BM Genel Sekreteri Guterres: Metan kirliliğine son verelim

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, "Atık yönetiminden atık önlemeye geçelim, daha güvenli bir ekonomiye geçiş yapalım ve kontrolsüz metan kirliliğinin çağına son verelim" dedi.

Türkiye'nin Sıfır Atık Liderliği Övüldü

Guterres, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da düzenlenen 'Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi ve Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan'ın Sıfır Atık Projesi'ndeki liderliğini takdir etti. Guterres, "Türkiye First Lady'sine, danışma kurulumun başkanlığı da dahil olmak üzere Sıfır Atık hareketine sağladığı yorulmak bilmeyen liderliği ve bu COP'ta metan konusunu gündeme getirdiği için teşekkür ederim" ifadelerini kullandı.

Dünya Çöp İçinde Boğuluyor

COP31'i sıfır atık COP'u haline getirdiği için Türkiye'yi tebrik eden Guterres, dünyanın her yıl 2 milyar tondan fazla kentsel atık ürettiğini belirtti. Guterres, “Her gün, plastikle dolu 2 bin çöp kamyonuna eşdeğer miktarda atık okyanuslara, nehirlere ve göllere dökülüyor. Elektronik atık, geri dönüştürdüğümüzden 5 kat daha hızlı artıyor ve milyarlarca insan hala hiçbir atık toplama hizmetinden yararlanamıyor. Bunun bedelini insanlar ödüyor” dedi. Açık alanda yakılan çöplerin havayı zehirlediğini ve mikroplastiklerin gıda, su ve vücutları kirlettiğini vurgulayan Guterres, çöp depolama alanlarının da su ve toprağı kirlettiğini söyledi.

Metan ve Küresel Isınma Bağlantısı

Atıkların dünyayı tahrip ettiğini belirten Guterres, çöp sahalarında çürüyen gıdaların metan salmaya devam ettiğini aktardı. Guterres, “Atıklar ve atık sular, insan kaynaklı metan emisyonlarının yaklaşık 5'te 1'ini oluşturuyor ve günümüzde küresel ısınmanın neredeyse tamamından metan sorumlu. Metan emisyonlarını azaltmak, küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlamanın en hızlı yollarından biridir” diye konuştu. 2025'te yaklaşık 167 milyar metreküp gaz yakıldığını, bunun Afrika'nın bir yıllık tüketimine yakın olduğunu ve tahmini 54 milyar dolara denk geldiğini belirtti.

Gönüllü Çabalar Yetersiz Kaldı

Uydu teknolojisinin büyük sızıntıları tespit edebildiğini ancak buna yanıt veren ülke sayısının çok az olduğunu söyleyen Guterres, “Kirliliğin kaynağını biliyoruz ve bunu nasıl durduracağımızı da biliyoruz. Gönüllü eylemler artık yeterli değil” dedi. Guterres, petrol ve gaz sektörü için küresel bir 'sıfıra yakın metan' standardı çağrısında bulundu. Sıfır atık çözümlerinin sonuç vermeye başladığını, Japonya'nın gıda atığını yarıdan fazla azalttığını ve bazı Afrika şehirlerinde organik atıkların kompost, gübre ve hayvan yemi haline getirildiğini örnek gösterdi.

Dünya Eyleme İhtiyaç Duyuyor

Guterres, döngüsel ekonominin 2050'ye kadar yılda 100 milyar dolardan fazla net kazanç sağlayabileceğini belirterek, “Taahhütlerin devri sona erdi, dünyanın eyleme ihtiyacı var” dedi. 2030'a kadar gıda israfını yarıya indirmek, açık alanda çöp dökme ve yakma uygulamalarına son vermek, metan gazını yakalamak ve plastik kirliliğine son verecek küresel bir anlaşma imzalamak gibi hedeflere dikkat çekti. Guterres, hükümetlerin sıkı kurallar uygulaması, üreticilerin rutin alevleme ve havaya salma uygulamalarına son vermesi gerektiğini vurguladı.