Zengezur Koridoru: Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Önem

Orta Asya, Hazar Bölgesi, Azerbaycan ve Ermenistan’ı Türkiye’ye bağlayan Zengezur Koridoru, Orta Koridor’un önemli bir parçası olarak öne çıkıyor. Ağustos ayında “Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Hattı”nın temeli atıldı. Uzmanlar, Zengezur’un ticaret yanında enerji güvenliği için de büyük potansiyel taşıdığını vurguluyor; Avrupa’nın alternatif enerji güzergahları için stratejik bir hat olarak görülüyor.

JEOPOLİTİK VE JEOSTRATEJİK AVANTAJ

ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oktay Tanrısever, Zengezur Koridoru'nun Hazar enerji kaynaklarını Türkiye ve Avrupa'ya ulaştırmada en kısa yolu oluşturacağını, bu nedenle kritik önem taşıdığını söyledi. Daha az ülke geçişi ve Rusya'ya uzaklığı nedeniyle stratejik önemine dikkat çeken Tanrısever, petrol, doğal gaz veya elektrik iletimi için kullanılabileceğini ancak güvenlik endişelerinin giderilmesi gerektiğini belirtti. Ermenistan iç politikası ve Rusya'nın politikalarının netleşmesinden sonra enerji yatırımlarının başlayabileceğini ifade etti. Tanrısever, koridorun Türkiye'nin bölgesel enerji merkezi olma hedefini destekleyeceğini ve enerji kaynağı çeşitliliğini artıracağını vurguladı.

AB VE ABD'NİN DESTEĞİ

AB ve ABD'nin Zengezur Koridoru'nu Rusya'dan bağımsız bir enerji koridoru olarak stratejik olarak desteklediğini belirten Tanrısever, koridorun Rusya'nın bölgesel etkisinin azalmasına ve Avrupa enerji güvenliğine katkı sağlayabileceğini söyledi. Koridorun bölgedeki enerji geçişine somut katkı sağlaması için orta ve uzun vadeye odaklanılması gerektiğini, siyasi ve diplomatik görüş birliğinin sağlanmasıyla 3-5 yıl içinde altyapının hayata geçirilebileceğini belirtti.

ENERJİ KORİDORLARININ TAMAMLAYICI HALKASI

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Aydın, TANAP, TürkAkım, BTC ve İran doğal gaz boru hatlarının Türkiye üzerinden geçtiğini ve Türkiye'yi doğu-batı yönlü ana enerji geçiş hattı haline getirdiğini hatırlattı. Zengezur Koridoru'nun ise Hazar havzası ile Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanan enerji koridorlarının tamamlayıcı bir halkası olduğunu, kara/demiryolu bağlantısı yanında boru hatları, elektrik iletim hatları ve fiber optik iletişim altyapısı için yeni bir güzergah oluşturacağını ifade etti. Aydın, koridorun bugün enerji hattı olmadığını ancak ileride yeni gaz bağlantıları, petrol boru hatları ve elektrik enterkonneksiyonu için kullanılabileceğini, hatta Türkmen gazının da bu geçiş üzerinde taşınabileceğini belirtti. ABD'nin koridoru Rusya ve İran'ın etkisini sınırlamak için stratejik bir hat olarak gördüğünü, AB'nin ise Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Rusya'ya enerji bağımlılığını azaltmak için bu güzergaha büyük önem verdiğini vurguladı. Çin'in ise Zengezur'u “koridor savaşlarının yeni cephesi” olarak değerlendirdiğini ve Güney Kafkasya ve Orta Asya'daki lojistik ağlara yatırım yaptığını sözlerine ekledi.