BM'den ABD ve Rusya'ya kritik çağrı: Nükleer anlaşma tehlikede!

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, stratejik nükleer silahların sınırlandırılmasını öngören 'Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması'nın (New START) süresinin dolmasının uluslararası barış ve güvenlik açısından ciddi bir durum yarattığı uyarısında bulundu. Guterres, anlaşmanın taraflarını acilen yeni bir anlaşma yapmaya çağırdı.

NÜKLEER SİLAH KONTROLÜ TEHLİKEDE

BM Genel Sekreter Sözcülüğü Ofisi tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, Guterres'in sözlerine yer verildi. Genel Sekreter, anlaşmanın sona ermesiyle birlikte 'yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, Rusya ve ABD'nin stratejik nükleer silahlarına bağlayıcı herhangi bir sınırlama olmaksızın bir dünyayla karşı karşıya olduğumuzu' belirtti. Küresel nükleer silah stokunun büyük çoğunluğuna sahip olan bu iki ülkenin nükleer silah kontrolünün, Soğuk Savaş döneminde ve sonrasında felaketleri önlemede kritik bir rol oynadığını vurgulayan Guterres, anlaşmanın binlerce nükleer silahın azaltılmasını sağladığını ve tüm halkların güvenliğini önemli ölçüde iyileştirdiğini kaydetti.

RİSKLER ARTIYOR, MÜZAKERE ÇAĞRISI

Guterres, anlaşmanın sona ermesinin, nükleer silah kullanılma riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir döneme denk geldiğine dikkat çekti. Bu nedenle, 'Her iki devleti de gecikmeden müzakere masasına dönmeye, riskleri azaltan ve ortak güvenliğimizi güçlendiren bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırıyorum' ifadelerini kullandı. Rusya Dışişleri Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamada, ABD'nin Yeni START anlaşmasını uzatma girişimlerine karşılık vermediğini ve tarafların artık yükümlülüklere bağlı olmayacağını belirtmişti.

YENİ START ANLAŞMASININ ÖNEMİ

ABD ve Rusya arasında imzalanan Yeni START anlaşması, uzun menzilli nükleer silah başlıkları ve füzelerine kısıtlama getiriyor. 2010 yılında imzalanan anlaşma, 1991 ve 1993 yıllarında imzalanan START 1 ve START 2 anlaşmalarının bir uzantısı niteliğinde. Anlaşmanın süresi bugün doluyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya ve ABD, sırasıyla 5 bin 459 ve 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip ülkeler konumunda bulunuyor.