Uzman uyardı: Tip 2 diyabetin %80'i önlenebilir, bu belirtilere dikkat!

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Deniz Engin Gök, Türkiye'de her 100 erişkinden yaklaşık 17'sinde görülen diyabet hastalığında erken tanının hayati önem taşıdığını vurguladı. Dr. Gök, "Risk grubundaki bireylerin düzenli sağlık taramalarından geçirilmesiyle, Tip 2 diyabet vakalarının neredeyse yüzde 80'i engellenebilir" dedi.

Diyabetin Nedenleri ve Tipleri

Diyabetin, pankreasın yeterli insülin üretememesi veya üretilen insülini etkili kullanamaması sonucu kan şekerinin yükselmesiyle seyreden kronik bir hastalık olduğunu belirten Dr. Gök, Türkiye'de erişkin nüfusta görülme sıklığının yüzde 16,6'ya ulaştığını söyledi. Hareketsiz yaşam, obezite, sağlıksız beslenme, ileri yaş, ailede diyabet öyküsü, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, gebelik diyabeti geçmişi ve polikistik over sendromu gibi faktörlerin Tip 2 diyabet gelişiminde başrol oynadığını ifade etti. Diyabetin dört ana tipinden en yaygın olan Tip 2 diyabetin, tüm vakaların yaklaşık yüzde 80'ini oluşturduğuna dikkat çekti. Bağışıklık sisteminin insülin üreten hücrelere saldırdığı Tip 1 diyabetin yaşam boyu insülin tedavisi gerektirdiğini, gebelik sırasında ortaya çıkan gestasyonel diyabetin ise ilerleyen yıllarda Tip 2 diyabet riskini artırdığını ekledi.

Diyabetin Sinsi Belirtileri ve Riskler

Dr. Gök, diyabetin bazı belirgin belirtilerle kendini gösterebildiğini sıraladı: Aşırı susama, ağız kuruluğu, sık idrara çıkma (özellikle gece), halsizlik, çabuk yorulma, iştah değişiklikleri, açıklanamayan kilo kaybı, bulanık görme, el ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma, yaraların geç iyileşmesi ve tekrarlayan enfeksiyonlar. Bu belirtilerin varlığında açlık-tokluk kan şekeri ölçümleri ve şeker yükleme testi ile kesin tanının konulabildiğini belirtti. Kontrol altına alınamayan diyabetin kalp-damar hastalıkları, inme, böbrek yetmezliği, görme kaybı, sinir hasarı ve diyabetik ayak gibi ciddi organ hasarlarına yol açabileceği konusunda uyardı. Yaz aylarında sıcaklık ve terlemeyle artan sıvı kaybının diyabet hastalarında kan şekeri dalgalanmalarına neden olabileceğini hatırlatan Dr. Gök, hekim önerisi olmadıkça yeterli su tüketimi, güneşli saatlerde dışarıda kalmaktan kaçınma ve ağır fiziksel aktivitelerden uzak durma tavsiyesinde bulundu. Yaz tatiliyle değişen beslenme düzeninin ve öğün atlamanın da kan şekerini olumsuz etkileyebileceğini belirterek, düzenli öğün tüketimi, kızartma ve yağlı gıdalardan kaçınma, taze sebze ağırlıklı beslenme önerdi. Yaz meyveleri ve dondurmanın ise porsiyon kontrolüyle tüketilebileceğini sözlerine ekledi. Son olarak, düzenli egzersiz, dengeli beslenme, ideal kilo, yeterli uyku, stres yönetimi ve düzenli sağlık kontrollerinin diyabetten korunmanın temel taşları olduğunu vurguladı.