Yapay zeka, yerli ilaç geliştirme sürecinde devrim yaratıyor

İSTANBUL - Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulilah Ece, yapay zeka destekli ilaç tasarımının Türkiye’nin özgün molekül geliştirme kapasitesini önemli ölçüde artırabileceğini vurguladı. Ece, “Yapay zeka, bilim insanının yerine geçmiyor; ancak milyonlarca olasılık arasından doğru aday moleküle ulaşma gücünü artırıyor” dedi.

YAPAY ZEKANIN YETKİNLİKLERİ

Yapay zekanın mevcut molekül kütüphanelerini taramanın ötesine geçtiğini belirten Ece, üretken yapay zeka modellerinin belirli hastalık hedefleri için daha önce sentezlenmemiş yeni moleküller tasarlayabildiğini söyledi. Normalde imkânsız veya aylarca sürebilecek proteinlerin etkileşimlerinin analizleri, yazılımlar ve bilgisayar donanımlarındaki hızlı gelişmelerle artık kısa sürede gerçekleştirilebiliyor. Yapay zeka ile tasarlanan moleküllerin deneysel çalışmalarda doğrulanması, bu teknolojinin ilaç geliştirme süreçlerinde ulaştığı önemli noktaları gösteriyor.

İLAÇ GELİŞTİRME YARIŞINDA YERLİ FIRSAT

Prof. Dr. Ece, yapay zeka destekli sistemlerin Türkiye’nin yerli ve özgün ilaç geliştirme hedefini güçlendirebileceğinin altını çizdi. “İlaç geliştirme yarışında yalnızca büyük bütçelere sahip olmak yeterli değildir. Veriyi doğru kullanmak ve doğru molekülü erken aşamada belirlemek de kritik önem taşır” diyen Ece, yapay zekanın akademik araştırma merkezleri ile yerli ilaç şirketlerinin kaynaklarını daha verimli kullanmalarına yardımcı olabileceğini ifade etti. Yerli ilaç hedefinin yalnızca bir molekül üretmekten ibaret olmadığına dikkat çeken Ece, özgün biyolojik hedefin belirlenmesi ve üretim teknolojisinin geliştirilmesi gibi süreçlerin de önemine vurgu yaptı.