öngörülüyor. Karadeniz gazının üretimi de artırılarak 8 milyon haneye ulaşması hedefleniyor.

RUSYA'DAN PETROL ALIMI VE ÖZEL SEKTÖR KARARLARI

Rusya'dan petrol alımı konusunda ise, BOTAŞ gibi merkezi bir kurumun bulunmadığı, alımların özel şirketler ve rafineriler tarafından gerçekleştirildiği belirtiliyor. Rafinerilerin en yakın ve teknik olarak uygun olan kaynaklardan petrol alma eğiliminde olduğu, bu nedenle Kerkük petrolüne göre dizayn edildikleri ve bu bölgeden alımların teknik bir zaruret olduğu ifade ediliyor.