Yeni Parti'ye Hazine Yardımı İçin Yasa Değişikliği Seçeneği

Özgür Özel liderliğinde 91 milletvekilinin katılımıyla kurulan ve TBMM'de AKP'nin ardından en çok sandalyeye sahip ikinci parti konumuna gelen Yeni Parti, siyasetin ana gündem maddesi haline geldi. Ancak partinin Meclis'teki gücüne rağmen Hazine yardımı alıp alamayacağı sorusu hukuki engellere takılıyor.

Mevcut Siyasi Partiler Kanunu Ne Diyor?

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ek 1’inci maddesi uyarınca, devlet yardımı alabilmek için doğrudan genel seçim performansı esas alınıyor. Yasal mevzuata göre bir partinin Hazine yardımından faydalanabilmesi için son yapılan milletvekili genel seçimine katılmış olması ve geçerli oyların en az yüzde 3’ünü alması gerekiyor.

Seçim Hukuku Dergisi Baş Editörü Doç. Dr. Fatih Güler, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, yalnızca Meclis'te grup kurmanın ya da yüksek milletvekili sayısına ulaşmanın devlet yardımı için yeterli olmadığını vurguladı. Güler, mevcut yasa değişmediği sürece Yeni Parti'nin ilk genel seçimde yüzde 3 oy barajını aşmadan Hazine yardımı alamayacağını belirtti.

Bahçeli'nin "Pay Verilsin" Önerisi ve Hukuki Durum

Tartışmayı tırmandıran çıkışlardan biri de MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’den geldi. Bahçeli, CHP’ye ödenen 1 milyar 815 milyon liralık Hazine yardımından, Yeni Parti’ye geçen milletvekili sayısı oranında pay aktarılmasının "etik" olacağını savundu.

Eski CHP Meclis Grup Başkanvekili Murat Emir ise Bahçeli’ye bu konuda yasal adım atılması çağrısında bulundu. Ancak uzmanlar, yasal bir düzenleme yapılmadan CHP'ye tahsis edilen ödeneğin başka bir partiye aktarılmasının hukuken imkansız olduğunu ifade ediyor.

Yasa Değişirse Süreç Nasıl İşler?

Doç. Dr. Fatih Güler, Meclis’in siyasi partilere yapılan devlet yardımlarıyla ilgili kanuni düzenleme yapmasının önünde anayasal bir engel bulunmadığına dikkat çekti. Anayasa'nın genel ilkeleri çizdiğini, detayların ise kanunla belirlendiğini ifade eden Güler, TBMM'de bir uzlaşı sağlanması halinde yapılacak bir yasa değişikliğiyle Yeni Parti'ye yardım yolunun açılabileceğini aktardı.

Hazine Yardımı Sisteminin Tarihsel Gelişimi

Türkiye'de siyasi partilere devlet yardımı ilk kez 1965 yılında uygulanmaya başlandı. 1983'te çıkarılan 2820 sayılı kanunla esaslar yeniden belirlenirken, 1995 anayasa değişikliğiyle "yeterli ve hakça mali yardım" ilkesi güvenceye bağlandı. 2005 yılına kadar seçimde barajı aşamasalar dahi Meclis'te grubu veya vekili bulunan partilere Hazine yardımı verilebilirken, 2005'te bu uygulama kaldırılarak oy oranı şartı tek kriter haline getirildi. Son olarak 2014 yılında yapılan düzenlemeyle yardım alma eşiği yüzde 3'e düşürüldü.