Yıllardır kayıptı, sonunda bulundu: Çingene Kızı mozaiğinin sır parçası Türkiye'ye döndü
ABD'de bulunan 'Çingene Kızı' mozaiğinin 13. parçası, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın başarılı diplomatik ve bilimsel çalışmalarıyla Türkiye'ye iade edildi. Bu iade, Zeugma'nın kayıp parçalarının bir araya getirilmesi yolunda önemli bir adım
Gaziantep'in sembollerinden, Zeugma Antik Kenti'nin gözbebeği 'Çingene Kızı' mozaiğinin uzun süredir kayıp olduğu düşünülen parçalarından biri daha, yıllar süren titiz bir takibin ardından anavatanına kavuştu. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın uluslararası alandaki tarihi eser iade çabalarının en önemli başarılarından biri olarak kayıtlara geçen bu gelişmeyle, büyük kompozisyonun bir parçası daha ait olduğu topraklara geri döndü. Daha önce Türkiye'ye getirilen 12 panelin ardından, ABD'de tespit edilen 13'üncü parça da başarılı bir diplomatik operasyonla kültürel mirasımıza eklendi.
ULUSLARARASI TAKİP VE BİLİMSEL KANITLAR SONUÇ VERDİ
Her şey, Grenoble Alpes Üniversitesi'nden araştırmacı Djamila Fellague'nin yaptığı çalışmalarla başladı. Fellague, bulduğu bir mozaiğin 'Çingene Kızı'nın büyük kompozisyonuna ait olabileceği ihtimalini değerlendirdi. Bu değerli bilginin Zeugma Kazı Başkanı Kutalmış Görkay aracılığıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı'na ulaşmasının ardından, bakanlık uzmanları hızla harekete geçti. Yapılan detaylı incelemelerde, panelin tessera renkleri, geometrik bordür düzeni, kompozisyon özellikleri ve kesme izleri gibi unsurların, 'Çingene Kızı' mozaiğinin bilinen diğer parçalarıyla büyük benzerlikler taşıdığı kesin olarak tespit edildi. Bu bilimsel kanıtlarla donanan bakanlık yetkilileri, Amerikan İç Güvenlik Birimi ile irtibata geçerek, iki ülke arasındaki ikili anlaşmaya da atıfta bulunarak panelin Türkiye'ye iadesini talep etti. Zeugma'nın geçmişte kaçak kazılara maruz kalmış olması ve 2018'de ABD'den iadesi sağlanan diğer 12 parçanın varlığı, hukuki süreçte Türkiye'nin elini güçlendiren önemli delillerdi.
BAKAN ERSOY: MİRASIMIZA SAHİP ÇIKMAYA DEVAM EDECEĞİZ
Amerikan İç Güvenlik Birimi'nin soruşturmasını tamamlamasının ardından, mozaik pano Chicago Başkonsolosluğu'na teslim edildi ve Turkish Cargo aracılığıyla Türkiye'ye getirildi. Bu önemli iade süreci, kamu kaynağı harcanmadan, uluslararası iş birliği ve bilimsel verilerle başarıyla tamamlandı. Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne teslim edilen eser, gerekli işlemlerin ardından Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi'nde, ait olduğu büyük kompozisyonla yeniden bir araya gelecek. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bu başarının gurur verici olduğunu belirterek, "Gaziantep'imizin gözdesi Zeugma’nın simgesi ‘Çingene Kızı’ mozaiğinin kayıp parçalarından birini daha Amerika Birleşik Devletleri’nden ülkemize kazandırdık. Kültür varlıklarımızın izini dünyanın neresinde olursa olsun sürmeye, medeniyet mirasımıza sahip çıkmaya devam edeceğiz." dedi. 1998 yılında Zeugma Antik Kenti'nde bulunan ve 'Çingene Kızı' olarak bilinen Maenad başı tasvirini içeren bu büyük taban mozaiği, aslında Dionysos kültü ile ilişkilendirilen bir kompozisyonun parçasıydı.