1300 yıllık ekmeklerdeki Hz. İsa figürü şaşırttı: 2 yıllık titiz çalışma sona erdi

Karaman'da bulunan ve üzerinde Hz. İsa figürü ile çeşitli bezemeler taşıyan 1300 yıllık 5 kömürleşmiş somun ekmeğinin konservasyon ve restorasyon çalışmaları, Ankara'da 2 yıl süren titiz bir çalışmanın ardından tamamlandı. Eserler, yakın zamanda ziyaretçilerle buluşmaya hazır hale getirildi.

ERKEN HIRİSTİYAN RİTÜELLERİNDEN KALMA

Karaman'daki Topraktepe (Eirenepolis) Antik Kenti'nde 2023 yılında yapılan kazılarda, M.S. 7 ve 8'inci yüzyıllara ait 5 adet kömürleşmiş somun ekmek bulundu. Ekmekler, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı'na teslim edildi. Somunlardan birinde, 'Kutsal İsa'ya şükranla' yazılı Yunanca bir yazıt ve alışılmadık bir biçimde 'Ekici' veya 'Çiftçi İsa' olarak tasvir edilmiş bir Hz. İsa figürü yer alıyor. Diğer dört ekmekte ise Malta haçı biçiminde baskı bezemeler tespit edildi. Erken Hıristiyan ritüellerinde kullanılan süslü arpa somunları (komünyon) olduğu belirlenen bu ekmeklerin, Anadolu'da bugüne kadar en iyi korunmuş örnekler olduğu ifade edildi.

İLK DEFA RASTLANAN BİR BULGU

Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Kimyager Mustafa Cengiz Özduygulu, ekmeklerin analizlerinin Atom Enerjisi Kurumu'nda yapıldığını ve bu tür figürlü ekmeklere ilk defa rastlandığını belirtti. Özduygulu, ekmeklerin tılsım amaçlı kullanılmış olabileceğini, buğday ve çavdar siloları içinde atılı vaziyette bulunduklarını ve bereketi artırmak veya nazardan korunmak amacıyla konulmuş olabileceklerini düşündüklerini söyledi. Ekmeklerin mayasız olduğu ve bir kalıba basılarak şekillendirildiği, bu nedenle korunma ihtiyacı doğduğu ve 2 yıllık bir Ar-Ge çalışması sonucunda sağlamlaştırılarak ziyaretçiye sunulabilir hale getirildiği açıklandı.

EKMEĞİ KENDİ NEMİNDE KORUMAK

Restoratör Konservatör İlknur Elyıldırım ise, kazı ekibinin ekmekleri toprağıyla birlikte nemli şekilde kaldırarak laboratuvara ulaştırdığını ve analizler sonucunda ekmek olduklarının anlaşıldığını ifade etti. Türkiye'de ve yurt dışında benzer bir çalışma olmadığını belirten Elyıldırım, ekmeği kendi neminde korumaya devam ettiklerini, yaklaşık 2 yıl süren testler ve araştırmalar sonucunda hangi malzeme ve yöntemle müdahale edeceklerini tespit ederek konservasyon ve restorasyonu gerçekleştirdiklerini söyledi. Artık hangi yöntemi uygulayacaklarını bildiklerini ve yeni parçalar gelmeye devam ettiğini de sözlerine ekledi.