Yahudilerin "tefilah" ibadeti ile Müslümanların "namazı" arasındaki benzerlikler

İslam’daki namaz eylemi ile Yahudilikteki Tefilah arasında hem fiziksel hareketler (rüku, secde, ayakta durma) hem de vakitler açısından dikkat çekici benzerlikler bulunur.

Yahudiler Günde Kaç Vakit İbadet Eder?

Yahudilikte tıpkı İslam'daki gibi günün belirli vakitlerine bölünmüş üç ana ibadet vakti vardır:

Şaharit (Sabah): Gün doğumuyla başlar.

Minha (Öğleden Sonra / İkindi): Güneş batmadan önceki öğleden sonra vaktidir.

Aravit veya Maariv (Akşam): Hava karardıktan sonra eda edilir.

(Cumartesi günleri olan Şabbat'ta ve kutsal bayramlarda bu üç vakte ek olarak "Musaf" adı verilen ek bir ibadet daha yapılır.)

Yahudi "Namazı" (Tefilah) Nasıl Kılınır?

Yahudilerin ibadeti, şekilsel ve ritüel açısından şu adımlardan oluşur:

1. Hazırlık ve Temizlik (Abdest Benzeri Ritual)

İbadete başlamadan önce ellerin yıkanması zorunludur. "Netilat Yadayim" adı verilen bu ritüelde, özel bir kapla eller bileklere kadar suyla yıkanır.

2. Kıyafet ve Aksesuarlar

Erkekler ibadet sırasında belirli dini simgeleri takarlar:

Kipa: Başın üstüne takılan küçük takke (Tanrı’nın yüceliğini hatırlatmak için).

Talit: Üzerinde özel püskülleri (Tzitzi) bulunan beyaz ibadet şalı.

Tefilin: Sabah ibadetinde sol kola ve alna kayışlarla bağlanan, içinde Tevrat ayetlerinin yazılı olduğu küçük siyah deri kutucuklar.

3. Yön (Kıble)

Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, Yahudiler ibadet ederken Kudüs’e (Süleyman Mabedi / Ağlama Duvarı’na) doğru dönerler.

4. İbadetin Ana Bölümü: Amida (Ayakta Durma)

İbadetin en temel ve öz bölümü Amida'dır (kelime anlamı "ayakta durmak" demektir).

Ayakta ve Bitişik Ayaklarla Durulur: Kişi Tanrı'nın huzurunda olduğunu simgelemek için ayaklarını birleştirir.

Sessizce ve Sallanarak Okunur: Dua metinleri (19 özel şükür ve dilek duası) içten veya fısıltıyla okunur. Bu sırada vücudun öne-arkaya hafifçe sallanması (öğrenme ve dua coşkusu simgesi) oldukça yaygındır.

Rüku (Eğilme): Amida'nın belirli yerlerinde dizler kırılır, öne doğru eğilinir (rükuya benzer şekilde) ve Tanrı’ya hürmet gösterilir.

5. Secde (Tachanun)

Günümüz Yahudiliğinde günlük havrada yapılan ibadetlerde tam kapanarak secde etmek nadirdir; bunun yerine baş öne eğilir ve kol üzerine konarak pişmanlık duası edilir.

Ancak İbranice Tevrat döneminde ve günümüzde sadece "Roş Haşana" ve "Yom Kippur" gibi en kutsal günlerde Sinagogda yere tam kapanarak (yüzü, elleri ve dizleri yere değdirecek şekilde) tam secde edilir. Ortodoks olmayan bazı geleneksel gruplar ve Yehem (Yemen) Yahudileri günlük ibadetlerinde de secde hareketini korumuşlardır.

Toplu İbadet (Minjan)

Bireysel olarak her yerde ibadet edilebilse de, ibadetin tam ve cemaatle sayılması için "Minjan" denen kural geçerlidir. En az 10 yetişkin Yahudi erkeğin bir arada olması gerekir. İbadeti Sinagogda veya uygun bir alanda "Hazan" (kantor) adı verilen din görevlisi veya duayı iyi bilen bir topluluk üyesi yönetir.