AB'nin Türkiye politikası eşitlik ilkesini sorgulatıyor
Schengen başvurularındaki masraf, randevu ve bekleme sorunları iş, eğitim ve turistik seyahatleri zorlaştırıyor. 1963 tarihli Ankara Anlaşması'ndan bu yana tam üyelik sağlanmadı.

Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği için yarım asrı aşan bekleyişi ve Türk vatandaşlarının karşılaştığı vize güçlükleri, Birliğin eşitlik iddiasını sorgulatıyor. Üyelik kriterlerinin varlığı tartışmanın bir boyutu; bu kriterlerin ne ölçüde tutarlı uygulandığı ve Türkiye'ye yönelik yaklaşımda siyasi, kültürel ya da dinî önyargıların etkisi olup olmadığı da yanıt bekleyen sorular arasında.
Üyelik ölçütleri tutarlı uygulanmalı
Avrupa Birliği üyeliği yalnızca nüfus, ekonomi veya sanayi kapasitesine göre belirlenmiyor. Demokrasi, hukuk devleti ve temel haklar da sürecin önemli ölçütleri. Bu nedenle Türkiye'nin büyüklüğünü, Avrupa ekonomisine katkısını ya da stratejik konumunu tek başına üyelik gerekçesi saymak yeterli olmaz. Ancak Bulgaristan, Romanya ve Yunanistan gibi üyelerde yolsuzluk, hukuk devleti ve kamu yönetimi sorunlarının tartışılmış olması, Türkiye'de ölçütlerin herkese aynı biçimde uygulanıp uygulanmadığı sorusunu güçlendiriyor.
Buradaki mesele, üye ülkelerde sorunların bulunmasını Türkiye'nin üyeliği için otomatik bir gerekçe olarak sunmak değil. Asıl beklenti, aynı ilkelerin her ülke için şeffaf ve hakkaniyetli biçimde değerlendirilmesi. Kriterlerin uygulanmasında farklılık olduğu algısı, üyelik sürecine duyulan güveni zedeliyor ve Türkiye'nin neden uzun süre kapıda beklediği tartışmasını canlı tutuyor.
Vize güçlüğü gündelik hayatı etkiliyor
1963'te imzalanan Ankara Anlaşması'ndan bugüne tam üyelik gerçekleşmedi. Bu uzun süreç, Türk iş insanlarının, gazetecilerin, akademisyenlerin, öğrencilerin ve turistlerin Avrupa'ya seyahat ederken karşılaştığı bürokratik engellerle birlikte değerlendiriliyor. Schengen vizesi başvurularındaki yüksek masraflar, randevu bulma güçlüğü ve uzun bekleme süreleri, kısa süreli ziyaretleri dahi zorlaştırabiliyor.
Avrupa'yla ticaret hacmi dikkate alındığında, seyahat özgürlüğüne getirilen böylesi sınırlamaların gerekçesi ayrıca sorgulanmalı. Bu kısıtlamalar, yalnızca devletler arasındaki ilişkilerle sınırlı bir tartışma değil. Bir iş görüşmesi, eğitim faaliyeti ya da turistik ziyaret için başvuru yapan kişi açısından zaman ve masraf yükü anlamına geliyor. Üyelik müzakerelerinin geleceği ayrı bir konu olsa da vize süreçlerinde eşit muamele talebi kendi başına önem taşıyor.
Kültürel önyargı sorusu da tartışılıyor
Türkiye'nin Müslüman nüfusunun ağırlıkta olduğu bir ülke olması, Avrupa'daki bazı siyasi çevrelerin üyeliğe karşı çıkışlarıyla birlikte kültürel ve dinî önyargı iddialarını gündeme getiriyor. Bu iddialar, Türkiye politikasında teknik üyelik ölçütlerinin yanı sıra kimlik tartışmalarının da etkili olup olmadığı sorusunu doğuruyor. Buna karşılık Avrupa'daki tüm ülkelerin ve toplum kesimlerinin bu konuda ortak bir tutum sergilediği ileri sürülemez.
Türkiye'nin demokrasi, hukuk ve insan hakları konularındaki uygulamaları eleştiriye açık olabilir. Ancak Birlik, eşit davranma ve ayrımcılığı önleme ilkelerini benimsediğini söylüyorsa Türkiye politikasında da tutarlı hareket etmeli. Uzun üyelik bekleyişinin ve vize engellerinin yalnızca üyelik kriterlerinden mi, yoksa siyasi ve kültürel etkenlerden de mi kaynaklandığı sorusu bu nedenle önemini koruyor. Yanıt ne olursa olsun, adil muamele beklentisinin karşılanması için kararların açık ve aynı ölçütlere dayalı olması gerekiyor.
Bakmadan Geçme
AB, Ukrayna için ortak borçlanmayı yeniden değerlendiriyor
Moldova vizesiz seyahati kaldırıyor mu? Türkiye dahil 11 ülke
Oktay: 70 yıldır aynı şeyleri konuşmanın anlamı yok
Bahçeli: Avrupa Türkiye'ye talimat veremez
Oktay: Avrupa, Türkiye'yi stratejik ortak görmeli
Bakan Bolat, Brüksel'de AB'li yetkiliyle görüştü
