Çin'in İran'a askeri teknoloji desteği iddiaları gündemde
Çin'in İran'a askeri teknoloji desteği sağladığına ilişkin iddialar, ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi'nin yapacağı zirve öncesinde gündeme geldi. Bu durum, uluslararası ilişkilerde yeni tartışmalara yol açabilir.
(ANKARA) - Wall Street Journal (WSJ), Çin'in İran'a insansız hava araçları ve balistik füzelerde kullanılmak üzere elektronik bileşenler ve ham maddeler sevk ettiğini öne sürdü.
ABD ile İran arasındaki ateşkes dönemi
Bu iddialar, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in bugün Washington'da gerçekleştireceği ve İran konusunun ele alınması beklenen görüşme öncesinde ortaya çıktı. WSJ'nin haberine göre, geçtiğimiz haziran ayında ABD ile İran arasında geçici bir ateşkes sağlandığı günlerde, Çin diplomatik çabalarının çatışmaların sona ermesine katkı sunduğunu açıklamıştı. Ancak aynı gün, Çin'den kalkan bir uçağın Tahran'a indiği ve bu sevkiyatın İran Savunma Bakanlığı'na gönderilen insansız hava araçları ve füze sistemlerinin üretiminde kullanılacak bileşenler içerdiği iddia edildi.
Sevkiyatların detayları
Gümrük verilerine göre, bu yıl haziran ayına kadar İran Savunma Bakanlığı'na Çin menşeli yaklaşık 1.300 çift kullanımlı bileşen sevk edildi. Bu bileşenler, elektronik parçalar, motorlar, GPS ekipmanları gibi unsurları kapsıyor. ABD'nin İran limanlarına yönelik uyguladığı yaptırım ve abluka politikalarının ardından, Çin'den İran'a yönelik sevkiyatların hızlandığı belirtiliyor. Ayrıca, Çinli şirketlerin İran'ın balistik füze üretiminde kullanılabilecek ham kimyasal maddelere erişimine de yardımcı olduğu iddia ediliyor. ABD yönetimi, daha önce Çin ve Hong Kong merkezli bazı kuruluşların İran'a silah ve askeri teknoloji sağlaması nedeniyle yaptırım uygulamıştı. WSJ, ABD'li yetkililerin, Çin kaynaklarından elde ettiği uydu görüntülerinin, üç ABD askerinin ölümüne yol açan bir İran saldırısıyla bağlantılı olduğunu değerlendirdiğini aktardı. Bu durum, Trump yönetiminin daha önce kamuoyuna açıklamadığı ölçekte Çin'in İran'a olan desteğine dair yeni iddiaları gündeme getiriyor. Çin, uluslararası kurallara bağlılık vurgusu yaparak, İran'la ilişkilerinin çatışmayla ilişkilendirilmesine karşı çıktığını belirtti. Ayrıca, Çin'in İran ile olan iş birliğini sürdürdüğü ve Orta Doğu'da barış sağlama çabalarını desteklediği ifade edildi. Trump ve Xi'nin yapacağı zirvede, iki liderin İran konusunu, ticaret, teknoloji, yapay zeka ve Tayvan gibi diğer önemli başlıklarla birlikte ele alması bekleniyor.
