Yeni anayasa neyi değiştirecek?

Yeni anayasa neyi değiştirecek?
Haber Merkezi
3 dk Sesli Dinle 0
Yeni anayasa neyi değiştirecek?

Uzun uzadıya tartışmanın anlamı yok; yeni anayasa için tek cümle yeterli olur: “Tek, mutlak, sınırsız, paylaşılamaz ve bölünemez olan egemenlik yetkisini halk cumhurbaşkanı eliyle kullanır.” Bu cümle Jean Bodin'den bu yana egemenliği, anayasa prensiplerine dökmeye çalışanların tekniğine uygun.

Paylaş

Tweetle

Paylaş

Gönder

Yazdır

A

A

Garip olan ise zaten böyle olması. Şeklen bir anayasa düzenimiz, onun içinde pek de yabana atılamayacak temel hak ve özgürlüklere kefil olan evrensel hukuk prensipleri bulunuyor. Meselâ basın özgürlüğü için kapı gibi duran 30. madde: “Suç aleti olduğu gerekçesi ile” bile basın araçları “zapt ve müsadere edilemez veya işletilmekten alıkonulamaz” diye Cumhurbaşkanı'nın dahi elini kolunu bağlayacak çok açık ve emredici bir hükme yer veriyor. Bırakın işletilmekten alıkoymayı, Bugün TV ve gazetesi, Millet ve Kanaltürk ile birlikte bugün Erdoğan'ın propagandası veya reklamı değil doğrudan dalkavukluğunu yapmıyor mu? Kamu gücünü seferber ederek Samanyolu Grubu'nu, herhangi bir mahkeme kararı olmadan devlet şirketinin işlettiği uydudan çıkardığınız zaman taammüden bir anayasa suçu işlemiş olmuyor musunuz?

Yeni anayasaya da “yargının bağımsız olduğu”, “kimsenin emir ve talimat veremeyeceği”, yargıcın vicdanında ve kararında özgür olması için “yargıçlık teminatı”na sahip bulunduğu yer alacak. Bugün de  mevcut olan bu hükümler bir işe yarıyor mu? İktidarın hoşuna gitmeyen kararı veren hakim hemen sürülüyor ve hakkında soruşturma açılıyor. Bırakın sürülmeyi, yürüttükleri soruşturmalar ve kovuşturmalar yüzünden hâlâ tutuklu olan hakimler ve savcılar var. Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği kanuna göre oluşturulmuş bir HSYK bütün savcı ve hakimleri iktidar hiyerarşisine bağlamış durumda. Evrensel hukukun “doğal hakim” prensibine aykırı bir şekilde güdümlü ve kapalı devre yargılama yapan Sulh Ceza hakimlikleri, yargı düzenini pas geçip bütün anayasal hak ve özgürlüklerin üzerine heyula gibi çökmüş durumda. Milyarlarca liralık sermayesi olan şirketlere el koyma kararlarını, verdiği hüküm bir üst mahkemeye taşınamayan bu hakimler veriyor. Yeni bir anayasa yapsak, mülkiyet hakkı, teşebbüs hürriyeti güvenceye mi kavuşmuş olacak?

Belli ki Cumhurbaşkanı ile Başbakan arasında hükümet listesi konusunda bir anlaşmazlık var. Cumhurbaşkanı “Başbakan başka telden çalmasın, senkronize olsun” diyor, yani “bana itaat etsin” demiş oluyor. Eee başkanlık sistemine geçince de böyle olmayacak mı? Niye yeni anayasaya ihtiyaç var?

Yeni anayasayı yaparsak, parlamento yasa yapma yetkisini, kuvvetler ayrılığı prensibine göre bağımsız bir şekilde kullanabilecek mi? Yukardan küçük kâğıtlarda gelen torba yasa maddelerini, kişiye özgü kanunları artık yapmayacak mı? Aleniyete dökülmüş hırsızlık ve yolsuzluk iddialarını yüce divan yetkisini kullanıp denetleyebilecek mi?

Cumhurbaşkanı mevcut anayasal düzen için “parlamenter sistem fiilen bekleme odasında” dediğine göre, yeni anayasanın sonradan fark edeceği hoşuna gitmeyen hükümleri için benzer bir fiilî durumlar yaratmayacağından emin olamayız; öyleyse peşinen çiğnenecek bir anayasaya o kadar emek harcamanın ne alemi var? Bu ülkenin asayişini, düzenini emanet ettiğimiz İçişleri Bakanı çıkıp yeni anayasa için de “ben bu anayasayı tanımıyorum” derse, “ne yapalım bir kere yol oldu” mu diyeceğiz?

Anayasalar bir ülkenin başkanlık veya parlamenter olarak siyasî sistemini belirlemekten önce temel hak ve özgürlükleri garanti altına almak, yargı bağımsızlığını sağlam esaslara bağlayarak hukuk devletini işletmek ve iktidarı hukukla sınırlamak içindir. Anayasalar temel haklar belgesidir ve bu haklar iktidarlara haddini bildirmek için anayasal teminat altına alınır. Bugün temel hak ve özgürlüklerimiz, 82 Anayasası'nın bile koruyamadığı ölçüde tehdit ve baskı altında. Sürülme ve istiskal baskısı altındaki yargıçların bağımsız yargıya güç vermesi mümkün mü?

Yeni bir anayasa mı? Olur, tartışalım. Hiç olmazsa anayasanın ne işe yaradığını hatırlatmış, başkanlık sistemlerinin bile anayasa ile mukayyed olduğunu, egemenliği tek başına uhdesine alan kişiye göstermiş oluruz.

Yorumlar

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.

Bu Yazıyı Paylaş