Türkiye'nin yapay zeka geleceği şekilleniyor: TBMM'den dev öneriler

TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, ülkenin yapay zeka alanındaki stratejik yol haritasını belirleyecek kapsamlı raporunu tamamladı. Raporda, 'Yapay Zeka Diplomasi Stratejisi'nden 'Türkiye Yapay Zeka Kurumu'nun kurulmasına kadar bir dizi kritik öneri yer alıyor. Komisyon Başkanı Fatih Dönmez, yapay zekanın artık sıradan bir teknoloji olmadığını, ekonomik rekabetin belirleyicisi, ulusal güvenliğin çarpanı ve toplumsal dönüşümün hızlandırıcısı olduğunu vurguladı.

YAPAY ZEKA ALANINDA KÜRESEL LİDERLİK HEDEFİ

Dönmez, Türkiye'nin yapay zeka alanında sadece kullanıcı değil, aynı zamanda geliştiren, düzenleyen ve küresel normlara katkı sunan bir aktör olmasını arzuladıklarını belirtti. G20 üyesi olarak hedeflerinin, sadece ekonomik büyüklükleriyle değil, teknolojik gelişmelerde de ilk 20'de yer almak olduğunu ifade eden Dönmez, "Bu bir prestij meselesi değildir. Bu rekabet gücü, stratejik bağımsızlık ve gelecek vizyonu meselesidir. Biz, ‘Teknolojiyi tüketen değil, üreten Türkiye’ idealini yapay zeka alanında da hayata geçirmek istiyoruz" dedi.

DÜZENLEYİCİ VE DENGELEYİCİ YAKLAŞIM VURGUSU

Rapor, yapay zekanın sunduğu büyük fırsatların yanı sıra ciddi risklere de dikkat çekiyor. Algoritmik ayrımcılık, veri güvenliği ihlalleri, mahremiyet sorunları ve etik sınırlar gibi konuların doğru yönetişim mekanizmalarıyla ele alınması gerektiği belirtiliyor. Dönmez, "Bizim yaklaşımımız yasaklayıcı değil, düzenleyici ve dengeleyicidir. Amacımız inovasyonu boğmak değil, güven ortamı oluşturarak sürdürülebilir bir ekosistem inşa etmektir" diye konuştu. Raporda ayrıca, kritik kamu hizmetlerinin yapay zeka ile desteklenmesi, siber tehditlere karşı yerli yapay zeka altyapılarının geliştirilmesi ve 'Türkiye Yapay Zeka Kanunu'nun hazırlanması gibi önemli öneriler de sıralanıyor.

KRİTİK KAMU HİZMETLERİ VE HUKUKİ ÇERÇEVE

900 sayfadan oluşan raporda, Türkiye'nin yarı iletken ve çip alanındaki çalışmalarının envanterinin çıkarılması, veri merkezi kurulması gibi altyapı yatırımlarının planlanması da yer alıyor. Avrupa Konseyi Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi'nin imzalanması, Ulusal Yapay Zeka Güvenlik Stratejisi'nin hazırlanması ve TBMM nezdinde bir 'Yapay Zeka, İleri Teknolojiler ve Yenilik Komisyonu' kurulması da öneriler arasında bulunuyor. Raporda, sağlık, tarım, adalet, vergi uyumu, afet yönetimi ve akıllı şehirler gibi kritik kamu hizmetlerinin yapay zeka ile desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, yapay zekanın etik gelişimini takip edecek bir 'Yapay Zeka Etik Kurulu'nun kurulması, Türk Veri Havuzu'nun oluşturulması ve Dijital Yetenek Haritası'nın hazırlanması gibi öneriler de dikkat çekiyor. Hukuki alanda ise, insan odaklı ve etik ilkelere uygun, esnek ve inovasyon odaklı bir 'Türkiye Yapay Zeka Kanunu'nun hazırlanması öneriliyor. Yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin tespit edilmesi için dijital filigran ve meta veri gibi mekanizmaların geliştirilmesi de raporda yer alan önemli maddelerden.