Yılmaz Odabaşı, Nazlı Ilıcak, yazdı
Özgür basını hedef alan 14 Aralık operasyonuna tepkiler yükselmeye devam ediyor. Bugünkü Demokrasi kürsüsünde gazetecilerden Yılmaz Odabaşı ve Nazlı Ilıcak görüşlerini kaleme aldı

Basın özgürlüğü meşru bir hak ve demokratlık bir vicdandır
Hayata akıl ve vicdanla mı bakacağız, yoksa kafalarımızdaki sığ şablonlarla mı? Rasyonel mi bakacağız, dogmalarla mı?
Yazmanın doğasında, vicdanında kimilerinin bihaber olduğu, fakat evrensel anlamda kabul görmüş ilkeler vardır. Yazıyla iştigal eden herkes, yazının haysiyeti namına bu ilkeleri benimsemekle yükümlüdür.
Bunların ilki basın, düşünce ve ifade özgürlüğüne -koşulsuz- saygıdır. Bu yüzden Voltaire: “Düşüncelerine katılmıyorum ama senin düşüncelerini savunma hakkını sonuna kadar destekleyeceğim.” demiştir. Elinde bir kalem taşıyan herkes, basın, düşünce ve ifade özgürlüğünün gasp edildiği her yerde vicdani mükelleftir ve bu, tartışılmazdır.
Bir diğeri “muhalif olma” hakkıdır. Herkesin bizim gibi düşünmesini dayatmak, totaliter, dahası faşizan bir yaklaşımdır. Bize katılmayanların, bizim gibi düşünmeyenlerin ifade hakkına saygılı olmak, değil yazı adamlarının, demokratik toplumlarda iktidarların da güvence altına almaya mecbur olduğu bir “hak”tır. “Ben senden hoşlanmıyorum; bu yüzden seni yok edeceğim!” gibi bir mantalite, irkiltici, dehşet verici ve Nazilerin Yahudilere yönelik bakış açısı ve bunun getirdiği barbarca soykırımları çağrıştırıcı niteliktedir.
Otuz yıldır yayın ve basın dünyasının içindeyim. Diyarbakır Askeri Cezaevi’nde yattığım, Güneydoğu’da sekiz yıl fiili gazetecilik yaptığım ve akabinde düşünce suçlarından bu ülkenin pek çok hapishanesinde yattığım dönemler, “vicdan” ve “empati” tanımlarına dair bana çok şey öğretti.Barbarlar, empati kuramadıkları ve vicdanlarını insanlaştıramadıkları için barbarlardı ve barbarlar, en çok da algısal sığlıkları nedeniyle empati kuramadıklarını imha ediyorlardı.
Bugün, antidemokratik bütün yaptırımlarıyla gemiyi azıya almış, despotizme yönelmiş bu AKP hükümeti, bir askeri darbeyle görevinden uzaklaştırılsa, bu siyasal iktidardan hayli tiksinti duymama ve çekip gitmelerini istememe rağmen- kesinlikle karşı çıkarım. Çünkü her şey demokratik zeminde, demokrasinin gereklerine denk olmalıdır.
Bu ülkenin muhalif medyasında binlerce yazı yazmış biri olarak, bilirim ki askeri darbe dönemleri dahil bir gazetede en son alınması gereken kişi genel yayın yönetmenidir. Bir gazete yaptığı yayınlarla siyasal iktidar muhaliflerinin elini güçlendirmiş olabilir; kamuoyunu bilgilendirme, haber ve bilgi iletme, medyanın asli görevidir ve herkesin siyasal iktidarın dümen suyuna gitmek gibi bir yükümlülüğü olamaz. Bu, Tayyip Erdoğan’ın kişisel düşü olsa da demokrasiyi bağlamaz. Filan gazete “operasyonel yayın yaptı” gibi bir gerekçe akıl ve izanın alamayacağı bir yaklaşımdır. Toplumun kapalı kapılar ardında neler olup bittiğini öğrenmesi, en meşru hakkıdır ve medya, muhalefet etmek, eleştirel bakmak ve haber yapmak konusunda görevini aksatmamalıdır. Bir süreli yayında yer alan haber ve bilgiler, yanıltıcı, bazı kişi ve kurumları haksız yere zan altında bırakan, hatta iftira ve kasıt içeren muhtevadaysa, basın kanununda tekzip hakkı vardır. Zan altında kalan kişinin dava açma, o kişi adına yargıçların dava açma hakkı meşrudur.
Davayı açarsınız; toplanan deliller, tanıklar vb. o medya organının lehine değilse, gerekli yargılamayı yapar, hükmü verirsiniz. Hüküm verilmesi de yeterli değildir; o hükmün Yargıtay’da onanması gerekir.
Yargıtay’ın bir hükmü onaması da bir gazete yayın yönetmenini yaka paça almayı meşru kılmaz. Bu konularda gazetelerin vd. süreli yayınların yazı işleri sorumludur. Yazı işleri müdürünü hukuksal bir prosedürü izleyerek yargılayabilir, ama bir gazetenin beynini, yani yayın yönetmenini asla keyfiyetle alamazsınız.
Bu ülkede ve dünyada böylesi faşizan bir tutumun karşısında duracak milyonları bulur ve bunun ne haklı ne de hukuksal olabileceğini hiç kimseye anlatamazsınız.
Siyasal iktidar olmak, hoşuna gitmeyeni, muhalifini yaka paça alma hakkını sana asla vermez. Böylesi yaklaşımlara kayıtsız kalanlar da, bir gün bu antidemokratik yaptırımların ucu kendilerine dokunduğunda, demokrasinin herkese lazım olduğunu kavramakta geç kalmış olacaklardır. Değil siyasal iktidar, mahalle muhtarı olsan, muhaliflerine ve onların hukuksal haklarına saygılı olmakla yükümlüsündür. Dünyanın hiçbir yerinde bunun başka bir tanımı ve yorumu yoktur.
Düşünce ve ifade hakkına saygılı olmak, benim için de ilkesel bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımımı kınayanlar, ifade özgürlüğünün evrensel normlarından bihaber, dünyayı kendi dar şablonlarıyla kuyuya düşmüş bir kurbağanın gökyüzünü gördüğü kadar algılayanlardır. Düşünce ve ifade özgürlüğüne saygılı olmak, düşüncesine katıl ya da katılma herkesin düşünce ve ifade hakkına saygılı olmaktır. Burada söz konusu olan fiili bir şiddet eylemi değil, evrensel normlarda tanımlanmış basın özgürlüğüdür ve kendi adıma bu hak ve özgürlüklerin hayata geçirilmesi, koşulsuz uygulanması ve herkes için geçerli olabilmesi için her şeyimi feda ederim. Aksi halde demokratlık, örneğin, dünyanın her ülkesinde konuşabilen bir Orhan Pamuk’u, kendi ülkesindeki üniversitede konuşturmamak ya da birilerinin mağduriyeti karşısında ellerini ovuşturup “oh olsun” diyebilecek kadar paçoz, sığ ve ucuz bir şey değildir.
Demokratlık, bir “vicdan”dır ve yalnız kendimize, kendi saçaklarımıza değil, farklı saçaklardaki mağduriyetlerle de empati kurabilmek, basının temel hak ve yasalarına ve temel evrensel doğrulara koşulsuz, tereddütsüz saygılı olmaktır.
Bir kez daha vurgulamayı bir sorumluluk sayarak: Düşüncelerine katıldığım ya da katılmadığım bütün gazeteciler derhal serbest bırakılmalı ve herkesin muhalefet yapma hakkı her anlamda güvence altına alınmalıdır. Yılmaz Odabaşı - Şair-yazar ve gazeteci
MEDYAYA GÖZDAĞI
17/25 Aralık yolsuzluk operasyonlarından sonra Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, bu tertibin sorumlusu olarak kendisini kurtarmak için Cemaat’i hedef gösterdi. Yani aynı Balyozcuların, Ergenekoncuların taktiğini uyguladı. Medyaya da büyük bir baskı uygulamak suretiyle yolsuzluk haberlerinin yayınlanmasını engellemeye çalıştı. Bir kısım medya, bu verilen gözdağından çekindi. Bazı haber kanalları ne polis ne de avukatların düşüncelerine yer veriyor. Buna mukabil, güdümlü ve bir yerlerden yönlendirildikleri belli olan angajmanlı gazeteciler sürekli konuşuyor ve her şeyden yine Cemaat’i sorumlu tutuyor.
Bu durumu benimsemeyen birkaç medya kuruluşundan biri de Samanyolu Grubu, Zaman Gazetesi. Tayyip Erdoğan, bundan büyük bir rahatsızlık duyuyor. Susturmak için her yolu deniyor. Bank Asya’nın bile üzerine geldi. Her gün ağza alınmadık küfürler ediyor. Ama susturamadı. Bu medya gerçeklerin üzerine gitmeye devam ediyor. Bence bu operasyonun sebebi bu: Bir gözdağı vermek ve susturmak, 25 Aralık yolsuzluk iddialarından kurtulmak.
Cumhurbaşkanı yolsuzlukların üstünü örtmek için her şeyi yapmaya kararlı. AB hukuk dışı adımlara müdahale ediyor. Cumhurbaşkanı ise onlara ‘ben sizi takmam’ cevabını veriyor. Ama tabiî ki bu kadar sözün arkasında duracak yetkilere sahip değil. Türkiye’nin kaç yıllık politikası var. AK Parti’den önce de devam eden bir politika bu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, belli ki AB’nin hukuk adına, özgürlükler adına müdahalesinden rahatsız. Maalesef Türkiye zor durumda. Binmişiz bir alamete, gidiyoruz kıyamete
