Zeytinyağında Fahiş 'fiyat'
Sağlıklı yaşamın vazgeçilmez besini zeytinyağında fiyatların 25 TL’ye doğru başdöndüren bir hızla ilerlemesi tüketimi düşürüyor. 5 litrelik tenekede 107 liralık etiketi gören vatandaş, hızla yağdan uzaklaşıyor

Sağlıklı yaşamın vazgeçilmez besini zeytinyağında fiyatların 25 TL’ye doğru başdöndüren bir hızla ilerlemesi tüketimi düşürüyor. 5 litrelik tenekede 107 liralık etiketi gören vatandaş, hızla yağdan uzaklaşıyor
Üretici fiyatları geçen yıl 7 lira olan zeytinyağının bu yıl sezon başı fiyatları, artan iç talep ve Dünya fiyatlarındaki yükseliş yüzünden üretim bölgesinde toptan 13 lira seviyesinde seyrediyor. Ambalajlandıktan sonra market rafında litresi ortalama 20 lirayı aşıp 25 liraya yönelen zeytinyağının 5 litrelik teneke ambalaj fiyatı ise 110 lirayı buldu. Marmarabirlik Yönetim Kurulu Başkanı Hidamettin Asa, ithalat izni için girişimde bulunulmasını yorumlarken, “Ülkede yılda ortalama 450 bin ton sofralık zeytin üretimi varken ithalat için müracaat edilmesi, bardağı taşıran son damladır. Bu girişim üreticiyi bitirmeye yönelik bir projedir” dedi. Öyle anlaşılıyor ki; önümüzdeki yıllarda bırakın zeytinyağının pahalı olmasını, barışın simgesi olan zeytin ağaçlarını arar olacağız.
Mal pazara indirilmedi
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Emre Uygun, üreticinin “fiyatların yükseleceği” beklentisi ile malını pazara indirmemeyi tercih etmesi sebebi ile fiyatların yüksek bantta ilerlediğini, bu sezon içerisinde gerileme beklenmediğini belirtti. Fiyatın yüksek seyretmesinin iç tüketimi düşürdüğünü, tüketicinin raftaki fiyatları görünce zeytinyağından uzaklaştığını dile getiren Uygun, birçok tüketicinin de “beyaz ambalaj” olarak adlandırılan markasız ürünlere yöneldiğini söyledi.
İnternet üzerinden de zeytinyağı alışverişinin bu yıl hareketlendiğine ilişkin bilgiler aldıklarını ifade eden Emre Uygun, “Bazı tüketiciler bir araya gelerek toplu satın alım yolunu tercih ediyor. Fabrikalarla doğrudan temasa geçerek sipariş veriyorlar. Bu fiyat açısından avantaj getirse de, tağşişli yani farklı yağlarla karıştırılmış zeytinyağı riskini de gündeme getiriyor” dedi.
İhracat durmak üzere
Türkiye’nin bu yıl zeytinyağı dış satışında yüksek ihracat beklediğine dikkati çeken Emre Uygun, yağ fiyatlarının dünya ortalamasının üzerine çıktığına değinerek, “Geçen sene zeytinde ’yok yılı’idi ve sezon başından haziran ayına kadar 15 bin tonluk ihracat gerçekleşmişti. Bu yıl ise aynı dönemde ancak 9 bin ton mal satabildik. Geçen yıla en kötü sezon diyorduk, ama, bu sezon daha da kötü oldu. Birçok ihracatçı mal sattığı ülkelerdeki market raflarını kaybetti” diye konuştu. Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Başkan Vekili ve Ana Gıda Genel Müdürü Ümit Ersoy ise geçen yılın ikinci yarısında fiyatların artmaya başlamasıyla zeytinyağı tüketiminin gerilemeye yaşandığını, Haziran ayı itibarı ile bu gerilemenin yüzde 15’i bulduğunu belirtti.
Fiyat farkı büyüdü
Fiyatın tüketiciyi olumsuz etkilediğine işaret eden Ersoy, “Zeytinyağı ve ayçiçek yağı raf fiyatları arasındaki farkın büyümesi, zeytinyağına yürekten bağlı olmayan tüketicilerin alımlarını düşürdü. Zeytinyağı tüketimi fiyat değişiklerine karşı hassas. Bu ürünün faydaları anlatıldıkça fiyat değişiklikleri tüketimi daha az etkileyebilir” ifadelerini kullandı. Ümit Ersoy, sektördeki bütün firmaların ambalajlı girdikleri pazarları kaybetmemek için mücadele verdiğini de sözlerine ekledi.
Tereyağ ile yarışıyor
Zeytinyağının raflarda yarıştığı tereyağının en ucuz fiyatı ise 25 ile 30 lira arasında değişiyor. Trabzon yayık tereyağı 36 liradan, İzmir-Tire pastörize kahvaltılık tereyağı 23 liradan satılıyor. Topak tereyağının yarım kilosu ise 23 liraya raflarda satışa sunuluyor. Araştırmalara göre; Türkiye’de ortalama yıllık kişi başına tereyağı tüketimi 1,5 kilogram. Bu rakam, 4-5 kg olan dünya ortalamasının oldukça altında bulunuyor. Türkiye tereyağı üretiminde 2007-2008 döneminde % 14’lük yıllık büyüme görülürken, 2009’da % 21’lik büyüme kaydedildi. Geçmiş yıllara göre 2010 yılında tereyağı üretiminde artış oranında azalma gözlenmesine rağmen bir önceki yıla göre % 6 oranında artış olarak üretim 32.978 tona ulaştı. 2010 yılında toplam arz bir önceki yıla göre % 3,5 oranında artarak 50 bin ton, toplam kullanım % 3,4 oranında artarak 44 bin ton olarak gerçekleşti. Türkiye’nin süt ürünleri ithalatında öncelikli ürünler arasında yer alan tereyağının, yurtiçi üretimindeki artışa bağlı olarak 2010 yılı ithalatı bir önceki yıla göre %13 oranında azalarak yaklaşık 12 bin olurken, ihracatı %18 oranında artarak sadece 213 ton oldu.
