SES: 2027 bütçesinde parasız sağlık hakkı yok
SES Ankara Şubesi, 2027 Sağlık Bakanlığı bütçesinin halkın sağlık hakkını ve çalışanların ihtiyaçlarını gözetmediğini savundu. Sendika, sağlık ve koruyucu hizmetlere ayrılan payın artırılmasını istedi.

Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Ankara Şubesi, Sağlık Bakanlığı’nın 2027 bütçesini protesto ederek halkın sağlık hakkının ve sağlık çalışanlarının ihtiyaçlarının gözetilmediğini savundu. Sendika üyeleri Ankara’da Numune Hastanesi önünde açıklama yaptı. Açıklamayı SES Ankara Şubesi yöneticisi Sabiha Akdeniz Günay okudu. Günay, bütçenin sağlık emekçilerine güvencesiz ve yoksulluk sınırında çalışma koşulları sunduğunu söyleyerek, “Bu bütçe; sağlık ve sosyal hizmet emekçilerine kölelik düzeninde açlık seviyesinde çalışma ve yaşam sunarken, halka ise parasız sağlık hakkı yok demektedir” dedi. Eylemde “Kamu özel işbirliğine değil, emekçiye bütçe”, “Koruyucu sağlık hizmetlerine bütçe” ve “Bütçede adalet insan hakkıdır” yazılı dövizler taşındı; “Çetelere değil, sağlığa bütçe” sloganı atıldı.

Aşı ve koruyucu hizmetlere ilişkin eleştiriler
Günay, aşı tedarikindeki gecikmeler nedeniyle bebek ve çocukların aşılarının zamanında yapılamadığını, rahim ağzı kanserine karşı koruyucu HPV aşısının programa alınmadığını belirtti. Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında izlenen bebek oranının yüzde 92’de, meme kanseri taramalarının ise yüzde 39’da kaldığını ve kızamık vakalarının arttığını aktardı. Kişi başına koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan 3 bin 861 liranın, beş mevsimlik grip aşısının bedeline karşılık geldiğini söyledi. Binlerce sağlık çalışanının atama beklediğini, aile hekimliğindeki performans uygulamalarının çalışanların iş ve gelir güvencesini zayıflattığını kaydeden Günay, Sağlık Bakanlığı’nın 2025 verilerine göre tüm sağlık basamaklarında hekime başvuruların 1 milyar 138 milyonu aştığını, kişi başına başvuru sayısının 13,2’ye yükseldiğini bildirdi. Başvurulardaki artışın muayene sürelerini kısalttığını, randevu bulmayı güçleştirdiğini ve çalışanların iş yükünü artırdığını ifade etti. Güvencesiz çalışma, angarya görevler ve sağlıkta şiddet riskine karşı etkin sevk sistemi ile güçlü birinci basamak hizmeti gerektiğini söyledi. Günay, Kamu-Özel İşbirliği modeliyle yapılan şehir hastanelerinin kamuya maliyetinin arttığını, sermayeyi beslediğini ve köklü devlet hastanelerinin kapatılmasına yol açtığını savundu. Özel hastanelerin sayısı ve sağlık hizmetlerindeki payı artarken cepten sağlık harcamalarının düşük gelirli ve kronik hastalığı bulunan kişileri zorladığını belirtti. Kadınlar, çocuklar, gençler, yaşlılar ve engellilerin ihtiyaçlarına yeterli kaynak ayrılmadığını; engellilerin toplumsal yaşama katılımı ve özel eğitim için ayrılan payın yüzde 1,3 olduğunu kaydetti. Sağlığın piyasa koşullarına bırakılamayacağını vurgulayan Günay, “Sağlık, piyasa koşullarına, bireylerin ekonomik gücüne ya da siyasal tercihlere bırakılabilecek bir hizmet alanı değil, devletin güvence altına almakla yükümlü olduğu temel insan hakkıdır” dedi. Sağlık bütçesinin tedavi hizmetlerinin yanı sıra hastalıklara yol açan koşulları ve sağlıklı yaşam için gerekenleri de esas alması gerektiğini söyledi. Kamu emekçileri ve halka kemer sıkma politikaları uygulandığını belirterek ücretlerin reel olarak azaldığını ve yoksullaşmanın arttığını ifade etti. Sağlık emekçilerinin ücretleri, çalışma koşulları ve sağlıkta şiddet olaylarının yeniden değerlendirilmesini istedi; çalışanların İngiltere ve Almanya gibi ülkelere göçünün de arttığını söyledi.
SES’in bütçe talepleri
SES, sağlık hizmetleri bütçesinin merkezi bütçedeki payının en az yüzde 10’a çıkarılmasını, koruyucu sağlık hizmetlerinin payının yüzde 40’a yaklaştırılmasını talep etti. Sendika; emekçiler ve halk üzerindeki vergi yükünün azaltılmasını, SGK primlerinin patronlardan tahsil edilmesini, ilaç ve tedaviye erişimin kamu güvencesine alınmasını, katkı payı ve ilave ücretlerin kaldırılmasını istedi. Talepler arasında şehir hastanelerinde Kamu-Özel İşbirliği modelinin sona erdirilmesi, döviz garantili ödemelerin durdurulması ve hastanelerin kamulaştırılması da yer aldı. SES, sağlık çalışanlarının kadrolu ve güvenceli istihdam edilmesini, performans ve teşvik yerine emekliliğe yansıyan temel ücret uygulanmasını, sağlıkta şiddeti önlemek için bağımsız bütçe oluşturulmasını istedi. Sağlık hizmetlerinin planlanmasına halkın ve emekçilerin katılması ile KHK’lerle ihraç edilen sağlık çalışanlarının göreve iadesi de talepler arasında sıralandı. SES Eş Genel Başkanı Mehmet Sıddık Akın da bütçeye tepki göstererek, “Bu bütçe ne yazık ki sermayeye peşkeş çekiliyor. Biz bu bütçeyi kabul etmiyoruz çünkü bu bütçede emekliler, sağlık çalışanları, halkın sağlığı yok. Bu bütçe sermayeyi memnun ederken bizleri nokta nokta itiyor” dedi. Akın, 86 milyonluk nüfusun 30 milyonunun açlık sınırının altında olduğunu, en zengin yüzde 1’lik kesimin milli servetin yüzde 35’ini alırken yoksul yüzde 50’lik kesime servetin yüzde 2,7’sinin düştüğünü söyledi. Örgütlü yapıları sağlık hakkı mücadelesinde birlikte hareket etmeye çağırdı. SES Ankara Şubesi Eş Başkanı İbrahim Kara, DİSK, KESK, TMMOB ve TTB’nin 12 Aralık’ta Ankara’da düzenleyeceği mitinge “İnsanca yaşayacak ücret, halk için bütçe, demokratik Türkiye” sloganıyla çağrı yaptı.
