Asu Kaya: Kadınları ve çocukları koruyamıyorsunuz

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Komisyonda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesi, 2025 yılı kesin hesabı ve Sayıştay raporu görüşülürken, Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’ın sunumunun ardından siyasi parti grupları adına konuşmalar yapıldı. YENİ Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, kadınların güvenliği, çocukların geleceği ile yaşlı ve engellilerin bakımı için bütçede yeterli kaynak ayrılmadığını savundu. Ailenin korunması ve güçlendirilmesi programına yaklaşık 30 milyar lira ayrıldığını belirten Kaya, kadınları güçlendirmeye yönelik payın toplam bütçenin yüzde 1,4’ü olduğunu söyledi. Aile bütçesinin bir yılda üç katına çıkarılmasının planlandığını ifade ederek, kadınların güçlendirilmeden ailenin nasıl güçlendirileceğini sordu.

Kaya: Sığınak kapasitesi ve istihdamı sordu

Kaya, Göktaş’ın göreve gelmesinden bu yana en az 1093’ü şüpheli olmak üzere 2 bin 340 kadının öldürüldüğünü belirtti. Şiddet gören kadınların yardım istediklerinde çaresiz bırakıldığını söyleyen Kaya, üç yılda yalnızca üç sığınak açılmasının hedeflendiğini kaydetti. Başka illerdeki sığınaklara yönlendirilen kadınların bu yerlere ulaşıp ulaşmadığı ve kapasite yetersizliği nedeniyle kaç kadının evine dönmek zorunda kaldığı konusunda Bakanlıktan açıklama istedi. Kaya, “Siz bu ülkenin kadınlarını, çocuklarını koruyamıyorsunuz. Kadınlar için, çocuklar için artık affınızı isteyin” dedi. Kadınların korunmasının sığınakta barınma olanağıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Kaya, 2025’te sığınaklardan 658 kadının işe yerleştirildiğini söyledi. Mesleki eğitim kurslarına yönlendirilecek kadınlara ilişkin hedefin yaklaşık 500 kişi azaltıldığını aktaran Kaya; işe giren kadınlardan kaçının sigortalı ve güvenceli çalıştığını, kendi evine çıkabilecek gelir elde ettiğini sordu. İŞKUR’la yürütülen programa katılması hedeflenen kadın sayısının 39 binden 119 bine çıkarılmasını da eleştirdi. Program sonrasında kadınların işte kalıp kalmadığına, düzenli gelir ve emeklilik hakkına erişip erişmediğine ilişkin bilgi talep etti. Kadınların çalışabilmesi için her mahallede kreş bulunması gerektiğini savunarak, Bakanlığın “Komşu Anne” projesinin durumunu gündeme getirdi. Kaya, Türkiye’nin kadına yönelik şiddette OECD ülkeleri arasında birinci sırada olduğunu ileri sürdü ve İstanbul Sözleşmesi’nin feshedilmesine tepki gösterdi. Bakanlığın koruması altındayken yaşamını yitiren çocuklarla ilgili açıklama isteyen Kaya; Antalya’da 5 aylık Arda bebeği, Niğde’de 9 yaşındaki Mustafa’yı, Sakarya’da 15 yaşındaki İlayda’yı ve Bursa’da 7 yaşındaki Yasemin’i örnek verdi. Çocuk yoksulluğuna ilişkin öngörülerde 2029’da yoksul çocuk sayısının 220 bine, ailesinin yanında desteklenen kız çocuğu sayısının ise bu yıl sonunda 140 bine çıkmasının beklendiğini söyledi. Buna karşın eğitim desteğinin azaltıldığını ve 2029’a kadar 412 bin çocuğun desteğinin kesileceğini belirterek sonuçlarına ilişkin Bakanlığa soru yöneltti. Kaya’nın konuşmasının ardından AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş’in Özkan Yalım’dan söz etmesi üzerine YENİ Partili ve AK Partili milletvekilleri arasında kısa süreli sözlü tartışma yaşandı.

Türkoğlu: Kadınların güçlendirilmesi aileye sıkıştırılıyor

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, kadınların güçlendirilmesinin Bakanlığın faaliyet alanı ve aile politikalarıyla sınırlandırıldığını savundu. Programa ayrılan kaynağın yaklaşık yüzde 85’inin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, yüzde 14’ünün Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından uygulandığını belirten Türkoğlu, kadınların eşit ve özgür yaşam kurmasının bütün bakanlıkların sorumluluğu olduğunu söyledi. Kadınların güçlendirilmesi programına ayrılan bütçenin yaklaşık üç katının aileye ayrıldığını ifade etti. Türkoğlu, “Kadınları güçlendirmek, kadınları aile politikaları içine hapsetmekle değil, eşitliği ve özgürlüğü esas alan kamusal politikalar üretmekle mümkündür” dedi. 2027 bütçe teklifinde kadına yönelik şiddetle mücadele ve saygı kültürü seminerlerine katılan kişi sayısının performans göstergeleri arasında yer aldığını hatırlattı. Kadınların yaşam hakkı korunmazken hangi saygı kültüründen söz edildiğini sorgulayan Türkoğlu, bu anlayışın kadınların haklarına ve iradesine saygı değil, aile içinde itaate zorlanmaları olduğunu ileri sürdü. Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında son 10 ayda 245 kadın cinayeti işlendiğini, 240 kadının ölümünün şüpheli kaydedildiğini söyleyen Türkoğlu, Diyarbakır’da “Beni sığınağa götürün, yaşamım tehlike altında” demesine rağmen sığınağa götürülmediği için öldürüldüğünü belirttiği Sultan Kara’yı andı. Kadın konukevi sayısının 151’den 152’ye çıkarıldığını, bütçe tablosunda 650 kadının işe yerleştirildiği bilgisinin bulunduğunu aktardı. Ancak bu kişilerin sığınaklarda kalan kadınlar mı, yoksa sığınaklarda istihdam edilen kadınlar mı olduğunun anlaşılmadığını; sığınaklarda bir yıl içinde kadınlara hangi hizmetlerin verildiğine ilişkin bilginin de bulunmadığını söyledi. Kadınların ana dillerinde hizmet alması için ne yapıldığını sordu ve göçmen kadınların maruz kaldığı şiddet, emek sömürüsü ve hak gasplarına yönelik bütünlüklü politika olmadığını savundu. Türkoğlu, LGBTİ+’ların eşit haklara, sosyal güvencelere ve daha iyi yaşam koşullarına erişmesini hedefleyen bütçe bulunmadığını ileri sürdü. Farklı cinsel kimliklere yönelik “Ailem Güvende” operasyonlarına ne kadar kaynak ayrıldığını sorarak, LGBTİ+’ları hedef alan uygulamaların kamu kaynaklarıyla nasıl finanse edildiğinin açıklanmasını istedi. “ Aile 10 Yılı” ilanının kadın yoksulluğunu derinleştireceğini savunan Türkoğlu, yaşlı bakımının aile değerleri üzerinden ele alınmasının bakım yükünü kadınlara bıraktığını söyledi. Aktif ve gündüzlü yaşam merkezlerinden yararlanan yaşlı sayısının 8 bin olduğunu belirtti. Huzurevleri ile yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde hizmet alan kişi sayısının 2025’te 15 bin 124 iken 2026’da 14 bin 878’e düştüğünü; evde bakım yardımından yararlanan kişi sayısının 520 bin, kamusal bakım evlerinde kalanların sayısının 22 bin olduğunu kaydetti. Bütçede kadınlar, yaşlılar ve çocuklara ayrılan kaynakların hak temelli değil, muhtaçlık ve acıma anlayışıyla belirlendiğini öne sürdü.