Zelek'te balıkçılık projesi Meclis'e taşındı

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Rize'nin Pazar ilçesine bağlı Zelek köyündeki kafes balıkçılığı projelerini Meclis gündemine taşıyarak Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'ya bir soru önergesi sundu.

Havalimanı sonrası balıkçılık alanları daraldı

Karaca, soru önergesinde, Rize-Artvin Havalimanı inşaatı nedeniyle Zelek köyü dahil 7 köyün deniz erişiminin kısıtlandığını ve kıyı balıkçılarının avlanma sahalarının yaklaşık yarısının kullanılamaz hale geldiğini belirtti. 2022'de mağduriyetleri gidermek amacıyla Zelek Balıkçı Barınağı ve iskelesinin büyütülerek 8 köyün kullanımına açıldığını ancak bu durumun bölge halkının rızası ve ekolojik denge gözetilmeden yeni bir rant alanına dönüştürüldüğünü iddia etti. Bölgede toplam 12 bin ton kapasiteli üç ayrı kafes balıkçılığı projesinin hayata geçirilmek istendiğini, projelerin 4 bin tonluk kısmının Kuzuoğlu Grubu'na, 8 bin tonluk kısmının ise Güneysu İlim Öğrenenlere Yardım Vakfı'na (GÜNVAK) ait olduğunu belirtti.

ÇED süreci ve kuş raporu tartışmaları

Karaca, bölge halkının tepkisinden çekinildiği için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin Merdivenli köyü üzerinden yürütüldüğünü ve Zelek halkı ile kooperatifin yargıya taşıdığı somut gerekçelerin görmezden gelindiğini ifade etti. Proje kapsamında Rize-Artvin Havalimanı yönetiminin, kafes balıkçılığının kuş popülasyonunu artırarak uçuş güvenliğini tehlikeye atacağı gerekçesiyle projeyi reddettiği yönündeki raporun “sümen altı” edildiğini öne sürdü. Devlet Hava Meydanları İşletmesi'nin (DHMİ), kuş popülasyonunun artması durumunda yaşanabilecek uçuş kazalarının sorumluluğunu yatırımcı firmanın üstlenmesi şartıyla projeye onay verdiğini, bu durumun halkın can ve uçuş emniyetini özel bir şirketin taahhüdüne terk ettiğini savundu. Hukuki süreçte teknik hatalar içeren raporların idare mahkemelerince dikkate alınmadığını ve Danıştay'ın dosyayı “incelemeksizin reddettiğini” ileri sürdü. Proje ile yılda yaklaşık 4 bin ton balık dışkısı ve kimyasal yem atığının bölgede “ekolojik bir yıkıma” neden olacağını ve balıkçıların üretim araçlarını tamamen yok edeceğini belirtti. Daha önce mülki idare amirleri ve AKP İl Başkanlığı tarafından halka projeden vazgeçildiği yönünde sözler verildiğini, ancak Kuzuoğlu Grubu'nun devletten %50 hibe desteği almasıyla baskıların arttığını iddia etti.

Halkın direnişi ve Bakan'a sorular

Karaca, geçen hafta proje alanını ziyaret ettiklerinde, limanda şirkete ait kafes balıkçılığı malzemelerinin jandarma tarafından 7/24 korunduğunu gözlemlediğini ve vatandaşların da projenin yapılmaması için direnişlerini sürdürdüğünü aktardı. Bölge halkının “Biz burada açgözlülüğe karşı mücadele ediyoruz” dediğini belirtti. Bakan Yumaklı'ya, Zelek Balıkçı Limanı'nın kapı kilitlerinin kırılarak bir kamu alanının şirkete peşkeş çekilmesinin yasal dayanağını, yasal kiracı kooperatifin rızası ve mahkeme kararı olmadan bir özel şirketin limanı işgal etmesine göz yuman yetkililer hakkında idari ve adli soruşturma başlatılıp başlatılmayacağını, DHMI'nin onay yazısının hangi mevzuata dayandığını, Rize Valisi ve Güneysu Belediye Başkanı gibi kamu görevlilerinin GÜNVAK yönetiminde yer almasının ve projenin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın oğluyla ilişkilendirilmesinin kamu gücünün şirketler ve vakıf lehine kullanıldığına kanıt olup olmadığını, projenin ekolojik tahribatının ve geçimini balıkçılıkla sağlayan hanelerin gelir kaybının hesaplanıp hesaplanmadığını, projeden vazgeçildiğine dair verilen taahhütlerden sonra projenin yeniden ortaya çıkmasında devlet hibeleri ve rant hesaplarının payını ve yöre halkının direnişine uygulanan jandarma ablukasının son verilip verilmeyeceğini ve hukuksuz projenin ruhsat ve onaylarının iptal edilip edilmeyeceğini sordu.