Yumaklı: Su kaynakları yüzyıl sonunda %25 azalacak

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye'nin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalmasının beklendiğini belirtti. Bakan Yumaklı, iklim değişikliğinin su kaynakları ve tarımsal üretim üzerindeki etkilerine karşı önleyici tedbirlerin önemine ve risklerin önceden yönetilmesine dikkati çekti.

Küresel Isınma ve Buzul Kayıpları

Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında 'Dağ Gündeminin İlerletilmesi: Hedef Aşımı Koşullarında Buzullar, Kriyosfer ve Dayanıklılık' başlıklı toplantıda konuşan Bakan Yumaklı, 2024 yılının kayıtlara geçen en sıcak yıl olduğunu ve küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,43 derece üzerine çıktığını söyledi. Kriyosferin, küresel iklim sisteminin ve su döngüsünün vazgeçilmez bir parçası olduğunu belirten Yumaklı, özellikle dağlık bölgelerdeki kar ve buz rezervlerinin nehir havzalarının su bütçesini düzenlediğini ve suyun mevsimsel dağılımını dengelediğini ifade etti. Buzulların ve kar örtüsünün kaybının, su kaynaklarından beslenen geniş coğrafyaların su dirençliliğini tehdit ettiğini vurgulayan Yumaklı, verilerin yüzyıl sonuna kadar önemli buzul kayıpları yaşanabileceğine işaret ettiğini belirtti.

Türkiye'nin Su Potansiyeli ve Ulusal Plan

Türkiye'nin Akdeniz Havzası'ndaki konumu nedeniyle iklim değişimlerine karşı en hassas ülkelerden biri olduğunu belirten Bakan Yumaklı, “Ülkemizde 25 nehir havzasında yürüttüğümüz bilimsel çalışmalarla iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki muhtemel etkilerini 2100 yılına kadar değerlendirdik. Projeksiyonlarımız ortalama sıcaklıkların 6 dereceye kadar artabileceğini ortaya koymaktadır. Bu değişimlerin artan buharlaşmayla birlikte kullanılabilir su kaynakları üzerinde de önemli sonuçları olacaktır. Ülkemizin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin Yüzyıl sonuna doğru yüzde 25 azalacağını öngörüyoruz” dedi. Yumaklı, Türkiye'nin yaklaşımının krizleri yönetmek yerine, riskleri önceden yönetmek olduğunu söyledi. Temiz su kaynaklarına ulaşımın bir beka meselesi olarak görüldüğünü belirten Bakan Yumaklı, 2026-2035 yıllarını kapsayan ulusal su planının açıklandığını ve su verimliliğini artırmayı hedeflediklerini dile getirdi.

Finansman ve Yatırım Alanları

Dağ sistemlerinin korunmasının en önemli boyutlarından birinin finansman olduğunu belirten Yumaklı, bilgi, teknoloji ve planlamanın tek başına yeterli olmadığını, somut yatırımlara dönüşmesi için sürdürülebilir finansman mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Öncelikli yatırım alanları arasında dağ havzalarındaki buzulların izlenmesi, su bütçelerinin güncellenmesi, hidrolojik modelleme kapasitesinin geliştirilmesi ile tahmin ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesinin bulunduğunu kaydetti.

Bütçe ve Özel Sektör İş Birliği

Kamu bütçesinin yanı sıra hibe ve kredi desteklerinden, kamu özel iş birliği modellerinden faydalandıklarını aktaran Bakan Yumaklı, Dünya Bankası ile 819 milyon dolar bütçeli Türkiye 2. Sulama Modernizasyon ve Su Verimliliği Projesi'ni yürüttüklerini belirtti. Ayrıca 600 milyon dolar bütçeli Türkiye Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Projesi'nin de bu yaklaşımın somut örneklerinden biri olduğunu söyledi. Özel sektörü iklim direncinin ve su verimliliğinin geliştirilmesinde stratejik bir paydaş olarak gördüklerini ve Ziraat Bankası aracılığıyla basınçlı sulama yatırımlarına kredi ve faiz desteği sunduklarını ekledi.

COP31'in Önemi

Bakan Yumaklı, COP 31'i, iklim değişikliğiyle mücadele tahammüllerini somut sonuçlara ve uygulamalara dönüştürmek için önemli bir fırsat olarak gördüklerini vurguladı. Buzulları korumanın, gelecek nesillerin yaşamını korumak olduğunu belirten Bakan Yumaklı, etkinliğin uluslararası iş birliğine ve ortak sorumluluk bilincine katkı sağlamasını diledi.