ABD'den şaşırtan hamle: İran'a petrol yaptırımları geçici olarak rafa kalktı!

İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda başlayan ABD-İran müzakerelerinin ardından Washington'dan kritik bir karar çıktı. ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın petrol satışına yönelik bazı yaptırımları 60 günlük geçici bir süreyle kaldırdı. Bu muafiyet, 21 Ağustos'a kadar geçerli olacak ve İran'ın ham petrol ile petrokimya ürünlerinin üretimi, satışı ve sevkiyatını kapsayacak. En dikkat çekici nokta ise, İran'ın artık petrolünü ABD doları üzerinden satabilmesi ve doğrudan ABD'ye ihracat yapabilmesinin önünün açılması. Bu karar, İran'ın yaptırımları delmek için kullandığı dolaylı yolları ve karmaşık ticaret ağlarını büyük ölçüde gereksiz kılacak.

YAPTIRIMLARIN GERİ ÇEKİLMESİ NE ANLAMA GELİYOR?

Bu geçici muafiyet, sadece petrol ticaretiyle sınırlı kalmadı. Bankacılık işlemleri, sigorta ve taşımacılık alanlarında da önemli kolaylıklar sağlandı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in iddialarına göre, bu taviz karşılığında İran, Hürmüz Boğazı'nı açık tutmayı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerinin ülkeye geri dönmesine izin vermeyi taahhüt etti. Hatta JD Vance, UAEA ile görüşmelerin hemen başlayabileceğini ve denetçilerin en geç bu hafta içinde İran'a dönmesini beklediklerini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump da İran'ın kapsamlı silah denetimlerini kabul edeceğine dair bir tweet paylaştı. Ancak, Tahran cephesinden gelen açıklamalar bu iddiaları yalanlıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakei, nükleer denetimler konusunda 'hiçbir yeni taahhütte bulunmadıklarını' ve iş birliğinin yalnızca mevcut prosedürler çerçevesinde yürütüleceğini vurguladı.

BÖLGESEL GERİLİMİ AZALTMA ÇABALARI

Diplomatik kaynaklara göre, ilk tur görüşmelerde sadece yaptırımlar değil, aynı zamanda Hürmüz Boğazı'nın tam kapasiteyle yeniden açılması ve bölgesel ateşkes mekanizmaları da gündeme geldi. Katar ve Pakistan'ın ortak açıklamasına göre, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini sağlamak amacıyla bir 'iletişim hattı' kurulması konusunda anlaşıldı. Ayrıca, ABD, İran ve Lübnan arasında, arabulucu ülkelerin desteğiyle bir 'çatışmasızlık hücresi' oluşturulması da mutabakata bağlandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu mekanizmanın ilk gerçek sınavının Lübnan olacağını ifade etti. Bu adımlar, bölgedeki tansiyonu düşürme ve istikrarı sağlama yönünde atılan önemli diplomatik çabalar olarak değerlendiriliyor.