Yabancı işçiye izin tablosu büyüdü: 2025’te 522 bin işlem

Bakanlığın 2025 Faaliyet Raporuna göre bir yıl içerisinde 437 bin 170 normal çalışma izni başvurusu yapılırken 349 bin 961 çalışma izni verildi.

Ancak tablo yalnızca bundan ibaret değil.

Çalışma izni muafiyetleri, mevsimlik tarım ve hayvancılık işleri, serbest bölgeler ve geçici koruma/insani statüler kapsamındaki diğer kategoriler de hesaba katıldığında Bakanlığın 2025 yılı tablosunda toplam 522 bin 621 izin veya muafiyet işlemi görülüyor. (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı⁠

Peki yabancı işçiler ne kadar ücretle çalışıyor?

2026 yılı itibarıyla Türkiye’de brüt asgari ücret 33 bin 30 TL, net asgari ücret ise 28 bin 75,50 TL. (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Çalışma Bakanlığının yabancılara çalışma izni verirken uyguladığı ücret kriterleri ise yapılan işin niteliğine göre değişiyor.

Ev hizmetleri ve diğer işlerde çalıştırılacak yabancının bildirilen ücreti en az asgari ücret seviyesinde olmak zorunda.

Uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde bu sınır asgari ücretin iki katı, diğer yöneticilerde üç katı, mühendis ve mimarlarda dört katı, üst düzey yöneticiler ve pilotlarda ise beş katı olarak uygulanıyor. (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı⁠

2026 brüt asgari ücreti üzerinden hesaplandığında bu rakamlar sırasıyla 33.030 TL, 66.060 TL, 99.090 TL, 132.120 TL ve 165.150 TL brüt aylık ücret anlamına geliyor.

Burada önemli bir ayrıntının altını çizmek gerekiyor: Bunlar yabancıların ortalama maaşları değil, çalışma izni başvurusunda mesleğe göre karşılanması gereken asgari ücret kriterleri.

Her yabancı işçiye karşı beş Türk çalışan şartı

Sistemin bir başka önemli ayağı da istihdam kriteri.

Genel kurala göre bilanço esasına tabi bir işyerinde çalışma izni alınacak her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi esas alınıyor.

Ancak bunun istisnaları bulunuyor. Örneğin son yıl net satışları 50 milyon TL veya üzerinde olan işyerlerinde ilk beş yabancı için bu kriter uygulanmıyor. Ayrıca 3 Ağustos 2026 itibarıyla, belirli sürelerle Türkiye’de yasal olarak kalmış yabancılar için de üç kişiye kadar bazı istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmamasına yönelik düzenleme bulunuyor. (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı⁠

Sektörlere göre de özel hükümler var. Bilişimde belirli uzmanlık alanları için istihdam ve mali yeterlilik şartlarında istisnalar bulunurken, ev hizmetlerinde yabancı istihdamının çocuk, engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati alanlarında olması esas kabul ediliyor. (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı⁠

Asıl soru: Türkiye’nin ne kadar yabancı işgücüne ihtiyacı var?

Bütün bu rakamların ardından kamuoyunun sorması gereken temel soru şudur:

Türkiye’nin hangi sektörlerde gerçekten yabancı işgücüne ihtiyacı vardır?

Kaç yabancı yüksek nitelikli uzman olarak, kaçı ara eleman veya usta olarak, kaçı nitelik gerektirmeyen işlerde çalışmaktadır?

Daha da önemlisi; yüz binlerce vatandaş iş ararken yabancı işgücü politikası Türkiye’nin kendi işsizlerinin istihdamını, ücret seviyelerini ve çalışma koşullarını nasıl etkilemektedir?

Yabancı işgücü başlı başına yanlış veya doğru ilan edilecek bir mesele değildir. Bir ülkenin ihtiyaç duyduğu uzmanı, mühendisi, bilim insanını veya bulunamayan meslek grubundaki çalışanı dışarıdan istihdam etmesi dünyanın birçok ülkesinde uygulanan bir yöntemdir.

Fakat bunun ölçüsü, denetimi ve ülkenin gerçek ihtiyacı kamuoyuna açık biçimde anlatılmalıdır.

522 bin 621 gibi büyük bir yıllık izin ve muafiyet toplamının bulunduğu bir tabloda artık yalnızca “kaç yabancıya izin verdik?” sorusu yetmez.

Türkiye’nin bilmesi gereken şudur:

Kim geliyor, hangi işi yapıyor, ne kadar ücret alıyor, hangi sektörde çalışıyor ve o işi yapabilecek Türk vatandaşı gerçekten bulunamıyor mu?

Şeffaf bir işgücü politikasının cevabını vermesi gereken sorular tam da bunlardır.