Akkuyu NGS'nin finansal krizi aşıldı: Putin'in devreye girmesiyle 'özel koridor' açıldı

Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali olan Akkuyu NGS, hem mühendislik ölçeği hem de finansal büyüklüğüyle dikkat çeken devasa bir proje olarak öne çıkıyor.

JP MORGAN BLOĞU VE SONRASI

Toplamda yaklaşık 20 milyar dolarlık maliyeti bulunan proje, Rusya Devlet Nükleer Enerji Kurumu Rosatom tarafından finanse ediliyor. Daha önce Rosatom'un Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin yapımı için ayırdığı yaklaşık 2 milyar dolarlık fon, ABD merkezli JP Morgan tarafından dondurulmuştu. Bu blokajın temel nedeni, Türkiye'ye doğrudan yönelik olmasa da, Rusya merkezli finans kuruluşlarının uluslararası SWIFT sistemi üzerinden gerçekleştirdiği işlemlerde karşılaşılan güvenlik ve yaptırım denetimleriyle ilgiliydi. Bu durum, projede önemli gecikmelere neden olmuştu.

ANKARA'NIN ARABULUCULUĞU VE YENİ DÖNEM

Rus tarafı, kısa süre önce yaptığı açıklamada finansal akıştaki sıkıntıların aşıldığını ve projenin yeniden tam kapasiteyle ilerlediğini duyurdu. Rosatom'un Birinci Genel Müdür Yardımcısı Kirill Komarov, ABD tarafından bloke edilen tutarın serbest bırakıldığını ve fonların alternatif kanallar aracılığıyla Türkiye'ye aktarıldığını belirtti. Kulislerde, bu sorunun çözümünde Ankara'nın da aktif bir arabuluculuk rolü üstlendiği konuşuluyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın hem Rosatom hem de ABD Hazine yetkilileriyle yürüttüğü temaslarda, Akkuyu'nun Türkiye'nin ulusal enerji arz güvenliği projesi olduğu vurgusunun yapıldığı ve bu gerekçenin ABD tarafında projeye spesifik bir muafiyet sağlanmasına zemin hazırladığı öğrenildi.

PUTİN'İN MÜDAHALESİ VE ÇALIŞAN SAYISINDA ARTIŞ

Kremlin kaynaklarına göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hem Rus Maliye Bakanlığı hem de Rosatom yönetimiyle doğrudan temas kurarak 'Akkuyu'nun stratejik öncelikli proje' statüsünü yeniden tanımladı. Bu hamle, projeye aktarılacak fonların Rusya'nın alternatif ödeme sistemleri üzerinden yeniden düzenlenmesine olanak tanıdı. Putin'in müdahalesinin ardından Rusya, Türkiye'ye yönelik ödemelerde 'özel koridor' statüsünü tanımlayarak, Akkuyu NGS için ayrılan kaynakların ABD kontrolündeki uluslararası bankacılık sistemine girmeden Türkiye'ye aktarılmasını sağladı. Finansal blokajın kaldırılmasında Trump ile Putin arasındaki diyaloğun da etkili olduğu kaydedildi. Finansal akışın yeniden sağlanmasıyla birlikte Akkuyu sahasındaki çalışma temposu da belirgin şekilde arttı. İşlerin aksadığı dönemde 12 bine kadar düşen çalışan sayısı, şu anda 30 bini aşkın mühendis, teknisyen ve işçiye ulaşarak dört reaktör sahasında eş zamanlı çalışmalara devam ediyor. İlk ünitenin 2026'da, kalan üç ünitenin ise 2028'e kadar kademeli olarak devreye alınması planlanıyor.