Yalkun Rozi, 2026 Graciela Fernández Meijide İnsan Hakları Savunuculuğu Ödülü’nü Kazandı

Uygur Hareketi tarafından memnuniyetle karşılanan karara göre, hapsedilen Uygur entelektüel Yalkun Rozi, baskıcı rejimlere karşı yürüttüğü hak savunuculuğu nedeniyle uluslararası ödüle layık görüldü.

Centro para la Apertura y el Desarrollo de América Latina (CADAL) tarafından verilen 2026 Graciela Fernández Meijide İnsan Hakları Savunuculuğu Ödülü’nün bu yılki kazananlarından biri Yalkun Rozi oldu. Uygur Hareketi'nin coşkuyla karşıladığı ödülün takdim töreni, Totalitarizm Kurbanlarını Anma Günü kapsamında Ağustos ayında düzenlenecek bir konferansla gerçekleştirilecek. Söz konusu ödül, sivil ve siyasi özgürlüklerin kısıtlı olduğu veya otoriter yönetimlerin hüküm sürdüğü bölgelerde, yaşamları pahasına insan haklarını savunan kişi ve kuruluşları onurlandırıyor. 2026 yılı itibarıyla küresel bir boyuta ulaşan ödül programında Çin, Kuzey Kore ve Ekvator Ginesi’nden isimler yer alıyor.

EDEBİYAT VE KÜLTÜR MİRASI NEDENİYLE HAPİS CEZASI

Tanınmış bir yazar, yayıncı ve edebiyat eleştirmeni olan Yalkun Rozi, Uygur kültürü ve edebiyatına sunduğu derin katkılarla tanınıyor. Xinjiang Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Uygur Ders Kitapları Bölümü’nde editörlük görevini yürüten Rozi, 2001-2011 yılları arasında ilkokuldan lise seviyesine kadar 90’dan fazla ders kitabı ve ek materyal hazırladı. Genç nesillerin Uygur kimliği, tarihi ve kültürü hakkındaki birikimini zenginleştiren çalışmaları, Çin Komünist Partisi (ÇKP) tarafından hedef alınmasına neden oldu.

Ekim 2016 tarihinde, bölgede yürütülen soykırım kampanyasının ilk kurbanlarından biri olarak "ideolojik sorunlar" gerekçesiyle soruşturmaya uğrayan Rozi, 3 Ocak 2018’de Urumçi’de 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. ÇKP tarafından yöneltilen "devlet iktidarını yıkmaya teşvik" suçlamasının sahte olduğu ve bu tutuklamanın Uygur kimliğini yok etme stratejisinin bir parçası olduğu vurgulanıyor.

UYGUR HAREKETİ’NDEN ZAFER VE DİRENİŞ VURGUSU

Uygur Hareketi İcra Direktörü Rushan Abbas, ödüle ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Yalkun Rozi’nin 2026 Graciela Fernández Meijide Ödülü’nü almasıyla gurur duyuyoruz. Bu ödül, Uygur ruhu için bir zaferdir. ÇKP en büyük âlimlerimizi hapsederek tarihimizi yeniden yazmaya çalışsa da, bu onur Uygur kültürünün ÇKP’nin kimliğimize ve varlığımıza karşı yürüttüğü savaşa karşı dirençli olduğunu kanıtlıyor. Amacımız küresel çapta yankı buluyor. Yalkun Rozi’nin ve soykırım gölgesinde tutulan her entelektüelin sesini yükseltmeye devam edeceğiz, ta ki hepsi özgür olana kadar. CADAL’a, onun davasını ve genel olarak Uygur kültürünü gün ışığına çıkardıkları için minnettarız.”

ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI

Haberin detaylarında, Uygur Hareketi’nin Yalkun Rozi ve keyfi şekilde alıkonulan tüm Uygurların derhal serbest bırakılması yönündeki talebi yineleniyor. Örgüt, uluslararası toplumu Çin Komünist Partisi’ni Uygur halkına yönelik ağır insan hakları ihlallerinden sorumlu tutmaya ve hesap sormaya davet ediyor.