Çanakkale'nin ilk şehitleri: 3 Kasım 1914 harp raporlarında tüm dehşetiyle

Çanakkale Savaşları'nın başlangıcını oluşturan 3 Kasım 1914 tarihli ilk saldırıda hayatını kaybeden 5 subay ve 81 askerin hikayesi, gün yüzüne çıkan harp raporlarıyla aydınlanıyor. İngiliz ve Fransız donanmalarının boğaz girişini hedef alan yoğun bombardımanının detayları, aradan geçen 111 yıla rağmen yaşananları canlı bir şekilde gözler önüne seriyor.

SAVAŞIN KANLI BAŞLANGICI: 3 KASIM 1914

Osmanlı Devleti'nin Almanya ile ittifak kurmasının ardından, Karadeniz'de Rus limanlarına yönelik gerçekleştirilen bombardıman, müttefik donanmasının Çanakkale Boğazı'na yönelmesine neden oldu. Winston Churchill'in emriyle Amiral Limpus'un önerileri göz ardı edilerek boğazın girişindeki Anadolu ve Rumeli yakası istihkamları yoğun ateşe maruz kaldı. Bu saldırı, 111 yıl önce Müstahkem Mevkii Komutanlığı'na ait ceridelerde detaylıca kaydedildi.

GÖRGÜ TANIĞININ DEHŞET ANLATIMI

5'inci Alay Komutanı Binbaşı Macit Bey'in raporlarına göre, müttefik filosu sabah 06.15'te boğaza yaklaşırken, bataryalar hızla faaliyete geçti. Saat 06.55'te başlayan bombardımana Türk bataryaları karşılık verse de atılan mermilerin çoğu hedefe ulaşamadı. Tam bu sırada Seddülbahir istihkamında büyük bir patlama meydana geldi. Ortaya çıkan yoğun duman ve infilak, 17 dakika süren bombardıman sonrası 5 subay ve 81 askerin şehit olmasına yol açtı. Olayın görgü tanıklarından biri olan ve daha sonra belediye başkanlığı yapacak olan Şemsettin Çamoğlu, yaşadığı dehşeti şu sözlerle aktardı: "Ortalığı yoğun, zifiri bir karanlık kaplar, göz gözü görmez olur. Kendisinin ifadesiyle 1 metre ilerisi bile görünmez olmuştur. Genzi tıkanmış, gözleri yanmaktadır... Ortalığı ölüm sessizliği kaplamıştır. 81'er ve 5 subayı içerisinde parçalanan yani uzuvları etrafa saçılan şehitler olmuştur."

ŞEHİTLİK VE MİNNET BORCU

Saldırıdan bir gün sonra, 4 Kasım 1914'te şehitler için bir defin merasimi düzenlenerek defnedildiler. Bu bölge, Çanakkale mücadelesinin ve kahramanlığının sembolü olabilecek anıtlardan biri olarak kabul ediliyor. Biga Şehitliği'ndeki kitabe metninde yer alan "Ey Zair! Sen bugünkü hayat ve saadetini burada medfun şühedaya medyunsun. Onlara minnet borcunu unutma" sözleri, 111 yıl sonra bile aziz hatıraları minnetle yad etme gerekliliğini vurguluyor.