Türkiye'nin Milliyetçilik karnesi: Her 4 kişiden 3'ü Milliyetçi
Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından 8 Ekim 2025 tarihinde yayımlanan, "Türkiye'nin Milliyetçilik Haritası" başlıklı rapor, Türkiye'deki milliyetçilik algısı, siyasi eğilimler ve toplumsal değerlere ilişkin kapsamlı veriler sunmaktadır.
Doç. Dr. İlker Aytürk, Hüseyin Raşit Yılmaz, Yağmur Uzunırmak, Gökhan Güler ve Emre Gürbüz tarafından hazırlanan rapor , Türkiye genelinde 2017 kişiyle bilgisayar destekli telefon anketi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir.
Türkiye'nin Milliyetçilik Karnesi: Her 4 Kişiden 3'ü Milliyetçi
Toplum Çalışmaları Enstitüsü'nün "Türkiye'nin Milliyetçilik Haritası" raporuna göre, Türkiye'de kendini "çok milliyetçi" ve "milliyetçi" olarak tanımlayanların oranı %73,4'e ulaşıyor. Bu eğilim, parti seçmenleri bazında da yüksek oranlarda seyrediyor: AK Parti seçmeninin %76,2'si, CHP'lilerin %73'ü, MHP'lilerin %95,3'ü, İyi Partililerin %85,9'u ve Zafer Partililerin %98,2'si kendini milliyetçi olarak tanımlıyor. Araştırma, yaş ve eğitim seviyesi yükseldikçe milliyetçilik beyanının arttığını da ortaya koyuyor.
Katılımcıların siyasi görüşleri sorulduğunda %34,2'si "Atatürkçü", %25,4'ü "Türk milliyetçisi" ve %5,4'ü "Ülkücü" cevabını veriyor. Bu veriler, Türkiye'de her üç kişiden ikisinin siyasi görüşünün milliyetçilik temelinde şekillendiğini gösteriyor.
"Millet"in Tanımı: Vatandaşlık Bağı Vurgusu ve Dini Faktör
Rapor, milliyetçilerin "millet" tanımına dair de önemli bulgular içeriyor. "Kökeni ne olursa olsun, kendini Türk hisseden ve Türkiye'ye bağlı olan herkes Türk kabul edilmelidir" görüşüne katılım oranı %72,6'dır. Bu oran, "Türk milliyetçisi" olduğunu belirtenlerde %71,8, "Atatürkçülerde" %82,9 ve "Ülkücülerde" %76,9 olarak ölçülmüştür.
Katılımcıların %69,3'ü "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Kürtler Türk'tür" ifadesine katılırken , bu oran "Boşnak/Çerkes/Arnavutlar" için de benzer şekilde %68,6'dır. Ancak "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Rum/Ermeni/Yahudiler Türk'tür" ifadesine katılım %34,1'de kalmaktadır. Bu durum, Müslüman etnik grupların "biz" tanımı içinde daha kolay kabul edildiğini gösteriyor.
Vatandaşlık bağının önemi, aileye katılım konusundaki sorularda da belirginleşiyor. Iraklı bir Kürt'ün aileye katılımına karşı olanların oranı %58,2 iken, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir Kürt'e karşı olanların oranı sadece %19,3'tür.
Toplumsal Değerler: Demokrasi ve Laiklik Kırmızı Çizgi
Araştırmaya göre, katılımcıların %84,3'ü demokrasiyi "ülkemiz açısından olmazsa olmaz" olarak görüyor. Bu oran Türk milliyetçilerinde %87,8, Atatürkçülerde ise %88,3'tür. Laik bir yönetim anlayışını gerekli görenlerin oranı ise %71,6 olarak saptanmıştır. Kadınların laikliğe desteği erkeklerden 4 puan daha yüksektir.
Kimlik, Devlet ve Coğrafya Algısı
"Kendinizi öncelikle hangisinin bir parçası olarak görüyorsunuz?" sorusuna katılımcıların %56'sı "Türk milletinin", %40'ı ise "İslam ümmetinin" yanıtını vermiştir. AK Parti seçmenlerinde "İslam ümmetinin" diyenlerin oranı %60,4'e çıkarken , Zafer Partililerin %89,1'i, İyi Partililerin %84,7'si ve CHP'lilerin %80'i "Türk milletinin" parçası olduğunu belirtmiştir.
Duygusal yakınlık hissedilen coğrafyalar sıralamasında ilk sırada Kudüs (%57,7) yer alırken, onu Kerkük (%43,1), Balkanlar (%39,5) ve Orta Asya (%36,3) takip etmektedir.
Kürt Sorunu, Anayasa ve Öcalan Tartışmaları
Rapordaki bulgular, etnik hak taleplerine yönelik keskin bir karşıtlığı ortaya koyuyor. "Kürtçe eğitim veren ilkokullar açılmalı" görüşüne karşı çıkanların oranı %65,2'dir. Bu oran İyi Parti seçmeninde %91,1'e kadar yükselmektedir.
Diğer yandan, katılımcıların %87,8'i "Öcalan serbest bırakılmalı mı?" sorusuna "Hayır" yanıtını vermiştir. "Anayasadan Türklük kavramı çıkarılmalıdır" görüşüne karşı çıkanların oranı ise %84,7 gibi yüksek bir seviyededir. Bu karşıtlık, Türk milliyetçilerinde %93'e ulaşmaktadır.
Siyasi Liderler ve Seçmen Tercihleri
Katılımcıların bir siyasi liderden öncelikli beklentisi %52,9 ile "adaleti sağlamasıdır". Güncel siyasi anketlere göre, kararsızlar dağıtıldığında partilerin oy oranları şu şekildedir: AK Parti %32,7, CHP %29,2, DEM Parti %9,5 ve MHP %9. Kendisini "Türk milliyetçisi" olarak tanımlayan seçmenlerin ilk tercihi %36,6 ile AK Parti'dir.
Olası bir cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda, muhalefet adayları arasında sadece Mansur Yavaş'ın (%43,4) Tayyip Erdoğan'ı (%38,7) geçtiği görülmektedir. Erdoğan ve Yavaş'ın yarışacağı bir ikinci turda ise Erdoğan, kendisini "Türk milliyetçisi" olarak tanımlayanların %54,3'ünün oyunu almaktadır.
